2026-njy ýyl – «Dutaryň owazlary» gaznasy üçin aýratyn ähmiýetlidir: şu ýylda Nury Halmämmedow adyndaky X Moskwa halkara sungat festiwaly geçiriler. Bu möhüm senäniň açylyşyny möwsümiň has inçe we ruhy taýdan baý wakalarynyň biri boljakdygyny wada berýän konsert açar.

22-nji fewralda (16:00-da) A.N. Skrýabin adyndaky Memorial muzeýiniň bezelen sazly myhman otagy döwürleri we halklary baglanyşdyrýan owazlardan dolar. «Älemiň sazy we göwnüň mukamy» atly maksatnama — bu iki ägirdiň: XX asyryň köp sanly saz akymlaryny öňünden syzan rus pianinoçysy we kompozitory Aleksandr Skrýabiniň hem-de türkmen akademiki sazynyň iň görnükli wekili we onuň «kalbyna» öwrülen Nury Halmämmedowyň duşuşygydyr.

Bu atlaryň arasyndaky arabaglanşyk tötänleýin däldir. Uçursyz zehini gadymy halk rowayatlarynyň topragynda kemala gelen Nury Halmämmedow Skrýabini özüniň ikinji mugallymy hasaplapdyr. Kompozitoryň gündeliklerinde şeýle bir ykrarnama saklanyp galypdyr: eger türkmen folklory onuň sazynyň köklerini emele getiren bolsa, onda Skrýabin dünýä akademizminiň çäksiz giňişliklerini açyp, oňa uçmagy öwretdi. Her haýsysy öz döwründe ýaşan bu iki ussat milli romantizmiň belentliklerine ýetip, fortepýano sazyny täsin dramatizm we ýagty güýç bilen baýlaşdyrdylar.

Diňleýjiler her iki awtoryň döredijiliginiň giçki döwrüniň filosofiýasyna çümüp bilerler. Konsertiň birinji bölüminde «syrly» Skrýabiniň eserleri ýaňlanar: onuň ekstatik ýagtylyga ymtylýan rowaýaty № 7 sonatasy («Ak messa») we ussatlyk bilen ýerine ýetirilýän «Üç etýud, 65» eseri.

Agşamyň iň ýokary derejesi bolsa Nury Halmämmedowyň «Fortepiano üçin alty liriki pýesasy» bolar. Bu maestronyň iň soňky fortepiano eseridir – ol her bir notasy çuňňur liriki mazmunlyk we ata Watanyna bolan söýgi bilen ýugrulan täsirli ykrarnamadyr.

Bu çylşyrymly keşpler dünýäsinde ýol görkeziji hökmünde Rahmaninow adyndaky Halkara bäsleşigiň laureaty we «Dutaryň owazlary» festiwalynyň emin agzasy, pianinoçy Elisey Babanow çykyş eder. Onuň ýerine ýetirişi P. I. Çaýkowskiý adyndaky Moskwanyň döwlet konserwatoriýasynyň iň gowy däplerinde (professor S. Dorenskiniň klasy) kemala gelip, Skrýabiniň we Halmämmedowyň sazynyň talap edýän şol intellektual çuňlugy bilen tapawutlanýar.

Moskwanyň konserwatoriýasynyň professory Wýaçeslaw Meduşewskiniň giriş sözi agşama aýratyn gymmatlyk berer. Sungaty öwreniş ylymlarynyň doktory Skrýabiniň döredijilik mirasy baradaky oýlanmalary hem-de Nury Halmämmedow baradaky özüniň ýatlamalary bilen paýlaşar. Ony Moskwanyň konserwatoriýasynda bile okan ýyllary baglanyşdyrýar.

Taslamanyň alyp baryjysy we awtory — Nury Halmämmedow adyndaky «Dutaryň owazlary» Moskwa halkara sungat festiwalynyň art-direktory, Russiýanyň Kompozitorlar birleşiginiň agzasy, kompozitor Mämmet Guseýnowdyr. Onuň ýadawsyz zähmeti eýýäm on ýyl bäri «Dutaryň owazlary» festiwalyny rus we türkmen medeniýetleriniň arasyndaky köprä öwürýär.