“NSS News” amerikan žurnalynyň 2024-nji ýylyň dekabr aýynyň sanynda şol ýylyň aprelinde geçirilen fransuz speleologlaryň (gowak öwrenijiler) Köýtendagdaky ekspedisiýasy barada makala neşir edildi. Makalada ekspedisiýaň maksatlary, geçirilen işler we seýrek tapyndylar barada giňişleýin maglumatlar berilen.
Ekologiýa bolan ýaramaz täsiri peseltmek maksady bilen Microsoft korporasiýasy “ýaşyl toplaýjylar” (GreenSKUs) konsepsiýasyny hödürledi. Bu konsespsiýa hasapdan aýrylan serwer komponentleriniň gaýtadan ulanylmagyny göz öňünde tutýar.
Şweýsariýaly alymlar Ýeriñ eredilen demir ýadrosyndaky üýtgemeleriñ planetamyzda günuñ dowamlylygynyñ kiçiräk üýtgäp durmalarynyñ sebäbi bolup bilýändigini çaklaýarlar. Gije-gündiziñ durnukly ýaly görünýändigine garamazdan, hakykatda bolsa ol üýtgäp dur, bu kanunylyk uzak wagt möçberlerinde duýulyp başlandy. Bu barlaglar "Geophysical Research Letters (GRL)" žurnalynda çap edildi.
Hazarýaka ýurtlary täjirçilik üçin bekre balygy tutmak gadaganlygyny 2025-nji ýyla çenli uzaltdy. Bu karar Hazar deňziniň suw biologiki serişdelerini gorap saklamak, tygşytly peýdalanmak we bilelikdäki goraghanalaryny dolandyrmak boýunça komissiýanyň Astrahanda geçirilen 8-nji mejlisin dowamynda kabul edildi
Şu gün “Serhetsiz derýalar” Halkara ekologiýa birleşigi Täjigistandaky Rogun suw elektrik stansiýasynyň gurluşygynyň tamamlanmagynyň alternatiw beýanlarynyň seljermelerinden ybarat bolan nutugy bilen tanyşdyrdylar. Iňlis we rus dillerindäki nutuk Bütindünýä bankynyň Direktorlar geňeşiniň agzalaryna ugradyldy.
Aziýa Ösüş Banky (AÖB) Türkmeinstanyň çaltlandyrylan “ýaşyl” transformasiýasynda gaýdatan dikeldilýän energiýa çeşmeler ugrunda integrirlenen çözgütleriň ornaşdyrylmagyna gönükdirilen taslamasyny goldamakda tehniki kömegini bermegi göz öňünde tutýar. AÖB-a salgylanyp Trend-iň habar bermegine görä, bu taslama ýurduň ekologiýa durnuklylygyna ýardam eder hem-de ählumumy energiýanyň gaýtadan dilekdilýän çeşmelerine geçmekde onuň ornuny berkider.
Bu çäräni Daşary işler ministrligi we ÝUNESKO-nyň işleri barada Türkmenistanyň milli topary bilen bilelikde 6-7-nji dekabrda geçirmek meýilleşdirilýär. Duşuşyga gatnaşmak üçin ýurdumyza abraýly halkara we sebit düzümleriniň, daşary ýurtlaryň birnäçesiniň ylmy-barlag merkezleriniň wekilleri gelerler.
Türkmenistanda awtomobilleriň çykarýan zyýanly gaz zyňyndylaryny azaltmak üçin AUS 32 sertifisirlenen serişdesiniň önümçiligi ýola goýuldy. “Bir Kuwwat” hususy kärhanasy “BK Blue” markaly serişdesiniň goýberilmegini özleşdirdi. Bu önüm dizel hereketlendirijilerde goşmaça iş suwuklygy hökmünde ulanylyp, zyýanly gaz zyňyndylarynyň daşky gurşawa bolan täsirini peseltmäge ýardam edýär.
Bakuda geçirilýän BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça maslahatynda Birleşen Arap Emirlikleri oba hojalyk jemgyýeti üçin niýetlenen ChatGPT esasynda döredilen dünýäniň ilkinji guraly bilen tanyşdyrdylar. Ol “CHAG” (Chat+Ag) adyny göterýär.
Aşgabat sammitinde Azerbaýjanyň Prezidenti hazarýaka döwletlerini Hazaryň derjesiniň azalmak meselesine we onuň ekologiýa meselelerine has düýpli çemeleşmelere çagyrdy. Bu soraglaryň ählisi şu günki gün hem möhüm bolup dur.
Ilçiniñ aýtmagyna görä, Wengriýa wodorody öndürmekde öz tejribesini paýlaşmaga taýýar, Türkmenistan bolsa energetikanyñ durnukly ösüşi üçin şeýle tehnologiýalaryñ ulanylmagyna barha ulalýan gyzyklanma bildirýär.
Hytaýyň “CNPC Chuanqing Drilling” kompaniýasynyň Türkmenistandaky şahamçasy ýurduň günorta böleginde, agyr howa şertleri, ýygy-ýygydan çägeli tupanlary we ösümlikleriň pes derejesi bolan sebitde ýerleşýän “Galkynyş” gaz käninde ýelden goranmak we çägäni berkidmek taslamasyny durmuşa geçirýär
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasy Şweýsariýa Konfederasiýasy bilen bilelikde 2025-nji ýylyň 29-30-njy ýanwarynda Aşgabatda “Suw-Azyk-Energiýa” mowzugy boýunça “Geljegiň damjalary” atly Ýaşlar seminaryny geçirýär.
Türkmenistandaky Birleşen Milletler guramasynyň ösüş Maksatnamasy Daşoguz şäheriniň ýaşaýjylaryny, şol sanda işjeň ýaşlary Hasyl baýramy mynasybetli geçiriljek “Ekologiki medeniýetiň ösüşi” daşky gurşaw festiwalyna gatnaşmaga çagyrýar.
Kawkazyň biosfera goraghanasy Russiýa ýabany alajagaplaňlaryň mümkin geçirilişi barada Türkmenistan, Päkistan we beýleki ýurtlar bilen gepleşikleri alyp barýar. Bu barada goraghananyň direktorynyň, Soçiň milli seýilgähiniň direktorynyň wezipesini ýerine ýetiriji Sergeý Şewelewiň sözlerine salgylanyp TASS habar berýär.
