Türkmenistanyň gümrük gullugy Bütindünýä gümrük guramasynyň howpsuzlyk we işgärler boýunça başlangyçlaryny ornaşdyrýar
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy öz işine Bütindünýä gümrük guramasy (WCO) tarapyndan öňe sürülýän global başlangyçlary ornaşdyrýar. Bu başlangyçlaryň hatarynda Sebitleýin okuw merkezleriniň bilim maksatnamalaryny giňeltmek hem-de Merkezi Aziýa we Kawkaz sebitleri üçin howpsuzlygy üpjün etmek boýunça taslamany (CCASP) durmuşa geçirmek bar.
Türkmenistanyň wekiliýetiniň Tokioda geçirilen CCASP taslamasynyň jemleýji sebit seminaryna gatnaşmagy milli tejribäni Ýaponiýanyň gümrük gözegçiliginiň öňdebaryjy usullary bilen deňeşdirmäge mümkinçilik berdi. Üç günlük maksatnamanyň dowamynda esasy üns aýratyn kategoriýaly ýükleriň — ok-därili ýaraglaryň we ýeňil ýaraglaryň (SALW), şeýle hem uçarmansyz uçýan enjamlaryň (PUA) bikanun geçirilmegine garşy göreşe gönükdirildi.
Türkmen tarapy edaranyň sanly özgertmeleriniň netijelerini hem görkezdi. Üns merkezinde awtomatlaşdyrylan töwekgelçilik seljermesine esaslanýan Gözegçilik-seljeriş merkeziniň işi boldy. Şeýle çemeleşme gümrük resmileşdirişiniň wagtyny gysgaltmaga mümkinçilik berýär hem-de gözden geçirme çäreleriniň netijeliligini peseltmeýär. Şeýle hem serhet nokatlarynyň täzelenen tehniki mümkinçilikleri görkezildi: iň täze nesil barlag-gözegçilik toplumlary, üznüksiz wideo gözegçilik ulgamlary we radiasion gözegçiligi enjamlary.
Operasion iş bilen bir hatarda edara öz Okuw merkeziniň mümkinçiliklerini hem ösdürýär. 2025-nji ýylyň iýun aýyndan başlap bu merkez resmi taýdan WCO-nyň Sebitleýin okuw merkezi (SOM) derejesine eýe boldy. Ýakynda azerbaýjanly, gazagystanly we gyrgyzystanly kärdeşler bilen geçirilen wideo maslahatda Türkmenistanyň wekilleri okuw zerurlyklaryny seljermek we 2026-njy ýyl üçin maksatnamalary taýýarlamak gurallaryny ara alyp maslahatlaşdylar.
Sebitiň SOM-larynyň göni hyzmatdaşlygy halkara söwdasynyň çalt üýtgeýän düzgünleri şertlerinde işlemäge ukyply hünärmenleri taýýarlamak boýunça bitewi ulgamy döretmäge gönükdirilendir. Bu prosesiň möhüm tapgyrlarynyň biri 29–30-njy aprelde Aşgabatda geçirilmegi meýilleşdirilýän ýörite duşuşyk bolar. Tegelek stol görnüşinde geçiriljek bu çäre gazanylan ylalaşyklary berkitmäge hem-de WCO-nyň Ýewropa sebitiniň çäklerinde işgärler taýýarlygynyň umumy strategiýasyny işläp taýýarlamaga mümkinçilik berer.
Bilim başlangyçlarynyň howpsuzlyk boýunça amaly seminarlar bilen utgaşdyrylmagy (Astana, Baku we Tokio ýaly şäherlerde geçirilýän çäreler) ulgamlaýyn çemeleşmäniň bardygyny görkezýär. Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy diňe bir häzirki zaman tehniki gözegçilik serişdelerini ornaşdyrman, eýsem olaryň netijeli ulanylmagy üçin halkara derejesinde tassyklanan okuw maksatnamalary arkaly degişli hünär binýadyny hem döredýär.
