Aşgabatda kompozitor Suhan Tüýliýewiň awtorlyk agşamy — «Bentler» konserti
Magtymguly adyndaky Milli sazly drama teatrynda Türkmenistanyň at gazanan sungat işgäri Suhan Tüýliýewiň «Bentler» atly awtorlyk konserti geçirildi. 2026-njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» şygary astynda geçen bu agşam diňleýjilere kompozitoryň döredijilik ýoluny onuň iň möhüm eserleriniň üsti bilen yzarlamaga mümkinçilik berdi.
Konsertiň maksatnamasy awtoryň durmuş gözbaşlarynyň onuň döredijilik aýratynlyklaryna nähili täsir edendigini aýdyň görkezdi. 1956-njy ýylda Ýolötende dünýä inen Suhan Tüýliýew çagalyk ýyllaryndan bäri halk baýramçylyklarynyň owazlaryny we bagşy aýdymlaryny siňdiripdir. Şol irki täsirler onuň özboluşly usulynda — nusgawy partitura türkmen saz gurallary bolan gargy-tüýdügi we gopuz girizmek arkaly öz beýanyny tapdy. Konsertde ýerine ýetirilen eserlerde bu gurallar diňe orkestri baýlaşdyrmak bilen çäklenmän, eýsem halkyň ruhy mirasyny göteriji hökmünde çykyş edip, kompozitoryň Mary welaýatyndaky çagalyk ýyllaryny häzirki ussat derejesi bilen baglanyşdyrdy.
Okuw ýyllary Tüýliýewe uly görnüşli eserler bilen işlemäge mümkinçilik berýän akademiki binýady berdi. Bu ýagdaý konsertde ýerine ýetirilen «Döwletli döwran» kantatasynda öz beýanyny tapdy, onda epiki giňlik takyk simfonik gurluş bilen utgaşýar. Şeýle hem onuň Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynda mugallymçylyk tejribesi maksatnamada aýdyň duýuldy: «Dünýä, heý!» wokal tapgyrynyň çylşyrymlylygy we «Nejoldy» aýdymynyň lirizmi ýerine ýetirijilerden kompozitoryň talyplaryna öwredýän ýokary ussatlygyny talap etdi.
Kompozitoryň döredijilik pikirleriniň sahnada durmuşa geçirilmegini Türkmenistanyň halk artistleri G. Babaýewiň we A. Hojatowyň, şeýle-de «Altyn asyr» baýragynyň eýesi D. Ökdirowyň ýolbaşçylygyndaky orkestr we hor üpjün etdi. Wokal keşpleriniň çuňlugyny Türkmenistanyň halk artisti Atageldi Garýagdyýew, halkara bäsleşikleriniň ýeňijisi Seýran Atanýazow, şeýle hem zehinli sazandalar Gülnar Taýlyýewa, Batyr Çaryýew, Şirhan Batyrow we Oguljan Nepesowa açyp görkezdi.
Şol agşam zalyň täsiri aýratyn mähirli we duýgur boldy. Her bir eser tomaşaçylar tarapyndan ýürekden çykýan joşgun bilen garşylandy. Suhan Tüýliýewiň sazy her bir diňleýjiniň ýüregine ýetmegi başardy.
«Bentler» konserti diňe bir kompozitoryň döredijilik hasabaty bolman, eýsem ýurdumyzyň medeni durmuşynda möhüm waka boldy. Ol häzirki zaman türkmen sazynyň öz köklerini aýawly saklap, geljege ynam bilen gadam basýandygyny ýene-de bir gezek subut etdi.
Kerimguly Garowow
