8-nji fewralda ABŞ-nyň Pensilwaniýa ştatynyň paýtagty Garrisberg şäherinde Türkmenistan bilen Amerikanyň saz dünýälerini birleşdiren waka bolup geçdi. Taryhy Greýs buthanasynyň (Grace United Methodist Church) diwarlarynda «Parafraz» atly organ eseriň dünýä premýerasy geçirildi. Meşhur saz guralynyň başynda Türkmenistanyň ilkinji professional organçysy Bahar Annadurdyýewa çykyş etdi. Eseriň awtory bolsa, onuň ýörite sargydy esasynda bu eseri döreden belli kompozitor Mämed Guseýnow boldy.

Premýeranyň geçirilýän ýeri tötänden saýlanylmady. Greýs buthanasy diňe bir öz wagtynda ştat parlamentiniň mejlis geçiren binagärlik ýadygärligi däl, eýsem organçylar üçin mukaddes mekandyr. Bu ýerde 78 registrli ägirt uly Austin–Moller organy ýaňlanýar. Meýdançanyň ähmiýetini duýmak üçin şu hakykaty bellemek ýeterlik: takmynan ýüz ýyl mundan ozal bu ýerde fransuz organçylyk mekdebiniň rowaýata öwrülen wekili, meşhur Oliwýe Messianyň mugallymy Marsel Dýupre konsert beripdi.

Ine, şu taryhy estafetany Bahar Annadurdyýewa dowam etdirdi. Türkmen tomaşaçylaryna ol wirtuoz pianinoçy we milli konserwatoriýanyň mugallymy hökmünde tanyş bolsa-da, onuň Amerikadaky döredijilik ýoly ony organ klassikasynyň çuňňur düşündirijisi hökmünde açdy. Pol Jeýkobs ýaly (organçylar arasynda «Gremmi» baýragyny alan ilkinji sazanda) ägirtleriň mekdebinden geçen Bahar häzirki wagtda Garrisberg şäheriniň saz giňişligini kemala getirmäge hem gatnaşyp, bu abraýly buthanada hor ýolbaşçysy we organçy wezipesini eýeleýär.

Şol agşam ýaňlanan «Parafraz» Mämed Guseýnowyň «Solomon» operasyndan alnan temalara esaslanýar. Kompozitor üçin bu eser onuň özboluşly döredijilik usulyndaky — berk akademiki däp bilen Gündogaryň tanalýan, çuňňur äheňleriniň sintezindäki — nobatdaky sahypa boldy.

Mämed Guseýnowyň döredijilik ýoly hemişelik gözlegiň taryhydyr. Gnesin adyndaky akademiýanyň uçurymy hökmünde ol rus halk saz gurallaryny dutar tehnologiýasynda «ýaňladylmagyny» başardy we munuň üçin iň ýokary derejede ykrar edilmäge mynasyp boldy. Onuň sazlary Uly teatryň we «Gelikon-opera» teatrynyň sungat işgärleri tarapyndan ýerine ýetirilýär, şeýle hem kompozitoryň watanynda Rasul Gylyjowyň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň Döwlet simfoniki orkestri we beýleki belli toparlar tarapyndan giňden ýerine ýetirilýär.

Guseýnow diňe saz ýazmak bilen çäklenmeýär — ol medeni kodlary döredýär. Nury Halmämedow adyndaky «Dutaryň owazy» atly Moskwa halkara festiwalynyň esaslandyryjysy hökmünde ol köp ýyllaryň dowamynda medeniýetleriň arasynda dialogy ýola goýup gelýär. ABŞ-daky bu premýera hem şol ýoluň logiki dowamyna öwrüldi: gündogar sazlaşygyndan ruhlanan çylşyrymly garmoniýalar klassiki organyň kuwwaty bilen birleşdi.

«Parafrazyň» soňky akkordlary ýaňlanyp gutaranda bir zat äşgär boldy: bu premýera diňe iki zehinli adamyň şahsy üstünligi däl. Bu — häzirki türkmen saz mekdebiniň Aşgabatda-da, Moskwada-da, Pensilwaniýada-da düşnükli bolan umumadamzat dilinde gürleýändiginiň subutnamasydyr. Gadymy buthananyň gümmezleriniň astynda ýaňlanan organ seslerinde diňe ussatlyk däl, eýsem serhetleri aşmaga we gözellik bilen hakykatyň gözleginde ýürekleri birleşdirmäge ukyply halkyň ruhy ýaşady.