Ýanwardaky küşt bahary: Aşgabatdaky mekdep okuwçylarynyň birinjiligi güýçleriň gatnaşygyny nähili üýtgetdi
Aşgabat, 11-nji ýanwar | ORIENT. Aşgabatda tamamlanan (7, 9, 11, 13, 15 we 17 ýaş aralygyndaky) Türkmenistanyň mekdep okuwçylarynyň arasyndaky küşt çempionaty diňe bir gatnaşmak boýunça rekord goýman (492 gatnaşyjy), eýsem milli sportda möhüm tektoniki üýtgeşmeleri hem alamatlandyrdy. 108 medal ugrunda oýnalan oýun täze gahrymanlary ýüze çykardy we ýurtda küştüň çalt “ýaşarýandygyny” tassyklady.
Öňdebaryjylaryň “het-trigi” we Ataýewiň ajaýyp üstünligi
Mekdep okuwçylarynyň arasyndaky ýaryşyň esasy garaşylmadyk ýagdaýlaryň biri (bilermenler üçin garaşylýan hem bolsa) lebaply ýaşajyk Hanberdi Myradowyň (7 ýaşa çenli) görkezen netijesi boldy. Kiçijik küştçi mümkin bolan üç altyn medalyň üçüsini-de alyp, “het-trik” etdi. Hanberdi öz ýaşdaşlarynyň arasynda öz ýaşyna görä ajaýyp derejedäki pähimli oýny bilen tapawutlanýar — ýaryşda onuň oýlanyşykly strategiýasyna garşy durup biljek bäsdeş tapylmady diýen ýaly.
Emma-da, Aşyrmuhammet Ataýewiň çykyşy ozaldan gelýän düzgün üçin hakyky çagyryş boldy. Ol ýaşy boýunça 15 ýaşa çenli bolan oýunçylaryň derejesine degişli bolsa-da, tälimçisi bilen maslahatlaşyp, “uly” toparda (17 ýaşa çenli) güýç synanyşmaga töwekgelçilik etdi. Bu töwekgelçilik özüni doly ödedi: Aşyrmuhammet diňe bir uly ýaşly ýoldaşlaryna bäsdeşlik etmek bilen çäklenmän, eýsem nusgawy küşt boýunça çempionlyk adyny hem eýeledi. Bu bolsa aýdyň bir yşaratdyr: ýaş nesliň wekilleri indi ykrar edilen liderleriň ornuny ynamly eýeläp başlaýarlar.
Sebitleýin öňe gidişlik: Lebap öňde barýar, ýöne Mary bilen Daşoguz yzdan ýetip gelýär
Lebap welaýatynyň ynamly toparlaýyn ýeňşine (51 medal, şol sanda 20 altyn) garamazdan, bilermenleriň belleýşi ýaly, bu ýyl lebaplylaryň doly agdyklygy öňküsi ýaly jedelsiz bolmady. Sebitler boýunça oýun derejesi ep-esli ýokarlandy.
Mary welaýatynyň mekdebi “altyn” we “kümüş” medallaryň sany boýunça aşgabatly küştçilerden öňe geçip, umumy hasapda ikinji orny eýeledi we uly öňegidişlik görkezdi.
Daşoguz welaýatyndan gelen küştçiler esasy liderleri bolmazdan çykyş etseler-de, ýeňşe bolan gujurly erk-isleglerini görkezip, 5 medaly (şol sanda bir altyn medaly) gazanmagy başardylar.
9 ýaşa çenli oýunçylaryň derejesinde öňküsi ýaly Aşgabadyň mekdebi agdyklyk edýär, emma 11 ýaşa çenli toparçada liderligi garaşylmadyk ýagdaýda “Küşt Älemi” hususy akademiýasynyň okuwçylary eýelediler.
Bäsdeşligiň iň esasy pursady: Haçan-da soňky göçüm oýnuň ykbalyny kesgitläninde
Kiçi ýaş derejelerindäki (aýratyn-da 11 ýaşa çenli) göreş aýratyn ünsi çekdi. Bu ýerde hakyky “ýiti” bäsdeşlige syn edildi: dürli sebitlerden gelen we güýçleri boýunça biri-birinden asgyn gelmeýän bäsdeşleriň arasynda ýeňiji iň soňky pursatda belli boldy.
“Bu intellektual nesliň täze wekilleriniň kemala gelýändiginiň alamatydyr. Küşt tagtasynyň başynda dürli şäherlerden gelen, güýçleri deň bolan 5-6 sany ussat oýunçynyň duşuşmagy — wagtyň geçmegi bilen bu gurşawdan dünýä derejesindäki uly ussatlaryň ýetişjekdiginiň girewidir” – diýip, guramaçylar belleýärler.
Türkmenistanda küşt oýny hil taýdan ýokary ösüşi başdan geçirýär. Biz diňe bir meşgullanýanlaryň sanynyň artmagyny däl, eýsem welayatlarda ussatlygyň derejesiniň hem ep-esli ýokarlanýandygyny görýäris. “Şahsy duşuşyk” çemeleşmesiniň gurak matematikadan has möhüm bolan täze taý-break düzgünleri ýaryşa sport dogruçyllygy we tolgundyryjylyk duýgusyny goşdy. 2026-njy ýylyň gyşky dynç alyşlary şuny görkezdi: milli küştiň geljegi – bu “batyrgaý” ýaş nesliň elinde we aňynda.
Toparlaýyn liga we tälimçileriň ykrarnamasy
Ýakynda geçirilen çempionat diňe 2026-njy ýylyň ilkinji ýaryşy däl, eýsem öňe tarap ynamly ädim boldy. Çäräniň esasy täzeligi “Ýylyň iň gowy tälimçisi” baýragynyň girizilmegi boldy. 2025-nji ýylyň netijeleri boýunça hormatly dereje Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Serdar Annaberdiýewe we Lebap welaýatynyň meşhur mekdebiniň wekili Güljahan Öwlýagulyýewa berildi.
Ýedi toparyň (bäş welaýat, paýtagt we “Küşt Älemi” akademiýasy) arasyndaky bäsleşigiň netijeleri taryhy öňe gidişligi hasaba aldy. Altyn medallaryň sany boýunça öňde baryjy üçlük şeýle görnüşde boldy: Lebap, Mary we “Küşt Älemi” hususy akademiýasy. Taryhda ilkinji gezek paýtagtly küştçiler baýrakly orunlary eýeläp bilmediler. Bu bolsa sebitleriň diňe bir gatnaşyjy bolman, eýsem güýçli intellektual merkezlere öwrülendigini ýene bir gezek tassyklaýar.
Guramaçylar depginini peseltmekçi däl. Eýýäm ýanwar aýynyň ahyrynda Aşgabat has köp gatnaşyjyny bir ýere ýygnamagy wada berýän indiki uly ýaryşy kabul eder. 2026-njy ýylyň esasy wakasy bolsa, toparlaýyn Küşt ligasynyň ýola goýulmagy bolar. Türkmen küştçileri taryhynda ilkinji gezek ýaryş geografik ýörelge boýunça däl-de, belli futbol ligalaryna meňzeş bolan klub ýörelgesi boýunça geçiriler. Islendik gurama ýa-da kompaniýa iň güýçli oýunçylary çekip, öz toparyny hödürläp biler, bu bolsa ýurtdaky bäsdeşligi düýbünden täze derejä çykarar.
