
Dünýä kosmonawtikasynyň taryhy pursady: Apollo maksatnamasyndan 50 ýyldan gowrak wagt geçenden soň adamzat Aýa yzyna dolanyp gelýär. 27-nji martda Artemis II missiýasynyň topary Florida ştatyndaky Kennedi kosmodromyna soňky taýýarlyk işleri üçin geldi. Uçuşyň senesi 1-nji aprele bellenildi.
Täze aý maksatnamasynyň gahrymanlary
Halkara topary tejribeli kosmonawtlardan ybarat. NASA-nyň işgärleri Rid Uaýsmen (komandir), Wiktor Glower (uçarman) we Kristina Koh (missiýanyň hünärmeni) toparyň düzümine girýär. Missiýanyň hünärmeni Jeremi Hansen bolsa Kanadanyň kosmos agentliginden gatnaşýar.
Missiýa 10 gün dowam eder. Bu juda möhüm synag bolar: Orion gämisi gonmazdan Aýyň daşyndan aýlanar we Ýere gaýdyp geler. Bu uçuşyň üstünlikli bolmagy tehnologiýanyň ygtybarlylygyny tassyklap, geljekde adamyň Aýa çykmagy üçin ýol açar.
Soňky taýýarlyk we “Aý tumary”
Kosmonawtlar häzirki wagtda berk karantinde bolup, soňky lukmançylyk barlaglaryny we okuwlary geçýärler. Kosmodromdaky inženerler resmi yza sanaw tertibine başladylar. Taýýarlyk tertibi sekunt bilen kesgitlenipdir: SLS raketasyny doldurmakdan tutuş gäminiň ýaşaýyş üpjünçilik ulgamlaryny barlamaga çenli.

Üns çekýän aýratyn zat — Kaliforniýaly mekdep okuwçysy tarapyndan döredilen Rise atly mahmal agramsyzlyk indikatory «Aý tumary». Gämi orbita çykanda kabinada uçup ýören bu oýnawaç, kosmonawtlara agramsyzlyk ýagdaýynyň ilkinji wizual duýduryşyny berer.
Raketanyň uçurylmagy 1-nji aprelde ýerli wagt bilen sagat 18:24-e bellenildi. Eger ähli ulgamlar uçuşa rugsat berse, Artemis II Aýda hemişelik bazany döretmegiň binýadyny goýar we geljekde Marsy öwrenmegiň ýoluny açar.
ORIENT