Aşgabat, 26-njy ýanwar | ORIENT. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB) ýanyndaky Ýaş telekeçiler merkezinde her ýekşenbe işjeňlik höküm sürýär. Bu ýerde diňe telekeçiligiň esaslary öwredilmän, eýsem dürli nesilleriň arasynda tejribe alyşmak üçin aýratyn gurşaw döredilýär. Okuw çäreleriniň nobatdaky duşuşygy häzirki zaman bazaryny göz öňüne getirmek mümkin bolmadyk tema, ýagny maglumat bilen işlemek sungaty, mediatehnologiýalar we häzirki zaman işewürligindäki mediakommunikasiýalaryň orny bilen baglanyşykly boldy.

15 ýaşdan 70 ýaşa çenli: işewürlik — maşgala işi

Merkeziň seminar diňleýjileri özboluşlydyr. Esasan 20–30 ýaş aralygyndaky işjeň ýaşlardan ybarat bolsa-da, umumy sapaklarda, ussatlyk sapaklarynda we pikir alyşmalarda öz işi barada arzuw edýän 15 ýaşyndaky okuwçylara hem, öz durmuş tejribesini paýlaşmaga taýýar 70 ýaşly diňleýjilere hem duşmak bolýar.

Üns çekýän bir ýagdaý: köp gatnaşyjylar seminarlara är-aýal bolup gelýärler. Türkmenistanda işewürlik köplenç maşgala işi bolup durýar, şonuň üçin telekeçiniň işiniň köptaraplylygyna we çylşyrymlylygyna maşgala agzalarynyň hem düşünmegi, umumy maksatlary we gymmatlyklary paýlaşmagy möhümdir.

“Maglumat aşhanasynyň” syrlary

ORIENT toparynyň iň ýaş wekilleri işewürlik bilen metbugatyň arasyndaky gatnaşyga täzeçe garaýyş hödürlediler. Seýli Aryşow we Enejan Kepbanowa "Media Turkmen habarlar agentliginiň" “içki aşhanasynyň” syrlaryny açyp, gatnaşyjylar bilen birnäçe amaly ýagdaýlary seljerdiler:

• Uly maglumat akymyndan “partladyjy” temany nädip saýlamaly?

• Maglumatlary ýygnamagyň usullary we maglumatlary barlamak (faktçeking).

• Žanr köpdürlüligi: operatiw habardan çuňňur analitiki interwýu çenli.

Näme üçin telekeçi “biraz žurnalist” bolmaly?

Öz pikirleriňi takyk we düşnükli beýan etmek, mediameýdanyň gurluşyna düşünmek telekeçä öz önüminiň aýratynlyklaryny diňleýjilere özbaşdak ýetirmäge, şeýle-de metbugatdaky neşirler arkaly bazar tendensiýalaryny yzarlamaga we peýdaly pudaklary tapmaga kömek edýär.

Seminarda nygtalyşy ýaly, häzirki wagtda mediameýdan işewürligiň goşundysy däl-de, onuň tebigy ýaşaýyş gurşawydyr. Gatnaşyjylar häzirki zaman kompaniýa esaslandyryjysynyň üstünlikleriniň üç esasy sütünini ara alyp maslahatlaşdylar:

Media — kompas hökmünde

Global sanlylaşma döwründe işewür-analitikanyň arasynda setirleriň arasyndan okamagy başaranlar öz ugruny wagtynda üýtgedip bilýärler. Logistika trendi ýa-da täze eksport ugruny ilkinji bolup bilen bazarda öňe geçýär.

Şahsy brend we sosial torlar

Ýaş telekeçiler kompaniýanyň sahypasynyň “birinji şahsdan” alnyp barylmagynyň gury korporatiw ýazgylara garanyňda 40% köpräk ynam döredýändigini öwrendiler. Häzirki wagtda self-brending — bu walýuta.

Maglumat meýdanyna gözegçilik

Teswirlerde gaýtadan alnan seslenmeler bilen işlemek we tankytlara dogry jogap bermek häzirki zaman ýolbaşçysynyň “sanly gigiýenasydyr”.

Pikir alyşmalarda gatnaşyjylar ORIENT-iň häzirki wagtda hususy pudak üçin diňe habar çeşmesi bolman, eýsem işewür-nawigator bolup durýandygyny bellediler. Guramaçylar birnäçe möhüm ugurlary aýratyn nygtadylar:

• Professional analitika. Ykdysady prosesleriň çuňňur seljermeleri synlary, çaklamalary we telekeçiligi meýilleşdirmäge kömek edýär.

• Eksport ugry. Saýtda “Made in Turkmenistan” belgisi bilen önümleriň daşary bazarlara çykarylmagyna gönükdirilen aýratyn materiallar toplumy döredildi. Bu — daşary bazarlara çykmagy meýilleşdirýänler üçin amaly gollanmadyr.

• Düşnükli beýan. Çylşyrymly maliýe meselelerini ýönekeý we düşnükli dilde düşündirmek saýtyň giň okyjylar köpçüligi üçin islegli bolmagyny üpjün edýär.

«Biz duşuşyklarymyza akademiklerden başlap, agrosenagat tejribeçilerine çenli dürli hünärmenleri çagyrýarys. Şu günki ORIENT topary bilen bolan duşuşyk biziň üçin möhüm açyş boldy», — diýip, TSTB-niň agzasy, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň agzasy, Ýaş telekeçiler merkeziniň kuratory Şamämmet Annaýew belleýär.

«Ýaş telekeçileriň öz pikirlerini metbugat we daşary ýurt hyzmatdaşlary üçin dogry “gaplamak” meselesine nähili uly gyzyklanma bildirýändigini gördük. Duşuşygyň netijesinde diňe sosial torlardaky işjeňligiň artmagyna däl, eýsem täze, ýokary hilli işewür-keýsleriň peýda bolmagyna garaşýarys».

«Žurnalistika bilen telekeçiligiň arasynda köp umumylyk bar: ikisinde-de tizligiň, ygtybarlylygyň we jemgyýetiň islegini duýmagyň ähmiýeti uludyr. ORIENT-iň hususy telekeçiligi goldamaga uly üns berýändigini görýäris. Şu gün alnan bilimleriň diňleýjilerimize maglumat giňişliginde has oňat ugur tapmaga we kompaniýalarynyň abraýyny dogry gurmaga kömek etjekdigine ynanýaryn», — diýip, Annaýew goşmaça belledi.