Bahar Aşgabat şäherine duýdurmazdan gelýär — köçeleri ýaşyllygyň näzik tolkuny we ýaz ýagşynyň damjalary bilen gurşap alýar. Zenanlar güni öňüsyrasynda şäher gül desseli rysarlar we täze egin-eşikli owadan zenanlar bilen dolýar. 8-nji mart aýratyn gün. Bu gün Gündogaryň berk edep-terbiýe düzgünleri biraz gowşaýar: adatça sypaýy we sowukganly erkeklere resmi taýdan duýgur bolmaga “rugsat berilýär”, zenanlar bolsa tükeniksiz öwgi sözlerini kabul edýärler. Şeýle täzelenen ýagdaýda «Melodiýa» orkestriniň 08.03 taslamasy näzikligiň bir görnüşli sazly “matrisasyna” öwrüldi — bu ýerde her bir ses ýürekden çykýan duýgular bilen dolduryldy.
«Onuň sesinde — ýagtylyk bar» atly baýramçylyk maksatnamasy paýtagtyň «Watan» kinokonsert zalynda geçirildi. Konsert başlamazyndan öň zalyň içinde boş orun galmady diýen ýaly, täze myhmanlar bolsa henizem gelmegini dowam etdirýärdi. Guramaçylar hatda goşmaça oturgyçlary hem goýup, myhmanlary ýerleşdirmäge mejbur boldular. Bu hereketlilik we şowhun bolsa diňe baýramçylyk keýpini güýçlendirdi.
Agşamyň guramaçylarynyň aýratyn hyzmatyny bellemek gerek: zalyň birinji hatary Türkmenistanyň maýyplar jemgyýetiniň, garrylar öýüniň hem-de görme ukyby pes adamlaryň jemgyýetiniň wekilleri üçin ýörite öňünden bellenildi. Olar «Melodiýa» orkestriniň administratory Selbi Ýagşyýewadan ýörite çakylyk aldylar.

Agşam başlandy. Konserti alyp baryjy — ajaýyp Ýekaterina Darçia orkestriň ýolbaşçysy, halkara bäsleşikleriniň ýeňijisi Annaoraz Döwletow bilen bilelikde çykyş etdi. Olar türkmen we rus dillerinde çykyş edip, tomaşaçylary baýramçylyk bilen gutladylar we ýakymly duýgulary arzuw etdiler. Şeýle hem ýurdumyzyň aýdym-saz sungatynyň ösüşine uly üns berýän Türkmenistanyň Prezidentine minnetdarlyk bildirildi.
Konsertiň ilkinji çykyşy Emir Baýramgeldiýewiň ýerine ýetirmeginde ýaňlanan «Şasenem we Garyp» filmindäki aýdym boldy. Bu çykyş tomaşaçylary köne sowet kinosynyň ýyly atmosferasyna alyp gitdi. Jigit edermenligi we ajaýyp hyjuw bilen dolan Emiriň bu çykyşy köne aýdymlaryň muşdaklary üçin hakyky sowgat boldy.
Soňra mikrofonyň başyna ýaş aýdymçy Mustafa Ýagşyýew geçdi. Ol «Älemgoşar» çagalar hory bilen (ýolbaşçylary Lola Seýitniýazowa we Gülälek Baýrammyradowa) bilelikde Wadim Kanişşewiň «Eziz ejem» atly aýdymyny ýerine ýetirdi. Kiçijik aýdymçynyň tolgunýandygy görünse-de, sahnada ol hakyky hünärmen ýaly çykyş etdi.
Buýra saçly oglan-solistiň nähili tolgunýandygy bildirip durdy. Ýöne sahnada ol hakyky professional ýaly özüni alyp barýardy. Bu bolsa çagalyk ýürekden çykýan päkligi bilen ululara mahsus yhlasynyň täsin utgaşmasy boldy. Ol ähli güýjüni sarp edip, aýdymy hakykatdan-da owadan ýerine ýetirmäge çalyşyp aýdýardy.

Çykyşyny tamamlandan soň Mustafa sahnanyň aňyrsyna däl-de, orkestriň oturan ýerine — skripka çalýan ejesiniň ýanyna ylgady. Ejesi skripkasyny goýup, ogluny gujaklady. Şol pursatda zalyň içinde iň möhüm zat diňe şol kiçijik çaga bilen onuň ejesiniň duşuşygy boldy. Tomaşaçylar bu sahnany görüp tolgunyp, ýaş aýdymça has uly el çarpdy.
Agşamy belli türkmen kompozitory Aýna Şirowanyň «Ýagyş astyndaky gezelenç» atly ýazky saz eseri dowam etdirdi. Köp ýyllardan bäri ýerine ýetirilip gelinýän bu eser aşgabatly diňleýjileriniň söýgüsini gazandy we ony ilkinji äheňlerden tanap bolýar. Sazandalar joşgun bilen çalýardylar: skripkaçylaryň smyçoklary şadyýan ritmiň täsiri bilen edil tans edýän ýaly herekete gelýärdi, pianinoçynyň barmaklary bolsa ýagyşyň urgusyny ýatladýan notalary, edil Morze elipbiýi ýaly kakyp çykaryp durdy.
Bu saz diňlenende, adama ýene-de çagalyk ýyllaryndaky ýaly mart aýynyň çygly palçygynda bökjekläp oýnamak, ýazky çukurlaryň girdabyna düşüp ýüzüp barýan kagyz gämiçesiniň yzyndan ylgamak, asmandan düşýän damjalary agzy bilen tutmak we ýer ýüzündäki iň aladasyz hem iň bagtly adam ýaly duýmak islenilýär.

Aýdymçy Döwran Şammyýew Leonid Agutiniň «Men hemişe seniň bilen bolaryn» atly hit aýdymyny şeýle bir ýürekden ýerine ýetirdi welin, zal göni joşup gitdi. Hatda diňe iň wepaly janköýer zenanlaryň eşidip bilýän belent sesleri hem eşidilýärdi. Halkyň söýgüsini gazanan aýdymçynyň çykyşyna diňe bir el çarpyşmalar däl, eýsem şatlygyň hakyky “zenan ultrasesi” hem goşuldy.
Fransuz romantik kinofilmi La Boum üçin ýazylan, kompozitor Wladimir Kosmanyň sazy agşamyň liriki keýpine örän laýyk geldi. Bu, şol agşam zala köp sanly gelen fransuz myhmanlary üçin «Melodiýa» orkestriniň kiçijik sowgady boldy. Olar tanyş sazyň ugruna şatlyk bilen goşulyp, bilelikde hiňlenip aýtdylar.
Sahnada ýene-de Emir Baýramgeldiýew peýda boldy. Şol agşam artisti hakykatdan-da tehniki şowsuzlyk yzarlady: mikrofon onuň her gezek sahna çykanynda işelmän durýardy. Şeýle-de bolsa, tehnika bilen gysga, emma tutanýerli nobatdaky “duelden” soň aýdymçy ýagdaýy doly gözegçilige aldy we zala Filipp Kirkorowyň «Gar» atly meşhur aýdymynyň öz wersiýasyny hödürledi.
Agşamyň hakyky açyşy bolsa Ogulgerek Baýramgeldiýewa boldy. Biz ony hemmämiz zehinli skripkaçy hökmünde tanaýarys. Bu konsertde ol özi üçin düýbünden täze keşpde — wokalist hökmünde çykyş etdi. Ol Zarina Tilidzeniň repertuaryndaky «Eje» atly aýdymy ýürekden ýerine ýetirdi. Çykyşyny tamamlandan soň, Ogulgerek sahnadan täsirli sözleri aýtdy: «Eje, men seniň gyzyňdygyma şeýle buýsanýaryn we örän begenýärin», diýip, zaldaky ejesine howa arkaly öpüşleri iberdi.

Ajaýyp we özüne çekiji Bahar Durdyýewa Ýuliýa Sawiçewanyň repertuaryndaky «Eger-de ýüregiňde söýgi ýaşaýan bolsa» atly meşhur aýdymy bilen zaly göni we göçme manyda joşdurdy. Tomaşaçylar öz-özünden dörän fleşmob guradylar: hatarlarda tans edýänler bilen ýüzlerçe telefon ekranlarynyň jadyly şöhleleri biri-birine goşuldy. Bu bolsa ertekilerdäki jadyly ýaldyrawuk tomzaklaryň bir sürüsini ýatladýardy.
Konsert «Älemgoşar» horunyň çykyşlary bilen dowam etdi, ýöne bu gezek iki solist — Mustafa Ýagşyýew we Şirin Jumaýewa bilen bilelikde. Eneleriň mähirli elleri baradaky aýdymy olaryň ýürekden ýerine ýetirmegi diňleýjileriň kalbynyň iň näzik setirlerine täsir etdi. Zaldaky zenanlar gözýaşlaryny gizlemediler — şol damjalarda enelik söýgüsi, mähir we iň eziz ýatlamalaryň ýylylygy birleşipdi.
Bu çykyşynyň jemleýji akkordy hökmünde horuň kiçijik gatnaşyjylarynyň söýgi sözleri ýaňlandy. Çagajyklar nobat bilen mikrofonlara golaýlap, olara ýetmäge çalyşyp, gülkünç görnüşde boýlaryny doly uzadýardylar. Çynlakaý sahna bilen çagalaryň şeýle yhlasly synanyşygynyň arasyndaky bu garşylyk agşama aýratyn ýylylyk we ýakymlylyk goşdy.
Çagalar ejesine bolan söýgi sözlerini aýdýan mahaly, orkestriň ýolbaşçysy Annaoraz Döwletow sahnanyň aňyrsyna gidip, az salymdan gül desseleri bilen gaýdyp geldi. Tomaşaçylar zalyna düşüp, Annaoraz gülleri maýyplar jemgyýetiniň, garrylar öýüniň hem-de pes görýänleriň jemgyýetiniň wekillerine gowşurdy. Emma agşamyň iň esasy gül dessesi, elbetde, onuň ejesine bagyşlandy. Annaorazy gujaklan ejesi onuň konsert lybasyny aladalylyk bilen düzedip goýdy. Şol pursatda bir zat aýdyň boldy: tomaşaçylaryň hiç hili alkyşlary hem enäniň şeýle aladasynyň ornuny tutup bilmez. Sebäbi onuň üçin ol diňe orkestriň ýolbaşçysy däl, eýsem aladasyny edýän öz söýgüli oglydyr.
Orkestriň wiolonçelisti we onuň ruhy bolan Annaoraz Döwletow konsertiň maksatnamasyny dowam etdirdi. Ol kirişlere degmezden öň oturgyjyny zala tarap öwürip, diňleýjiler bilen göni aragatnaşyk döretdi we gitaraça ýeňilje yşarat etdi. Şol bada hemmä düşnükli boldy: häzir aýratyn bir zat başlanjakdy.
Ol öz solosy üçin The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1 filminden «A Thousand Years» atly saz kompozisiýasyny saýlap aldy. Bu saz filmde baş gahrymanlar — Bella Swan bilen Edward Kalleniň toý sahnasy üçin döredilipdi. Söýgi we romantika bilen doly bu agşamda bu owaz örän ýerlikli ýaňlandy.
Annaoraz gözüni ýumup, meşhur bolan bu owazyň baý sazlaşyklaryna üns bilen gulak asyp, örän duýguly we ýürekden çalýardy. Wiolonçelde ýerine ýetirilýän instrumental görnüşdigine garamazdan, zal hem bu aýdymyň esasy setirlerini lezzet bilen hiňlenip aýtdy: «Men seni müňlerçe ýyl bäri söýýärin we ýene-de şonça ýyl söýerin».

Konsertiň iň esasy pursady halkara bäsleşikleriniň ýeňijileri — skripkaçy Seýran Atanyýazow bilen pianinoçy Jennet Hudaýgulyýewanyň ýerine ýetirmeginde ýaňlanan Aýna Şirowanyň «Söýgi» atly owazy boldy.
Şahyr Magtymguly Pyragynyň gözellik nusgasy bolan Meňlä bolan tragiki we jogapsyz söýgüsi baradaky bu saz paýtagtyň sahnasynda ilkinji gezek ýaňlanmaýardy. Onuň premýerasy birnäçe ýyl ozal Moskwanyň Konserwatoriýasynyň Rahmaninow zalynda bolupdy.
Diňleýjilere ýatda galyjy, şol bir wagtyň özünde çylşyrymly we çuň manyly bu owaz aýratyn ýarady. Bu ýerde skripka diňe bir aýdym aýdýan ýaly däl, eýsem aglaýan ýaly bolup, öz hekaýasyny gürrüň berýär; onuň soňky owazlary bolsa konsert zalynyň gümmezleriniň astynda ýuwaş-ýuwaşdan siňip gidýär. Güýçli el çarpyşmalar we «Brawo!» diýen sesleri bilen kompozitor Aýna Şirowa ýerine ýetirijileri gutlamak hem-de olara gül desselerini gowşurmak üçin sahna çykdy.
Sahnada ýene-de Ogulgerek Soltanmyradowa peýda boldy. Andreý Babaýewiň sazy we Gara Seýtliýewiň sözleri bilen ýazylan «Söýgüli gözler» aýdymy, "Aşyr aganyň mekirligi" filminden alnyp, onuň ýerine ýetirmeginde gündogar öwüşgini bilen, bezegli wokal äheňlerine aýratyn üns berlip ýaňlandy. Diňleýjiler edil meşhur kino eseriniň atmosferasyna düşen ýaly bolup, gündogar saz äheňleriniň ussatlyk bilen utgaşmagyna haýran galdylar.
Maksatnama soňra Ýewgeniý Martynowyň «Ene gözeri» atly aýdymy bilen dowam etdi. Ony Döwran Şammyýew ýerine ýetirdi. Ol aýdyp başlanda, munuň diňe bir çykyş däldigi, eýsem iň eziz adama ýüzlenme bolup durandygy derrew duýuldy. Artist bu aýdymy indi ýanynda bolmadyk ejesiniň hatyrasyna bagyşlady. Gözlerinde ýaş bilen ol asmana tarap howa öpüşlerini iberdi. Bu hereket bolsa artykmaç sözsüz hem hemme zady aýdyp berdi.
Bahar Durdyýewanyň Gorod 312 toparynyň «Galaryn» aýdymy bilen eden çykyşy näziklik duýgulary bilen doly boldy. Hakyky artist hökmünde Bahar asyl nusgany göçürmek bilen çäklenmän, aýdymy öz garaýşy bilen baýlaşdyryp, ýerine ýetirilişini örän täsirli we döredijilikli etdi.
Maksatnamanyň indiki çykyşy Emir Baýramgeldiýewiň ýerine ýetirmeginde Waleriý Meladzeniň repertuaryndaky «Owadan» aýdymy boldy. Mikrofonyň tehniki “aýratynlyklary” zaldaky mylaýym degişmelere sebäp bolan hem bolsa, Emir bu wezipäni ajaýyp ýerine ýetirdi. Onuň sesi asyl ýerine ýetirijä şeýle bir meňzeşdi welin, çykyş umumy şatlyk-şagalaňyň arasynda geçdi.

Konsertiň jemleýji aýdymy — «Salýut, Wera» ýerine ýetirilende ähli gatnaşyjylar sahna çykdylar. Zaldaky tomaşaçylar söýgüli sazandalary we aýdymçylary bilen hoşlaşmak islemeýärdiler. Her kim artistler bilen surata düşmek we gül desselerini gowşurmak isleýärdi. Aslynda konserti şu joşgunly pursatda tamamlasa-da boljakdy, emma alyp baryjy sahna orkestrde çykyş edýän gyzlaryň kiçi doganlarynyň we uýalarynyň olary gutlamaga gelendigini habar berdi. Sahnada çagalar güller bilen peýda bolup, olary ýerine ýetirijilere gowşurdylar. Bu garaşylmadyk sowgat bahar keýpini döredýän estetik sazlaşygyň owadan jemlenmesine öwrüldi.
Sebäbi saz — bu ruhuň “programma üpjünçiligi”, ony wagtal-wagtal täzeläp durmak gerek…
Anaý Ýolbarsow
