Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň ýörite wekili Din Sýuesýan anna güni Türkmenistanda çykyş edip, Galkynyş gaz käniniň dördünji tapgyrynyň üstünlikli başlanmagynyň Hytaý bilen Türkmenistanyň arasyndaky energetika hyzmatdaşlygyny täze derejä çykarmaga ýardam berjekdigini aýtdy.

Din, şol bir wagtda Hytaýyň wise-premýeri hem-de Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň Hemişelik komitetiniň agzasy bolup, bu beýanaty türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow bilen bilelikde Galkynyş gaz käniniň dördünji tapgyrynyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşmagynda aýtdy.

Öz çykyşynda Din bu taslamanyň iki ýurduň ýokary derejeli ýolbaşçylarynyň uly umytlaryny özünde jemleýändigini we iki halkyň umumy isleg-arzuwlaryny beýan edýändigini aýtdy.

Ol iki tarapyň hem hiliň ileri tutulmagyna aýratyn ähmiýet bermelidigini we taslamany ýokary standartlara laýyklykda amala aşyryp, ony birinji derejeli taslama öwürmelidigini belledi.

Şeýle hem, ol taraplaryň innowasiýa esasly ösüşe ymtylmalydygyny we taslamany nusgalyk derejä çykaryp, tebigy gaz pudagyndaky iri taslamalar üçin tejribe hem-de görelde bolup hyzmat etmelidigini aýtdy.

Ol iki tarapyň özara bähbitli hyzmatdaşlygy dowam etdirip, taslamany dostlugyň nyşanyna öwürmelidigini hem-de hyzmatdaşlygyň netijeleriniň hytaý-türkmen dostlugynyň berkemegine hyzmat etmelidigini nygtady.

Gurbanguly Berdimuhamedow we Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow bilen geçirilen duşuşyklaryň dowamynda Din Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň mähirli salamyny ýetirdi, öz gezeginde bolsa türkmen ýolbaşçylary Dinden Si Szinpine iň gowy arzuwlaryny ýetirmegi haýyş etdiler.

Din iki ýurduň ýolbaşçylarynyň strategik baştutanlygynda hytaý-türkmen gatnaşyklarynyň çalt we durnukly ösdürilendigini, onuň dostlukly hyzmatdaşlyk derejesinden strategik hyzmatdaşlyga, soňra bolsa hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyk derejesine çenli ýokarlanandygyny aýtdy.

Özara goldaw iki ýurduň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygyň esasy özenidir. Hytaý hemişe Türkmenistanyň milli garaşsyzlygyny, özygtyýarlylygyny we çäk bitewiligini goramakda, şeýle hem hemişelik Bitaraplyk syýasatyny alyp barmagynda goldap geldi. Hytaý Türkmenistanyň ygtybarly hyzmatdaşy bolmaga taýýardyr we Türkmenistan hem Hytaýyň esasy bähbitleri hem-de möhüm meseleleri bilen baglylykda berk goldawyny dowam etdirer diýip umyt edilýändigini Din aýtdy.

Tebigy gaz pudagyndaky hyzmatdaşlygyň hytaý-türkmen gatnaşyklarynyň esasy sütünleriniň biridigini we iki ýurduň halklaryna anyk bähbit getirýändigini belläp, Din taraplaryň strategik meýilnamalaşdyryşa we uzak möhletleýin bähbitlere has köp üns bermelidigini, umumy ugurdan ugur almalydygyny, iri taslamalaryň durmuşa geçirilmegini tizleşdirmelidigini, amatly şertlerden netijeli peýdalanmalydygyny hem-de hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini giňeltmelidigini aýtdy. Şeýle hem ol tebigy gaz pudagyndaky hyzmatdaşlygyň möçberini we gerimini giňeltmegiň, energetika hyzmatdaşlygynyň hilini we netijeliligini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny nygtady.

Din şol bir wagtyň özünde iki ýurduň ulag infrastrukturasy, ykdysady we söwda maýa goýumlary, oba hojalygy we sanly ykdysadyýet ýaly çig mala bagly däl ugurlarda hyzmatdaşlygy has-da berkitmelidigini, ykdysady ösüşiň täze hereketlendirijilerini döretmelidigini aýtdy. Şeýle etmek bilen, Hytaý-Merkezi Aziýa hyzmatdaşlygyny bilelikde ösdürmek we sebit ýurtlary bilen birlikde umumy ösüşi hem-de abadançylygy gazanmak üçin tagallalary birleşdirmek mümkin bolar diýip belledi.

Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen tarapynyň “bir Hytaý” ýörelgesine berk eýerýändigini hem-de Hytaýyň çäk bitewiligini we milli jebisligini goldaýandygyny aýtdy.

Türkmenistan Hytaý bilen syýasy özara ynanyşmagy yzygiderli çuňlaşdyrmaga, öz “Beýik Ýüpek ýoluny dikeldiltmek” strategiýasyny Hytaýyň “Bir guşak, bir ýol” başlangyjy bilen utgaşdyrmagy çaltlandyrmaga, Galkynyş gaz käniniň dördünji tapgyrynyň gurluşygyny bilelikde amala aşyrmaga, bar bolan üstünlikleri berkitmäge we tebigy gaz pudagynda hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny işjeň giňeltmäge taýýardyr.

Serdar Berdimuhamedow türkmen tarapynyň Hytaý bilen hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berýändigini we tebigy gazy ileri tutulýan ugur hökmünde kesgitläp, dürli pudaklarda amaly hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak arkaly Hytaý bilen däbe öwrülen dostlugy çuňlaşdyrmaga taýýardygyny aýtdy.

Diniň aýtmagyna görä, Türkmenistan Hytaýyň dört global başlangyjyna — Global dolandyryş başlangyjy, Global ösüş başlangyjy, Global howpsuzlyk başlangyjy we Global siwilizasiýa başlangyjyna — ýokary baha berýär we “Hytaý–Merkezi Aziýa” üçünji sammitiniň üstünlikli geçirilmegine Hytaýa berk goldaw berer.

Din bilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary we daşary işler ministri Raşid Meredow bilelikde Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisine başlyklyk etdiler. Onuň dowamynda pikir alyşmalar giňişleýin alnyp baryldy we indiki tapgyr üçin hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary kesgitlenildi.

Taraplar ýokary derejede syýasy ýolbaşçylygy pugtalandyrmaga, ösüş strategiýalarynyň utgaşygyny çuňlaşdyrmaga, iki ýurduň arasyndaky hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlykda has uly üstünlikleri gazanmaga ýardam etmek hem-de umumy geljege gönükdirilen hytaý-türkmen hyzmatdaşlyk jemgyýetiniň gurulmagyna has uly goşant goşmak barada ylalaşdylar.

Olar "Gaz pudagynda hyzmatdaşlyk etmegiň esasy ýörelgeleri hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Baş Ylalaşygy" hem-de Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda 5 ýyl üçin (2026–2030-njy ýyllar üçin) hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasy ýaly resminamalara gol çekdiler. Şeýle hem, özara medeni merkezleri döretmek, ulag we logistika, emeli aň, ylym we tehnologiýa hem-de milli lukmançylyk ýaly ugurlar boýunça hyzmatdaşlyk resminamalaryna gol çekmek dabarasyna gatnaşdylar.

Din Hytaý bilen Türkmenistanyň gaz pudagyndaky strategik hyzmatdaşlygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanan simpoziumyň açylyş dabarasynda çykyş etdi we Aşgabatda Lýu Ban ussahanasynyň açylyş dabarasyna hem gatnaşdy.