ABŞ Aýyň ýüzünde ilkinji hemişelik bazanyň döredilmegini maliýeleşdirer
ABŞ-nyň administrasiýasy 2027-nji maliýe ýyly üçin federal býujet taslamasyny hödürledi. Bu taslamada Ýeriň hemrasy bolan Aýda “ilkinji hemişelik amerikan gatnaşygyny” döretmek üçin serişdeler göz öňünde tutulýar. Gürrüň Aýyň günorta polýusynyň töwereginde ýaşaýyş üçin niýetlenen bazanyň esasy böleklerini ýerleşdirmek barada gidýär diýip, TASS habar berýär.
Resminama laýyklykda, awtomatiki missiýalary amala aşyrmak üçin 175 million dollar bölünip berilmegi meýilleşdirilýär. Bu uçarmansyz enjamlar geljekde astronawtlaryň gonmagy üçin zerur şertleri döreder. Umuman alnanda bolsa, NASA-nyň “Artemis” Aý maksatnamasyny maliýeleşdirmek üçin 8,5 milliard dollar talap edilýär. Esasy maksat — 2028-nji ýylyň ahyryna çenli adamy Aýyň ýüzüne gaýtaryp eltmekdir.
“Artemis-2” missiýasy: ýarym asyrdan soň Aýa gaýdyp barmak
Bazany döretmek ýolunda möhüm ädimleriň biri hökmünde “Artemis-2” missiýasynyň üstünlikli uçurylyşy boldy. Ol 1-nji aprelde Kanaweral burnundaky kosmodromdan amala aşyryldy. Orion gämisinde dört astronawt bar: olaryň üçüsi ABŞ-dan, biri bolsa Kanadadan.
10 günlük uçuş döwründe ekipaž Aýyň ýüzünden takmynan 8 müň kilometr aralykda onuň daşyndan aýlanar. Bu 1972-nji ýylda geçirilen meşhur “Apollo-17” missiýasyndan bäri Aýa ugrukdyrylan ilkinji adamly ekspedisiýadyr. Missiýa üstünlikli tamamlanan ýagdaýynda, adamzat kosmos uçuşlarynyň taryhynda ilkinji gezek Ýerden şeýle uzak aralyga çykar.
Aýda hemişelik stansiýanyň gurluşygy kosmosy öwrenmegiň täze tapgyryny açar. Şeýle bazanyň bolmagy uzak möhletli ylmy barlaglary geçirmäge, geljekde Marsa uçuşlar üçin tehnologiýalary synagdan geçirmäge hem-de adamzat üçin Ýer orbitasynyň daşynda ygtybarly daýanç nokadyny döretmäge mümkinçilik berer.
ORIENT
