Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Wena şäherine amala aşyran sapary Türkmenistanyň sebit we ählumumy howpsuzlygyň strategik arhitektory hökmündäki ornuny tassyklan ähmiýetli waka boldy. 9-njy aprelde Awstriýanyň paýtagtynda geçirilen duşuşyklaryň mazmuna baý gün tertibi bitaraplygyň nusgawy diplomatiýasyndan başlap, ýokary tehnologiýalara we «parahatçylykly atoma» çenli meseleleriň giň gerimini öz içine aldy.

Bitaraplyk — dialogyň umumy meýdançasy hökmünde

Awstriýa Respublikasynyň Federal Prezidenti Aleksandr Wan der Bellen bilen geçirilen duşuşyk özara çuňňur hormat goýmak ýagdaýynda geçdi. Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, iki ýurduň hem öz bitaraplyk hukuk derejesiniň şanly senelerini bir wagtda diýen ýaly bellemegi parahatçylyk we döredijilik taglymlarynyň umumylygynyň aýdyň subutnamasydyr. Awstriýa Aşgabadyň başlangyjy bilen döredilen Bitaraplygyň dostlary toparyny ilkinji bolup goldan döwletleriň biridir.

Syýasy jähetden taraplar BMG-niň çäginde, şol sanda Türkmenistanyň 2031-2032-nji ýyllar üçin BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik däl agzalygyna dalaşgärligi boýunça özara goldaw bermek ugruny tassykladylar. Gepleşikleriň ykdysady böleginde “ýaşyl” energetika, emeli aň we sanlylaşdyrmak meseleleri öňe çykdy. Bu ugurlarda Awstriýanyň şäher düzümi we bank ulgamyndaky tejribesi Türkmenistan üçin aýratyn gyzyklanma döredýär. Bilelikdäki toparyň nobatdaky mejlisini eýýäm iýun aýynda Aşgabatda geçirmek teklip edildi.

Senagatda öňegidişlik we «akylly» çözgütler

UNIDO-nyň Baş direktory Gerd Müller bilen geçirilen gepleşikler senagat ugrundaky özgerişlere gönükdirildi. Türkmenistan bilen UNIDO-nyň eýýäm üstünlikli hyzmatdaşlyk taryhy bar — Arkadag şäheri dördünji senagat öwrülişigiň intellektual merkezi hökmünde ykrar edildi. Häzirki wagtda taraplar täze tapgyra gadam basýarlar: 2026–2030-njy ýyllar üçin «ýaşyl» senagat özgerişleri geçişi «Ýol kartasyny» işläp düzmek meýilleşdirilýär.

Arkadag şäheriniň lukmançylyk klasteriniň döredilmegi möhüm tema boldy, ol saglygy goraýyş ulgamyna öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmagyň nusgasyna öwrüler. Gurbanguly Berdimuhamedow, şeýle hem Aşgabadyň BMG-niň Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkezi bolmaga taýýardygyny mälim etdi, bu bolsa sebiti innowasion eko-çözgütleri ornaşdyrmak üçin meýdança öwürer.

Ählumumy gün tertibi we deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlaryň bähbitleri

BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary hanym Rabab Fatima bilen geçirilen duşuşykda, Aşgabadyň deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlary goldamak baradaky tagallalarynyň dowamlylygy aýratyn bellenildi. 2025-nji ýylda Awazada geçirilen taryhy maslahatyň netijeleri täze ulag-logistika modellerini kemala getirmegiň binýady bolup hyzmat edýär. Bu ulgamda Türkmenistan «altyn birleşdiriji halka» ornuny ýerine ýetirýär.

Parahatçylykly atom lukmançylygyň we ösüşiň hyzmatynda

MAGATE-niň Baş direktory Rafael Grossi bilen geçirilen gepleşikler ýadro lukmançylygy ulgamynda hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerini açdy. Agentlik eýýäm Türkmenistana keselleri anyklamagyň iň döwrebap usullaryny ornaşdyrmaga ýardam edýär we bu işler 2026–2030-njy ýyllar üçin Çarçuwaly ýurt maksatnamanyň çäginde has-da giňeldiler.

Türkmen halkynyň Milli Lideri Merkezi Aziýada ýadro ýaragyndan azat zolak hakyndaky Şertnamanyň şanly senesine bagyşlanan ýokary derejeli sebit forumyny Aşgabatda geçirmek başlangyjyny öne sürdi. Sebitiň ýurtlary üçin «parahatçylykly atomyň» ulanylmagy ösüşiň güýçli guralyna öwrülip biler we Türkmenistan bu prosesiň utgaşdyryjysy bolmaga taýýardyr.