Türkmenistana CASCA+ ugrynda möhüm orun berilýär
Merkezi Aziýa we Günorta Kawkaz ýurtlary Ýewraziýa sebitindäki ulag we östaşyr geçelgelerinde möhüm orun tutýarlar. Bu nukdaýnazardan, bu döwletleriň gatnaşmagynda multimodal ulag ugurlaryna ägirt uly ýer berilýär diýip, ADY Container MMC-iň baş müdiri Natik Jafarow Aşgabatdaky ulag we üstaşyr geçelgeleri baradaky halkara konferensiýada çykyşyna başlady.
Şeýle uly göwrümli başlangyçlaryň biri, Azerbaýjan, Gruziýa, Gyrgyzystan, Türkmenistan, Türkiýe we Özbegistan döwlet demir ýollarynyň bilelikdäki başlangyjy bolan CASCA+ Multimodal Ulag Ugry boldy. CASCA+ ugrunyň «Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary-Hytaý-Gyrgyzystan-Özbegistan-Türkmenistan-Azerbaýjan-Gruziýa-Ýewropa» halkara multimodal ugrynyň hil taýdan täze görnüşiniň dowamydygyny bellemelidiris. Ol 2019-njy ýylda bu ýurtlaryň döwlet demir ýollarynyň ýolbaşçylarynyň Daşkentdäki duşuşygynda döredildi. Türkiye taslama 2021-nji ýylyň dekabrynda goşuldy.
Häzirki wagtda CASCA+ ugry 3 sebiti – Merkezi Aziýany - Gyrgyzystany, Özbegistany, Türkmenistany, Günorta Kawkazy - Azerbaýjany we Gruziýany, şeýle hem Anadoly - Türkiýäni öz içine alýar. CASCA – bu sebitleriň gysgaldylan ady bolup, iňlis dilinde – Merkezi Aziýa, Günorta Kawkaz we Anadoly diýmekdir. Ugryň adyndaky «+» belgisi, ugur boýunça daşamak bilen gyzyklanýan täze mümkin bolan gatnaşyjylary kabul etmäge taýýardygyny görkezip, onuň esasy maksady Günorta-Gündogar Aziýa döwletlerini, hususan-da Hytaýy Ýewropa bilen birleşdirmekden ybaratdyr.
CASCA+ ugryna gatnaşýan ýurtlar, taslamany ýeke-täk sebitara logistika önümi hökmünde ýerleşdirýärler. Üpjün edilşigiň we ýük daşamagyň göwrümini giňeltmek, bu ugurda hödürlenýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak, şeýle hem täze mümkin bolan müşderileri çekmek üçin taslama gatnaşyjylar Casca+ brendini we casca.plus saýtyny işläp düzdüler we tassykladylar.
2023-nji ýylda ugur boýunça ýük daşaýyş hasaba alyşlaryny ýöretmek üçin maglumatlary girizmek we birleşdirmek meýilleşdirilýär. Sanly platforma operatorlara gatnaşyjy ýurtlaryň çägindäki ýükleri yzarlamaga, ulag resminamalaryny çalt alyş-çalyş etmäge, wagonlary we konteýnerleri wagtynda tabşyrmagy meýilleşdirmäge hem-de ugruň gatnaşyjy ýurtlarynyň çäginde ulaglaryň sarp edýän wagtyna gözegçilik etmäge mümkinçilik berer.
Ugryň esasy maksatlaryndan biri Merkezi Aziýa bilen Ýewropa ýurtlarynyň arasynda ulag aragatnaşygyny üpjün etmekdir. Bu nukdaýnazardan 46 wagondan we 20 futlyk konteýnerleriň 91 birliginden ybarat bolan Özbegistandan Bolgariýa barýan konteýner blok-otlusy möhüm waka boldy. Ol 2022-nji ýylyň dekabrynda Ugruň ýurtlary tarapyndan iberilip, uzynlygy 4000 km-den gowrak bolan «Özbegistan - Türkmenistan - Azerbaýjan - Gruziýa - Bolgariýa/Ýewropa» ýolu boýunça hereket etdi. Şeýle konteýner otlylarynyň bu ugurda yzygiderli işlemegi üçin çytalaşmalydyrys, - diýip Natik Jafarow belledi.
Iki deňziň we köp sanly ýurduň çäklerinden geçýän ugryň multimodallygy, bu geçelgäniň mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmaga mümkinçilik berýär. Bu ugur alylaly bäri 20 futa deň bolan 30 müň töweregi konteýner daşaldy. Bu taslamada Türkmenistan aýratyn orun tutýar, ýagny bu döwürde ýurdumyzyň daşamalardaky paýy import ugrunda 9,000 konteýner, eksport ugrunda 12,000 konteýner we üstaşyr ugurda 9,000 konteýner boldy. Ugruň operatorlarynyň maksady şu ýyl konteýner gatnawynyň mukdaryny 30 müň konteýnerlere ýetirmek.
Ugurdaky iň oňat netije 2021-nji ýylyň maý aýynda gazanyldy - konteýnerler Türkiýäniň Izmir şäherinden Oş (Gyrgyzystan) şäherine 18 günüň dowamynda eltilip, bu üstaşyr wagtynyň iň amatly görkezijisidir. Operatorlaryň maksady, Hytaýyň Kaşgar şäherinden Stambula 18 günüň içinde konteýnerleriň eltilmegini üpjün etmek.
CASCA+ ugry birneme «ýaş» bolsa-da, Günorta-Gündogar we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň, şeýle hem Ýewropa ýurtlarynyň arasynda ýük daşamak üçin doly hukukly transkontinental logistika önümine öwrülmäge mümkinçiligi bolup, täze müşderileriň taslama gatnaşmagy bolsa bu işi ep-esli çaltlaşdyrar, - diýip ADY Container MMC-iň baş müdiri çykyşyny tamamlady.
ORIENT news
