Türkmenistan Antalýa diplomatiýa forumynda öz garaýyşlaryny beýan etdi
«Geljegi meýilleşdirmek, näbellilikleri dolandyrmak» şygary astynda geçirilen bäşinji Antalýa diplomatiýa forumynyň (ADF-2026) çäklerinde Türkmenistanyň eýeleýän orny sebiti ösdürmegiň maksatnamalaýyn garaýşy hökmünde ýaňlandy. Daşary işler ministri Raşid Meredow Aşgabadyň strategik başlangyçlaryny tutuş Merkezi Aziýanyň durnuklylygynyň esasy hökmünde hödürledi.
Türkmen diplomatiýasy Antalýada sebit ösüşiniň üç sany «daýanç sütünine» ünsi çekdi: syýasy dialog, energetika durnuklylygy we ulag-aragatnaşyk ulgamy.
Sebitiň syýasy keşbiniň özgermegi baradaky garaýyş gatnaşyjylarda aýratyn gyzyklanma döretdi. Türkmenistanyň başlangyjy bilen döredilen Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň Konsultatiw duşuşyklarynyň formaty özüniň netijeliligini subut etdi. Bu dialoga Azerbaýjanyň hem goşulmagy, sebitiň dünýädäki näbellilik şertlerinde bitewi güýç hökmünde çykyş etmegine mümkinçilik berýän täsirli gurala öwrüldi.
Energetika meselelerinde Türkmenistan «bähbitleriň deňagramlylygy» ýörelgesine ygrarly bolmagynda galýar. TOPH taslamasy we elektrik energiýasynyň eksportyny giňeltmek diňe bir täjirçilik wezipeleri däl-de, eýsem ählumumy howpsuzlyga goşulýan goşant hökmünde görülýär.
Aşgabadyň başlangyjy bilen kabul edilen energetika durnuklylygy baradaky BMG-niň üç sany Kararnamasynyň agzalmagy aýratyn ähmiýetli pursat boldy. Türkmenistan özüniň diňe bir tebigy gazyny (şol sanda Hytaýa barýan hereket edýän ugry hem goşmak bilen) eksport etmäge däl, eýsem goşny ýurtlaryň dünýä bazarlaryna çykmagy üçin öz düzümlerini bermäge-de taýýardygyny tassyklady.
Çykyşyň ulag böleginde sebitiň «Gündogar – Günbatar» we «Demirgazyk – Günorta» ugurlarynyň çatrygyndaky esasy merkez hökmündäki derejesi has-da berkidildi. Aşgabat Aziýa bilen Ýewropanyň arasyndaky geçelgäniň bitewi we bökdençsiz işleýän mehanizm hökmünde hyzmat etmegi üçin tagallalary birleşdirmäge çagyrýar. Bu bolsa diňe bir demir ýollaryna we portlara maýa goýumlaryny däl, eýsem logistika akymlaryny dolandyrmakda ylalaşykly hereket etmegi hem talap edýär.
Raşid Meredowyň ADF-2026-daky çykyşy Merkezi Aziýa döwletleriniň Garaşsyzlygyň 35 ýylynyň içinde özüňi tanatmak tapgyryndan ählumumy gün tertibini işjeň kemala getirmek tapgyryna geçendigini görkezdi. Türkmenistan bu gurluşda dünýäniň näbellilik görýän ýerlerinde anyk çözgütleri hödürläp, intellektual we logistik merkez wezipesini öz üstüne alýar.
