Berlinde Merkezi Aziýa + Germaniýa formatynda ýokary derejedäki duşuşyklar geçirildi
Berlin, 11-nji fewral | ORIENT. Çarşenbe güni Berlin iri sebitara diplomatiýanyň merkezine öwrüldi: bu ýerde C5+1 formatynda, ýagny nemesçe Z5+1 (Zentralasien + 1) görnüşinde ilkinji ministrler duşuşygy geçirildi. Belwýu köşgi we Germaniýanyň Daşary işler ministrliginiň rezidensiýasy Merkezi Aziýanyň bäş ýurdunyň wekiliýetlerini kabul edip, sebitiň Ýewropa üçin möhüm hyzmatdaş hökmünde çykyş edýän geljegini ara alyp maslahatlaşdy.
Gepleşiklere Gazagystan Respublikasynyň daşary işler ministri Ýermek Koşerbaýew, Gyrgyz Respublikasynyň daşary işler ministri Žeýenbek Kulubaýew, Täjigistan Respublikasynyň daşary işler ministri Sirojiddin Muhriddin, Özbegistan Respublikasynyň daşary işler ministri Bahtiýor Saidow hem-de Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Ahmet Gurbanow gatnaşdy.
ÝB-niň Merkezi Aziýa boýunça Ýörite wekili Eduards Stipraýsyň ministrler duşuşygyna gatnaşmagy Germaniýanyň sebitleýin hyzmatdaşlygy “Ýewropa topary” (Team Europe) maksatnamasynyň çäklerinde alyp barýandygyny görkezýär.
Belwýu köşgi: Prezident bilen şahsy duşuşyk
Germaniýanyň Federal Prezidenti Frank-Walter Ştaýnmaýer Merkezi Aziýa ýurtlarynyň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylaryny hut özi kabul etdi. Söhbetdeşligiň esasy temalary energetika howpsuzlygy, strategiki çig mal üpjünçiligi, Owganystandaky ýagdaý hem-de suw serişdelerini dolandyrmak meseleleri boldy. Germaniýanyň Prezidentiniň metbugat gullugynyň habar bermegine görä, Berlin Aşgabady Ýewraziýanyň ýüreginde durnuklylygy üpjün edip biljek ygtybarly hyzmatdaş hökmünde görýär.
Duşuşyk bu formatda döwlet we hökümet baştutanlarynyň indiki sammitine taýýarlyk häsiýetine eýe boldy.
“Berlin Jarnamasy”: DIM-de nämeler ylalaşyldy?
Daşary işler ministrligindäki duşuşygyň netijesinde kabul edilen Jarnama Merkezi Aziýanyň Germaniýa üçin “islegli hyzmatdaş” hökmündäki ornuny resmi taýdan berkidýär.
Türkmenistan üçin esasy ugurlar:
Hazarüsti geçelgesi. Germaniýa bu ugruň utgaşdyryjy platformasynyň işi üçin 2,7 million ýewro möçberinde serişdeleri bölüp berdi. Berliniň iri logistika kompaniýalary Aziýadan Ýewropa ugrukdyrylýan ýükleriň has çalt daşalmagyny üpjün etmek maksady bilen Türkmenistanyň portlaryna we demirýol ulgamyna maýa goýumlaryny goýmagy meýilleşdirýärler.
Ýaşyl energetika we wodorod. 250 million ýewrolyk bukjasy bolan “Ýaşyl başlangyç” maksatnamasynyň çäklerinde Germaniýa sebitde dekarbonizasiýa taslamalaryny we gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini ösdürmegi goldar.
Ylym we bilim. 2026-njy ýylyň fewral aýynda Galle şäherinde innowasiýalar we kosmos ulgamy boýunça hyzmatdaşlyk hakynda ähtnama gol çekiler. Şeýle-de Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ýaşlarynyň nemes dilini öwrenýän PASCH mekdepleriniň ulgamy giňeldilýär.
Serhet howpsuzlygy. Türkmenistan bilen Germaniýa ÝHHG-niň ugry boýunça ýakyn hyzmatdaşlygyny dowam etdirer. 2022-nji ýyldan bäri Germaniýa bu maksatlar üçin sebite 13 million ýewrodan gowrak serişdeleri gönükdirdi.
Ykdysady ugur
Duşuşygyň çäklerinde Germaniýanyň 30 sany iri kompaniýasynyň gatnaşmagynda işewürlik forumy geçirildi. Esasy maksat aýdyň: Germaniýa aýratyn-da himiýa senagaty, oba hojalygy we hünärmenleri taýýarlamak ugurlarynda Türkmenistana goýuljak maýa goýumlar üçin döwlet kepilliklerini bermäge taýýardyr.
