Beýik Britaniýa rus nebitinden öndürilen ýangyjyň importyna rugsat berdi
Beýik Britaniýa üçünji ýurtlarda rus nebitinden öndürilen dizel we awiasiýa ýangyjynyň importyna rugsat berýän möhletsiz ygtyýarnama girizdi. Maliýe sanksiýalarynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik edýän edaranyň (OFSI) bu karary 2026-njy ýylyň 20-nji maýyndan güýje girdi. Resminama diňe bir ýangyç üpjünçiligini däl, eýsem onuň bilen bagly maliýe, brokerçilik we logistika hyzmatlaryny hem kanunlaşdyrýar. Şol bir wagtyň özünde, ýurduň döwlet sekretary bazara dört aý öňünden duýduryş bermek arkaly bu ygtyýarnamany ýatyrmaga hukukly bolup galýar.
London 2022-nji ýylda başlanan sanksiýa syýasatyny bölekleýin ýeňilleşdirmek kararyna dünýä energetika bazaryndaky çylşyrymly ýagdaý sebäpli geldi. Ýakyn Gündogardaky logistika ugurlarynyň üýtgemegi we Ormuz bogazynda gämi gatnawynyň wagtlaýyn çäklendirilmegi netijesinde dünýäde energiýa deňsizligi ýüze çykdy hem-de çig mala ýetmezçilik emele geldi. Ozal dünýä nebitiniň takmynan 20 göterimi bu strategik geçelge arkaly daşalýardy we üpjünçilikdäki bökdençlikler iri ykdysadyýetlere täsir etdi.
Halkara energetika agentliginiň (IEA) ýolbaşçysy Fatih Birol häzirki çökgünligi taryhdaky iň uly energetika krizisi diýip atlandyrdy. Onuň bellemegine görä, bu ýagdaý 1973, 1979 we 1990-njy ýyllardaky krizisleriň jeminden hem ulydyr. Bilermenleriň çaklamalaryna görä, Ýewropada awiasiýa kerosininiň ätiýaçlyklary çalt azalýar. Öz gezeginde, Halkara howa ulaglary assosiasiýasy (IATA) ýangyç ýetmezçiliginiň bütin dünýä boýunça köpçülikleýin howa gatnawlarynyň ýatyrylmagyna sebäp bolup biljekdigini duýdurdy.
Beýik Britaniýanyň özi üçin bu ädim içerki bazary halas etmek boýunça mejbury çäre boldy. Ýurtda benziniň bahasy litr üçin 158,5 pens, dizeliň bahasy bolsa rekord derejede 185,9 pens derejesine çenli ýokarlandy. RAC awtomobil assosiasiýasynyň analitikleriniň pikirine görä, alternatiw üpjünçilik ýollary gyssagly işe girizilmedik ýagdaýynda, ýangyjyň bahasy gözegçiliksiz ýokarlanmagyny dowam etdirerdi we bu ýurtda inflýasiýanyň güýçlenmegine getirip bilerdi.
