Plastik şu gün: häzirki zaman tehnologiýalary we daşky gurşawa ideg
Häzirki zaman adamyň ýaşaýşyny plastiksiz göz öňüne getirmek kyn. Tutuş ýigriminji asyra we ýigrimi birinji asyryň başyna bu maşgalanyň materiallarynyň giňden ulanylmagy sebäpli «plastik döwri» diýilýär. Plastikler hemme ýerde, oba hojalygynda, uçar önümçiliginde, ýeňil we agyr senagatda, lukmançylykda ulanylýar. Häzirki wagtda dünýä bir gezek ulanylýan agyz örtüklerini we elliklerini, lukmançylyk eşiklerini, şprisleri, gan guýma haltalaryny we şolarsyz lukmançylyk kömegini göz öňüne getirmek kyn bolan zatlary red etmäge taýýarmyka?
Plastikler jemgyýetiň ähli taraplaryna aralaşdy. Biz plastik doldurylan ýassyklarda ýatýarys, dişlerimizi plastik diş çotgalary bilen arassalaýarys, plastik klawiaturalarda ýazýarys, plastik gaplardan içýäris we iýýäris. Garaz, ol ýa-da beýleki görnüşde plastige duşman bir gün geçirmek mümkin däl. Plastikler häzirki zaman dünýäsiniň ajaýyp dürli önümlerinde, jorapdan kosmos kostýumlaryna çenli ulanylýar.
Beýleki materiallaryň ýerine plastmassa ulanmak daşky gurşawa-da kömek edýär. Awtoulaglarda we uçarlarda ulaglaryň agramyny azaldyp, birnäçe bölekleri plastmassa bilen çalşylýar. Netijede, tizlenmek we hereket etmek üçin az ýangyç talap edilýär, bu bolsa atmosfera CO2 zyňyndylarynyň azdalmagyny aňladýar. Şübhesiz, plastik – bu ykdysadyýetiň köp pudaklarynda rewolýusiýadyr.
Ýöne şol bir wagtyň özünde, ony ýok etmekdäki meselelere-de göz ýummaly däldir. Plastmassany işjeň ulanmak daşky gurşawa täsir edýär. Şonuň üçin häzirki wagtda plastmassa önümlerini başarnykly we dogry gaýtadan işlemek we, elbetde, dünýäde plastmassa önümleriniň ekologiýa taýdan arassa önümçiligini döretmek meselesi öňküsinden has ýiti.
Türkmenistanda, garaşsyzlygyň ilkinji günlerinden başlap, tebigata we daşky gurşawa ideg etmegiň möhümdigine, ösümlik we haýwanat dünýäsini, tebigy baýlyklary, şol sanda arassa suwy geljek nesiller üçin gorap saklamagyň möhümdigine düşündiler. Şeýle hem, önüm öndürmekden başlap gaýtadan işlemek we ony ýok etmekde tutuş tehnologiki zynjyr sazlanan, häzirki zaman we ekologiýa taýdan arassa zawodlary we fabrikalary döretmegiň möhümdigine düşündiler.
Şeýle ýerli kärhana mysal hökmünde Türkmenistanda dürli maksatly polipropilen haltalary we ýokary hilli plastmassa önümlerini lomaý öndüriji «Lebiz Plastic» bolup biler. Kompaniýa 2015-nji ýylda döredileninden bäri önümleriniň sanawy 150 -ä çenli giňelip, onda azyk saklaýan gaplar, kaşpo we dürli gaplar, aşhana gap-gaçlary bardyr. Her ýyl kompaniýa tarapyndan öndürilýän önümleriň görnüşi azyndan 10 önüm artýar. Önümleriň iň ýokary hiline ýetmek üçin «Lebiz Plastic» ösen tehnologiýalary we innowasiýa enjamlaryny ulanýar.
«Lebiz Plastic», dünýäde öňdebaryjy enjamlar we dokalan plastmassa torbalary we plastmassany gaýtadan işleýän liniýalary öndürmek üçin doly çözgütler bilen üpjün edýän «Starlinger & Co» kompaniýasy bilen işjeň hyzmatdaşlyk edýär. Türkmen kompaniýasy geljekki nesiller üçin daşky gurşawy goramakda ähli tagallalary edýär. Kompaniýanyň hünärmenleri, plastmassa materiallary ulanylandan soň olaryň gaýtadan işlenmegini ýa-da gaýtadan işlenip bilinmese olaryň energiýa gymmatyny göz öňünde tutup, ykdysady taýdan dikeldilmegini üpjün etmek üçin iş alyp barýarlar.
«Lebiz Plastic» kompaniýasynyň işi bilen gyzyklanýan islendik Türkmenistanly, bu barada has giňişleýin maglumaty sahypasynda alyp biler.
ORIENT news
