Aşgabat, 11-nji ýanwar | ORIENT. Dünýä metbugaty ählumumy çökgünlikleri we ýerli dartgynlyklary ara alyp maslahatlaşýan wagtynda, Merkezi Aziýada sessiz-üýnsüz Täjigistan — Özbegistan — Türkmenistan — Eýran — Türkiýe «bökdençsiz» ulag köprüsiniň gurluşygy tamamlanýar. Täjigistanyň Ulag ministrliginiň täze maglumatlaryna görä, sebit uly maksatly multimodal ulag geçelgesini işjeňleşdirmäge taýýarlanýar. Bu geçelgede Türkmenistan deňi-taýy bolmadyk baglanyşdyryjy halka hökmünde çykyş edýär.
Hytaý üstaşyr daşamalary:
Edaranyň habaryna görä, möhüm waka hökmünde Täjigistanyň Pekin bilen baglaşan ylalaşygy görkezilýär. Bu ylalaşyk Hytaýyň çäginden üçünji ýurtlara üstaşyr daşamalary amala aşyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýlelikde, Hytaý — Täjigistan — Özbegistan — Türkmenistan — Eýran — Türkiýe ulag geçelgesi bar bolan ähli ugurlar üçin hakyky alternatiw görnüşe öwrülýär. Indi Günorta-Gündogar Aziýanyň portlaryndan çykýan ýükler Hytaýyň çäginden gury ýer arkaly geçip, täjik dag geçelgeleri arkaly Türkmenistana çykyp bilýär.
Ýewropa ugry: Serbiýa, Wengriýa we has aňyrsy
Täjigistanyň niýetleriniň çynlakaýdygyny täze ylalaşyklaryň geografik giňligi tassyklaýar. Häzirki wagtda Täjigistan Ýewropa ýurtlary bilen hukuk meýdanyny işjeň düzýär:
• Serbiýa: Halkara daşamalary boýunça ylalaşyk ratifikasiýa tapgyrynda. • Wengriýa we Litwa: Resminamalaryň taslamalary ministrliklerde ylalaşylýar. • Türkiýe we Bolgariýa: Ýük ulaglarynyň päsgelçiliksiz geçmegi üçin göni şertnamalary baglaşmak meýilleşdirilýär.
Bu bolsa ýakyn wagtda Türkmenistanyň ýol-ulag ulgamynda Hytaý serhetlerinden Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlaryna çenli bitewi üstaşyr resminamalary bilen hereket edýän ýük awtoulaglaryň peýda boljakdygyny aňladýar.
Merkezi Aziýa bilen Eýranyň, Türkiýäniň arasynda bu ulag geçelgesinde üstaşyr baglanyşygy üpjün etmek bilen, Türkmenistan «Ýüpek ýolunyň çatrygy» hökmündäki ornuny berkidýär. Biz syýasy serhetleriň ykdysady bähbitleriň öňünde yzyna çekilýän bitewi ulag ulgamynyň emele gelýändigini görýäris. Aşgabat üçin bu diňe bir üstaşyr girdejileriniň artmagy däl, eýsem Gündogar bilen Günbataryň arasynda söwda akymlarynyň durnuklylygynyň kepili hökmünde halkara derejesiniň ýokarlanmagyny hem aňladýar.
