Anna güni Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Lýaonin welaýatynyň kenarýaka şäheri bolan Dalýanda, gämiler üçin niýetlenen iri ýel dartyş güýji ulgamy tanyşdyryldy. Bu bolsa ýurduň gämilerde deňiz gurşawyny goramak üçin ýokary tehnologiýaly enjamlar pudagynda öňe ädilen möhüm ädimi boldy.

Ýel dartyş güýji ulgamy — aýlanýan ýelken ulgamy (WAPS-RSS) — Hytaýyň döwlet gämi gurluşyk korporasiýasynyň (CSSC) Loýan gämi gurluşyk ylmy-barlag instituty tarapyndan işlenip düzüldi.

Ulgamyň aýlanýan böleginiň diametri 5 metr, beýikligi 35 metr, agramy bolsa 150 tonnadyr. Bilermenleriň tassyklamagyna görä, bu ulgam gäminiň hereketi wagtynda ýel energiýasyny netijeli peýdalanyp, goşmaça dartyş güýjüni üpjün edip bilýär.

Ol ortaça hasap bilen iri umman gämileri üçin ýangyç sarp edilişini 5-25 göterim tygşytlamaga we degişlilikde, kömürturşy gazynyň bölünip çykmasyny azaltmaga mümkinçilik berýär.

Ol Magnus effektine esaslanýar; bu hadysa stol tennisindäki tiz aýlanýan topa örän meňzeşdir, ýagny çalt aýlanýan şar daş-töweregindäki howanyň hem aýlanmagyna sebäp bolýar. Howa akymynyň has çalt tarapynda basyş peselýär, has haýal tarapynda bolsa basyş ýokarlanýar. Bu bolsa gapdal basyş tapawudyny emele getirip, gapdal dartyş güýjüni döredýär.

«Gäminiň palubasynda duranyňyzda, aýlanma arkaly döreýän güýçli dartyş gäminiň hereket etmegine kömek edýär. Biziň ulgamymyz — dünýäniň iň uly aýlanýan ýelkeni — minutda 180 aýlaw bolan iň ýokary aýlanma tizligine ýetýär we 355 kilonýutonlyk aňyrbaş dartyş güýjüni döredip bilýär. Mundan başga-da, ulgamyň intellektual dolandyryşy ýeliň we gäminiň ýagdaýyny hakyky wagt tertibinde kesgitlemek üçin köp sanly datçikleri özünde jemleýär.

Akylly algoritmleriň netijesinde, ol islendik wagtda iň amatly öndürijiligi saklamak üçin awtomatiki usulda sazlanýar we ýel energiýasyny aňyrbaş derejede peýdalanýar» — diýip, Loýan gämi gurluşyk ylmy-barlag institutynyň ýanyndaky «SunRui Marine Environment Engineering Company Limited» kompaniýasynyň wise-prezidenti Go Ýu aýtdy.

Ulgam diňe bir halkara öňdebaryjy standartlara laýyk gelmek bilen çäklenmän, eýsem taslama topary ägirt uly kompozit gurluşlaryny ýasamak, çylşyrymly ulgamlaýyn integrasiýa we intellektual taýdan utgaşdyrylan dolandyryş ýaly birnäçe inženerçilik kynçylyklaryny hem ýeňip geçmegi başardy.

Esasy halkara tehnologik çemeleşmeleri bilen deňeşdirilende, bu ulgam has ýokary önümçilik netijeliligini we ykdysady artykmaçlyklary hödürleýär.

Häzirki wagtda ulgam sargytlaryň ilkinji tapgyryny aldy we bellenen tertibe laýyklykda gämilerde iş ýüzünde ulanylyp başlanmagyny tamamlar.