Türkmenistanyň Belgiýadaky Ilçisi Sapar Pälwanow Brýusseliň Erkin uniwersitetinde (ULB) talyplara leksiýa berdi. Onuň dowamynda Bitaraplyga esaslanýan ýurduň daşary syýasatynyň esasy ýörelgelerini, şeýle hem Türkmenistanyň ählumumy parahatçylygy we ynanyşmagy berkitmäge gönükdirilen başlangyçlaryny açyp görkezdi.
Ilçi öz çykyşynda Türkmenistanyň 1995-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Bitaraplyk derejesi resmi taýdan ykrar edilen ýeke-täk ýurtdygyny aýtdy. Bu ýörelge Türkmenistana sebitleýin we ählumumy dawalary çözmekde araçy hökmünde çykyş etmäge, şeýle hem ýurtlaryň arasynda konstruktiw dialogyň ösmegine itergi berýän ýurduň halkara işleriniň esasyna öwrüldi.
Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri öňüni alyş diplomatiýasydyr, 2007-nji ýylda Aşgabatyň başlangyjy bilen Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň (UNRCCA) döredilmegi munuň aýdyň mysaly boldy.
Ilçi, şeýle hem Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly hökmünde yglan edilen 2025-nji ýylyň ähmiýetine ünsi çekdi. Bu başlangyjyň çäginde Türkmenistan parahatçylykly ýaşaşmak, diplomatiýa we döwletleriň arasynda ynamy berkitmek meselelerine bagyşlanan halkara maslahatlary geçirmegi meýilleşdirýär.
Leksiýanyň dowamynda Türkmenistanyň Ýewropa bilen Aziýanyň çatrygyndaky esasy üstaşyr merkezi hökmünde ornuna aýratyn üns berildi. Ilçi, Türkmenistany Ýewraziýa ulag ulgamynda möhüm baglanyşyga öwürýän we sebitleriň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny berkitmäge ýardam edýän Türkmenbaşy Halkara deňiz porty ýaly ulag infrastrukturasyny işjeň ösdürýändigini aýtdy.
Çykyşyň esasy böleginden soň açyk çekişme geçirildi we onuň dowamynda şeýle sorag berildi: “Ýewropaly talyplar Türkmenistan barada nämeleri bilmeli?”
Ilçi öz jogabynda Türkmenistanyň Eýranyň üsti bilen Merkezi Aziýa we Ýakyn Gündogar bilen serhetleşýän özboluşly geosyýasy ýagdaýyna eýe bolan ýurtdygyny nygtady. Türkmenistan sebitdäki iň durnukly, asuda we howpsuz ýurtlaryň biri bolmagynda galýar. Bu deňagramly syýasatlaryň, ykdysady öz-özüne ýeterlikligiň we bitaraplyga ygrarlylygyň netijesidir.
Sapar Pälwanow, Türkmenistanyň sebitdäki durnuklylygy saklamakdaky işjeň ornyny, ynsanperwerlik başlangyçlaryna goşýan goşandyny we esasy infrastruktura taslamalaryna gatnaşýandygyny belläp geçdi. Muňa aýdyň mysallardan biri, diňe bir tutuş sebiti energetika çeşmeleri bilen üpjün etmek bilen çäklenmän, Owganystanyň ykdysady integrasiýasyny ösdürmek, iş orunlaryny döretmek we parahatçylykly ykdysadyýetiň ösmegine itergi bermek üçin döredilen TOPH (Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan) gaz geçirijisiniň gurluşygydyr.
Mundan başga-da, ilçi köpçülikleýin haly dokamak we toýundan ýasalan, tamdyrlarda çörek bişirmek ýaly Türkmenistanyň medeni däpleri barada gürrüň berdi. Bu däp-dessurlar, türkmen halkynyň agzybirlik, özara kömek we mirasa hormat goýmak gymmatlyklaryna çuňňur ygrarlydygyny görkezýär. Diplomatyň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň halkara derejesinde öňe sürýän parahatçylyk we ynanyşmak ýörelgeleri milli medeniýetinde berk kökleri bar.
Bu çykyş halkara gatnaşyklaryny we diplomatiýa ylymlaryny öwrenýän talyplaryň arasynda uly gyzyklanma döretdi.
ORIENT
