Türkmenistan «Ýaşyl mekdep» atly sebitleýin ekologiýa platformasyny goldady
Astana şäherinde geçirilen Sebitleýin ekologiýa sammitinde (RES 2026) Merkezi Aziýa ýurtlary täze uly taslama — «Ýaşyl mekdep» platformasynyň işe girizilýändigini yglan etdiler. Türkmenistan bu başlangyja gatnaşýan ýurtlaryň biri bolup, häzirki wagtda bilimiň diňe bir okuw kitaplary däl-de, eýsem howanyň üýtgemegi şertlerinde çagalaryň howpsuzlygyny hem öz içine alýandygyny tassyklaýar.
Bu platformany goldamak geljek nesiller üçin dünýäniň nähili boljakdygyna goýulýan maýa goýumdyr. Taslama gury görkezmeleriň ýerine dört ýönekeý we düşnükli ugry teklip edýär:
Howpsuz giňişlik: Mekdepler islendik howa şertlerine çydap bilýän, okuwçylaryň saglygyny we bilim prosesini goraýan ygtybarly gala bolmalydyr.
Amaly bilimler: Ekologiýa indi diňe nazaryýet däl. Çagalar täze dünýäde ýaşamak we döretmek üçin zerur bolan başarnyklary öwrenýärler.
Akylly infrastruktura: Gün panelleri, suwy tygşytlamak we energiýa tygşytlaýjy binalar ýaly «ýaşyl» maýa goýumlar.
Ses hukugy: Ýaşlar diňe diňleýji bolman, eýsem ekologiýa boýunça çözgütler kabul edilende olaryň pikirleri hem göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň sebitleýin hyzmatdaşlar bilen paýlaşmaga tejribesi bar. Bilim ministriniň orunbasary Azat Ataýewiň we UNICEF-iň wekili Jalpa Ratnanyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet anyk netijeleri hödürledi:
Şu ýylyň aprel aýynda mekdepler 2–11-nji synplar üçin howa boýunça täzelenen okuw toplumlaryny aldy.
Çagalar baglarynda tebigaty goramagy ir ýaşdan öwredýän täze maksatnamalar ornaşdyrylýar.
Mugallymlar çagalara çylşyrymly ekologiýa howplary düşnükli dilde düşündirmek üçin yzygiderli taýýarlyk geçýärler.
Sammitde Türkmenistanyň ýaş wekilleri aýratyn ünsi çekdi. «Durnukly ösüşiň arhitektorlary» atly ussatlyk duşuşygynda we şäher yssysy baradaky «Flames of Change» hasabatynyň tanyşdyrylyşynda olar aç-açan aýtdylar: ýaşlar — işjeň güýçdür.
Türkmenistan ähli sebit üçin anyk teklipleri öňe sürdi: iň gowy okuw materiallarynyň umumy «bankyny» döretmek, ekologiýa mugallymlaryny taýýarlamak üçin bitewi maksatnama işläp düzmek hem-de her mekdebi jemgyýetçilik başlangyçlarynyň merkezine öwürmek, bu ýerde çagalar öz şäherlerini nähili ýaşyl etmelidigini teklip edip bilerler.
«Ýaşyl mekdep» platformasyna gatnaşmak diňe bir teswirnama gol çekmek däl. Bu her bir çaganyň Türkmenistanda howpsuz, döwrebap we hakykatdan-da «ýaşyl» gurşawda bilim almagy üçin edilen hakyky ädimdir.
