Iki suratkeşiň ýazky dialogyndaky In we Ýan – Aga Berdiýew köçesindäki galereýada täze sergi
Ýaz paslynyň ilkinji gününde Aga Berdiýew köçesindäki art-galereýa bulutly howa bilen garşydaş gelýän aýratyn bir nurdan doldy. Bu ýerde dünýägaraýyşlary haýran galdyryjy deňagramlylygy emele getirýän iki ussady birleşdiren sergi açyldy: türkmen nakgaşlygynyň piri Annadurdy Almämmedow hem-de onuň özboluşly kärdeşi Berdi Çaryýew.
Zalyň giňişligi şertli taýdan iki bölege bölünen ýaly, ýöne bu bölüniş diňe ekspozisiýanyň içki bitewiligini güýçlendirýär. Suratkeşler gadymy In we Ýan nyşanynyň iki bölegi ýaly biri-birine seslenýär, biri-biriniň üstüni dolýar.
Annadurdy Almämmedowyň eserlerinde tebigat beýik hem ylham beriji mugallym hökmünde çykyş edýär. Ussat oňa şägirt hormaty bilen nazar salýar, her bir gül ýapragynda şygyryýeti tapýar. Berdi Çaryýewde bolsa üns başgaça gönükdirilýär: onuň suratlarynda tebigat edil adama syn edýän ýaly, ony özüne wepaly ýoldaş, ýaşaýşyň tükeniksiz äheňine siňen zähmetsöýer hökmünde görýär.
Almämmedowyň gülleri aýratyn bir dessan kimindir. Her bir gülüň gunçasy içki söýgi bilen ýagtylan ýaly. Onuň meşhur daglary we depeleri bolsa edil ukuda ýatan goragçylar ýaly doňup galypdyr. Olarda oýarmaly däl monumantal güýç duýulýar. Biz olaryň asudalygyny gorasak, olar hem biziň rahatlygymyzy gorar.
Ussadyň sungaty geografiýa baglylykda nähili üýtgeýändigini synlamak gyzykly. Dogduk mekanyň manzaralary näzik, hatda doga ýaly sadyk we rahat äheňde ýerine ýetirilen. Emma suratkeş daşary ýurt saparyna çykanda, onuň urgusy giňelýär, çaltlaşýar. Köçeler, jaýlar we kenarýakalar kanwada edil ýat şäheriň geçip barýan pursadyny ýitirmekden gorkýan ýaly howlukmaç şekillendirilýär.
Berdi Çaryýew bolsa başga bir tilsimi hödürleýär. Onuň gahrymanlary edil arassa suw gatlagynyň ýa-da wagt dumanynyň aňyrsyndan görünýän ýaly, birneme daşlaşan täsir döredýär. Çaryýewde wagt - bu abstraksiýa däl, eýsem ýagly boýag ýaly dykyz, fiziki bir madda.
Onuň adamlary Almämmedowyň daglary ýaly hereketsiz. Çaryýewiň keşpleri öz zähmetinde doňup galan, şol zähmetiň özi bolsa, adam öz beýik ornuna doly düşünmese-de, öz-özünden owadan. Bu pespällik bilen berlenlikdir. Onuň eserleriniň esasy aýratynlygy — “ýagtylyk urgusy”: Günüň bir şöhlesi diňe bir bölejige düşüp, ony çuňňur pikir keşbine öwürýär.
“Bu sergi diňe suratlaryň ýygyndysy däl, bu nesilleriň janly söhbetidir,” — diýip, serginiň kuratory Jeren Gylyjowa belleýär. — “Biz tomaşaçynyň haýallap biljek giňişligini döretmek isledik. Bu eserleriň jadysy olaryň hiç hili öwüşginli bezegsizliginde — diňe kalbyň arassa nurunda we gözellige biparh bolmadyk adamyň ‘hyjuwyndadyr’. Adamlar suratlaryň öňünde saklanyp duranda, galereýany döretmek üçin edilen ähli tagallalaryň biderek bolmandygyna düşünýärsiň.”
Aga Berdiýewdäki sergi dymyp galan muzeý däl. Bu janly meýdança, bu ýerde halaýan eseriňiz öýüňizde täze hekaýasyny dowam etdirip biler. Sergi-satuw görnüşi diňe “ukuda ýatan goragçylara” ýa-da “ýagtylan güllere” syn etmek bilen çäklenmän, ýazky deňagramlylygyň bir bölegini özüňiz bilen alyp gitmäge mümkinçilik berýär. Çünki hakyky gözellik — gaýta-gaýta dolanyp gelmek isleýän zadyňdyr.
Ekspozisiýa 30-njy marta çenli dowam eder. Iki ussadyň dialogynda öz ýagtylyk şöhläňizi tapmaga howlugyň.
