Dizeliň bahasy 2,40 ýewro boldy: Italiýanyň günortasynda işewürleriň ýitgileri artýar
Italiýanyň günortasyndaky ýaşaýjylar we kärhanalar ýangyjyň bahasynyň ýokarlanmagyna garşy ýük awtoulaglarynyň sürüjileriniň bir hepde dowam eden protestiniň täsirini henizem duýýarlar. Hereket ýangyjyň düýpli ýetmezçiligine we üpjünçilik zynjyrlarynda giň gerimli bökdençliklere sebäp boldy.
Neapolda sürüjiler ýangyç guýujy beketleriň öňünde uzyn nobatlary emele getirýärler. Ýangyjyň ýetmezçiligi sebäpli ilatyň nägileligi barha artýar.
«Daş-töweregiňize serediň, ýagdaý örän çylşyrymly! Ne özümiz, ne-de çagalarymyz üçin geljek bar» diýip, motosikl sürüjileriniň biri aýtdy.
«Şeýle ýaşap bolmaýar. Bu ýerde adamlaryň köpüsi işsiz» diýip, ýerli ýaşaýjy belledi.
Köp sanly ýük daşaýjy üçin çykdajylaryň çalt ýokarlanmagy işi ykdysady taýdan peýdasyz ýagdaýa getirdi. Iň köp zyýan çeken Kampaniýa sebitinde protestler harytlaryň paýlanyşyny diýen ýaly doly togtatdy.
«Ýagdaý çynlakaýdy. Italiýanyň günortasynda, esasan-da Kampaniýada birnäçe böwetleme boldy. Şol ýerde üç günüň dowamynda nebiti gaýtadan işleýän zawodlardan benzin çykmady» diýip, Mazzotta Group kompaniýasynyň işgäri Anjelo Rusiýello gürrüň berdi.
LG Fast kompaniýasynyň sürüjisi Paskuale Trillikost ulag pudagynyň işgärleriniň gije-gündiz kyn şertlerde işländigini, emma hökümetden ýeterlik goldaw almandygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, hereket edýän kanunlar pudagyň işini henizem kynlaşdyrýar.
Ulagdaky bökdençlikler bölek satuw söwdasyna hem täsir etdi. Supermarketler haryt gorlaryny doldurmakda kynçylyk çekdi, käbir dükanlarda tekjeler tas boş galdy.
«Ýagdaý çylşyrymly: benzin ýok, dizel ýok, supermarketler bütinleý boş. Bu apokaliptik urşuň görnüşine meňzeýär» diýip, ýerli ýaşaýjylaryň biri aýtdy.
Esasanam täze azyk önümlerini öndürýän pudak uly zyýan çekdi. Tonna-tonna çalt zaýalanýan harytlar zaýa boldy, öndürijiler bolsa ýitgilerini hasaplaýarlar.
Ýangyç we ulag ýetmezçiligine aýratyn duýgur önümleriň biri täze gäwüş gaýnagynyň süýdünden taýýarlanylýan meşhur Mozzarella di Bufala Kampana peýniridir. Ony sarp edijilere wagtynda ýetirmek üçin çalt we ygtybarly ulag ulgamy zerur.
Kampaniýa buffalo mozzarellasyny goramak boýunça konsorsiumyň prezidenti Domeniko Raimondonyň aýtmagyna görä, birleşigiň 98 agzasynyň gündelik ýitgileri takmynan 3,2 million ýewro ýetdi. Üç günüň dowamynda umumy ýitgi 10–12 million ýewro boldy we bu serişdäni doly öwezini dolmak mümkin däl.
Barha güýçlenýän basyşlaryň arasynda Italiýanyň hökümeti ýük awtoulaglarynyň sürüjileri üçin 118 million ABŞ dollaryndan gowrak möçberde salgyt ýeňilliklerini tassyklady. Şeýlelikde, pudaga berilýän döwlet goldawynyň umumy möçberi takmynan 600 million dollara ýetdi.
Muňa garamazdan, pudagyň wekilleri kabul edilen çäreleriň esasy meseläni — dizel ýangyjynyň ýokary bahasyny — çözmeýändigini aýdýarlar.
«Hökümet bize öňden degişli bolan serişdeleri berdi, goşmaça pul bölüp bermedi. Biz dizeliň bahasyna çäk goýulmagyny isleýäris, sebäbi bir litr üçin 2,30–2,40 ýewro tölemek akyla sygmaýar» diýip, Mazzotta Group kompaniýasynyň eýesi Raffaella Mazzotta aýtdy.
Bu krizis sebitdäki söwdanyň we azyk önümçiliginiň awtoulag ulaglaryna näderejede baglydygyny görkezdi. Ýük daşamagyň hatda gysga wagtlyk togtamagy hem harytlaryň ýetmezçiligine, önümleriň zaýalanmagyna we kärhanalaryň millionlarça ýewro ýitgi çekmegine sebäp bolup biler.
CCTV+ habar bermegine görä, ýangyç bahalarynyň ýokarlanmagy sebäpli geçirilen sürüjiler protesti Italiýanyň günortasynda ulag we üpjünçilik ulgamyny bökdäp, azyk önümçiligine hem-de söwda kärhanalaryna uly ykdysady zyýan ýetirdi.
