6-njy iýunda Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredow Nýu-Delide geçirilen “Merkezi Aziýa-Hindistan” dialogynyň dördünji mejlisine gatnaşdy. Bu ýokary derejeli duşuşyk köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň we ykdysady gatnaşyklaryň täze ugurlaryny kesgitlemek üçin alty ýurduň daşary işler ministrlikleriniň ýolbaşçylaryny bir ýere jemledi.

Ara alyp maslahatlaşmalar özara söwdany we maýa goýumlaryny giňeltmekden başlap, senagat hyzmatdaşlygyny ösdürmek hem-de Merkezi Aziýa bilen Hindistanyň arasynda ulag aragatnaşygyny berkitmege çenli möhüm meseleleriň giň toparyny öz içine aldy. Gatnaşyjylar döwletara dialogy ösdürmek hem-de dünýä we sebit gün tertibinde özara peýdaly hyzmatdaşlygy gurmak üçin şeýle diplomatik mehanizmiň durmuş ähmiýetli möhümdigini bellediler.

Türkmenistanyň garaýşy: energetika, baglanyşyk we innowasiýa

Ministr Meredow, esasy infrastruktura we logistika taslamalary arkaly söwda-ykdysady we maýa goýum hyzmatdaşlygyny ösdürmekde Türkmenistanyň işjeň ornuna ünsi çekdi. Ol Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň strategiki ähmiýetini aýratyn ünsi çekip, bu taslamanyň Merkezi Aziýa bilen Hindistanyň arasyndaky baglanyşygy ep-esli derejede ýokarlandyrmak mümkinçiligini belläp geçdi.

Dialogyň dowamynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Hindistanyň ulag we ulag-üstaşyr mümkinçiligini ösdürmek şele hem täze sebit we halkara ulag geçelgelerini döretmek boýunça bilelikdäki başlangyçlary öňe sürmek meselesi hem giňişleýin ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu nukdaýnazardan “Demirgazyk-Günorta” halkara ulag geçelgesi Türkmenistanyň we Hindistanyň esasy ulag merkezlerini Ýakyn Gündogar, Hazar deňziniň sebiti we Ýewropa bilen birleşdirmek üçin möhüm çatryk hökmünde ykrar edildi.

Sebit howpsuzlygy temasynyň çäginde Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesi parahatçylygy goramak we sebitleýin hem-de ählumumy ölçeglerde durnuklylygy berkitmek üçin täsirli gural hökmünde bellendi. Geljege göz aýlap, ministrler Merkezi Aziýa bilen Hindistanyň arasynda Tehnologiki we ylmy hyzmatdaşlygyň bilelikdäki maksatnamasyny döretmegiň mümkinçiligini öwrenmegi teklip etdiler. Bu başlangyç bilim alyş-çalyşlaryna, bilelikdäki gözleglere, başlangyç işlerine goldaw we önümçilikde innowasiýa, esasanam sanly tehnologiýa, biotehnologiýa we nanotehnologiýa ýaly öňdebaryjy ugurlara gönükdiriler. Saglygy goraýyş, derman senagaty we ylmy gözlegler ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygyň ähmiýeti hem nygtaldy.

Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Hindistanyň syýasy we diplomatik mümkinçiliklerini häzirki zaman ählumumy şertlerde birleşdirmek, ählumumy we sebit meselelerini çözmek, uzak möhletleýin durnuklylygy we umumy bähbitlere deňagramly çemeleşmegi üpjün etmek üçin oňyn faktor hökmünde görülýär.

Premýer-ministr Modi bilen duşuşyk

Şeýle hem şol gün ministr Meredow, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň daşary syýasat edaralarynyň beýleki ýolbaşçylary bilen birlikde Hindistanyň premýer-ministri Narendra Modi bilen duşuşyga gatnaşdy. Ýolbaşçylar iň ýokary döwlet derejesinde döredilen açyk we konstruktiw dialog ikitaraplaýyn gatnaşyklarda möhüm görkezijidigini bellediler.

Söwdanyň mukdaryny giňeltmek, maýa goýumlaryny artdyrmak we energiýa, senagat, ýokary tehnologiýa, saglygy goraýyş we derman senagaty ýaly möhüm pudaklarda bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek üçin Türkmenistanyň we Hindistanyň ägirt uly ykdysady mümkinçiliginiň bardygy bellendi. Duşuşykda TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň ähmiýeti we bu ugurdaky işleri dowam etdirmek üçin täze itergi bermek zerurlygy ýene-de bir gezek nygtaldy.

Türkmenistanyň we Hindistanyň esasy ulag merkezlerini Ýakyn Gündogar, Hazar deňzi sebiti we Ýewropa bilen birleşdirmek halkara logistika hyzmatdaşlygynyň binýatlaýyn ugruna öwrüler. Türkmenistan Hindistan bilen syýasy-diplomatik gatnaşyklary has-da giňeltmäge taýýardygyny, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga we ynsanperwer alyş-çalyşlary pugtalandyrmaga çuňňur gyzyklanýandygyny tassyklady.

ORIENT