Türkmenistanyň Belgiýadaky ilçihanasy, «Diplomatic World» instituty bilen bilelikde 31-nji awgustda agşam Brýusselde "Türkmenistanyň medeni gymmatlyklary" atly sergi guraldy.
Türkmen sazandalarynyň - meşhur pianinoçy Wladimir Mkrtumowyň we zehinli skripkaçy Aýbolek Muhyýewanyň tomusda Moskwanyň Milli öýünde uly üstünlik bilen geçirilen döredijilik agşamyny diňe «zehinler we muşdaklar» diýip atlandyryp bolar. Batly tötänlik bilen şol günler men Moskwada bolup, Moskwanyň türkmen medeniýet jemgyýeti tarapyndan gurnalan bu ajaýyp konserte bardym. Russiýanyň paýtagtyndaky iň ýokary saz muşdaklarynyň Türkmenistandan gelen sazandalara nähili hormat goýup, garşy alýandygyny görenimde, elbetde, buýsançdan ýaňa joşa geldim.
Sungat – bu nyşanlaryň dünýäsi bolup, suratkeş bolsa geçiriji hökmünde öz işleriniň üstünden bize onuň syrly esasyny öwrenmäge mümkinçilik berýär. Art-nyşanlaryň täsin mysallaryndan biri gapylar bolup durýar. Türkmen suratçylarynda bu köp manyly keşp, esasy – öý maşgala ojagy hökmünde mowzugyň daşynda metaforiki we allegoriki düşündürilýär.
Melburn. Iýul. Ýyly gyş agşamy. Rus öýüniň howlusynda başagaýlyk we dyknyşyklyk bar. Meşhur rus režissýory we aktýory Sergeý Bodrow kiçä bagyşlanan «Dogan» konsertine petekler iki hepde öňünden satylyp boldy. Saz taslamasynyň guramaçysy, häzirki wagtda Awstraliýanyň şäherinde ýaşaýan Aşgabatly türkmen höwesjeň aýdymçy Myrat Arrykowdyr. Takmynan bir ýyl çemesi öň ol, «Soýgüli gözler» aýdymy bilen ýerine ýetirijileriň bäsleşiginde ýeňiji bolup, rus dilli Melburndaky tomaşaçylaryň ýüregini gazandy. Bu saz kompozisiýasy, aslynda oňa Melburnyň konsert meýdançalaryny «açdy». Orient bu barada okyjylaryna gürrüň beripdi.
Hekaýa 15 ýyl ozal, ýaş çatynjalaryň – Aşgabatdan işlemek üçin Özbek paýtagtyna gelen täze maşgala Göwher we Roman Guwerneniň hem-de «Buhara skripkasy» saz taslamasynyň çäginde Özbegistana baran meşhur kompozitor Pýer Tilua we aýaly Greta Komuryň tötänleýin duşuşan ýeri Daşkende bolup geçdi.
«Aşgabat Kameratasynyň» konsertine barmak we sazandalaryň çykyşlaryna petek tapyp bilmek ukyby eýýäm janköýerler üçin gyzykly gözleg geçirmek ýaly bir zada öwrüldi. Artistler geçiriljek konsert programmasy üçin bildiriş goýan badyna saz söýüjiler we janköýerler çakylyk we petek almak üçin «aw möwsümini» açýarlar we ony tapansoň ýeňiji duýgusy bilen söýgüli güne garaşyp, sagatlary hasaplaýarlar. Tomaşaçylar täze saz täsirlerine garaşýarlar we paýtagtyň ýaş toparynyň indiki konsertine çenli özüni ruhlandyrýarlar we «iýmitlendirýärler».
Nury Halmamedowyň golýazmalarynyň arasynda «Kinematografiýada işler» atly sahypa bar, aşakgy sag burçunda ýazga alnan senesi we ýeri görkezilýär: «12.III.83. ş.Aşgabat, hassahana, 8-nji otag, 4-nji poliklinika». Nury özüniň gidýändigini bilýärdi. Ol netijeleri jemleýärdi we muny hem film sazyndan başlady.
2023-nji ýylyň 20-nji iýunynda Nury Halmämmedow (1938-1983) 85 ýaşardy, ol 20-nji asyrda ýaşady we döretdi, ýöne onuň mirasy häzirki döwürde diňe bir aktuallygy bilen tapawutlanman, onlarça ýyllaryň dowamynda eserleri dünýäde iň köp ýerine ýetirilýän türkmen kompozitory bolmagynda galýar.
Sişenbe güni Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň galereýasynda amerikan suratkeşi bilen plener tehnikasynda işlän ýokary döredijilik mekdebiniň okuwçylarynyň sergisi açyldy. Bir hepdelik dowam eden seminarlar ABŞ-nyň ilçihanasy tarapyndan durmuşa geçirilýän sungat alyş-çalyş maksatnamasynyň çäginde boldy. Sergi sungat işgärlerini, diplomatik wekilhanalaryň we halkara guramalarynyň işgärlerini, şeýle hem Döwlet çeperçilik akademiýasynyň talyplaryny bir ýere jemledi.
Bu sazlaşykly owaz, Iwanowonyň sazandalarynyň kalbynda aýratyn ýylylyk bilen ýaňlanýar. Onuň awtory, tanymal türkmen kompozitory Nury Halmämedow Sowet ýyllarynda Iwanowa birnäçe gezek gelip, Kompozitorlaryň döredijilik öýünde galypdy. Çagalaryň fortepýano eserleriniň ýygyndysyny açýan kiçijik kompozisiýa ol «Iwanowoda» «Mimolýotnosti» diýip at berdi.
Her ýyl Döwlet synag toparynyň başlyklary – Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň mugallymlary, kompozitorlary we mugallymlary ýöriteleşdirilen sungat mekdeplerine döwlet synaglaryna gelýär. Bu ýyl Türkmenistanyň at gazanan sungat işgäri, kompozitor we alym Suhan Tuýliýewiň Balkan welaýatyna baryşy birinji gezek däl. Geleninden üçünji gün, Balkanabat şäheriniň welaýat kitaphanasynda döwlet synaglarynyň çäginde ýerli ýöriteleşdirilen sungat mekdebiniň administrasiýasy tarapyndan kompozitor bilen döredijilik duşuşygy geçirildi.
Aşgabatda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Milli sazly drama teatrynyň sahnasynda beýik Juzeppe Werdiniň opera sazy ýaňlandy. Konsert 3-nji iýunda Italiýanyň opera aýdymçysy Mariýa Pia Pişitelliniň we Rasul Gylyjowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň Döwlet simfoniki orkestriniň gatnaşmagynda geçirildi. Agşam meşhur italýan kompozitory Juzeppe Werdiniň doglan gününiň 210 ýyllygyna bagyşlandy.
6-njy iýun – dünýä derejesinde bellenilýän rus diliniň halkara güni.
Şenbe güni Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynda zehinli sazanda, görnükli mugallym we ajaýyp adam Nikolaý Artyomowiç Amiýansyň ýadygärligine bagyşlanan konsert geçirildi. Türkmenistanyň at gazanan sungat işgäri, türkmen skripka mekdebini esaslandyryjy Nikolaý Artýomowiç, türkmen aýdym-saz dünýäsinde Hudaý tarapyndan berlen mugallym hökmünde tanalýar.
Şenbe güni Milli medeni merkeziň Mukamlar köşgünde türkmen we dünýä klassiki sazynyň konserti geçirildi. Guramaçylar gaty uly iş etdiler, köp güýç sarp edildi, çäräni iň mynasyp derejede geçirmek üçin ähli mümkinçilikler ulanyldy. Munuň sebäbi onuň diňe konsert däldigindedi.
