“Merkezi Aziýa-Russiýa” sammitinde Serdar Berdimuhamedow birnäçe başlangyçlary öňe sürdi
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň “Merkezi Aziýa – Russiýa” ikinji sammitinde (Duşanbe, 2025-nji ýylyň 9-njy oktýabry) eden çykyşy Ýewraziýa sebitinde strategiki hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga çagyryş boldy. Türkmenistanyň Baştutany “MA – Russiýa” formatynyň köp asyrlyk taryhy, syýasy we ykdysady gatnaşyklara esaslanýan ulgamlaýyn esasa ýetendigini nygtady.
Prezident Serdar Berdimuhamedow ählumumy howpsuzlyk, ykdysadyýet, ulag we innowasiýa ýaly ulgamlarynda birnäçe başlangyçlary beýan etdi.
Ählumumy howpsuzlyk we dialoga gaýdyp gelmek
Türkmenistanyň Baştutany, täze wehimlerdir howplara garşy jogap hökümde, şol sanda maglumat we biologik howpsuzlygy üçin ýurtlaryň tagallalary utgaşdyrmagyň zerurdygyny belledi. Şeýle hem dünýä giňişligindäki ynamy dikeltmäge aýratyn üns berildi.
“Halkara gatnaşyklarda özara hormat goýmak dialogynyň medeniýetini, açyklygy we ynanyşmagy gaýtadan dikeltmek zerurdyr. Bu wezipeleriň häzirki wagtda çylşyrymly bolandygyna garamazdan, Merkezi Aziýa döwletleriniň hem-de Russiýanyň bilelikde bu maksatlary gazanmaga ep-esli täsir edip biljekdigine ynanýaryn” – diýip, Serdar Berdimuhamedow aýtdy.
Döwlet Baştutany şeýle hem, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny goramak we ählumumy howpsuzlygyň arhitekturasyny gorap saklamak üçin halkara düzümleriň, ilkinji nobatda, BMG-niň çäklerinde özara gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyň möhümdigini nygtady.
Ykdysady gatnaşyklar we ulag logistikasy
Türkmenistanyň Prezidenti ykdysady gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny hem-de işjeňleşdirilmegini hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugry hasaplaýar.
Demirgazyk — Günorta halkara ulag geçelgesi: Türkmenistan “Ýewraziýa ulag taslamasynyň bir bölegi hökmünde” Hazar deňziniň gündogar kenarýakasynyň ugry boýunça Demirgazyk — Günorta halkara ulag geçelgesiniň döredilmeginiň uly mümkinçilikleri açjakdygyna ynanýar.
Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň ulanylmagy: “Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň mümkinçiliklerini bu maksatlar üçin ulanmak barada düýpli pikir alyşmak” üçin Hazar deňziniň üsti arkaly Merkezi Aziýa ýurtlary bilen Russiýanyň arasynda göni ulag gatnawlaryny ýola goýmak üçin taýýarlyk tassyklandy.
Energetika we innowasiýa
Prezident Serdar Berdimuhamedow täze tehnologiýalara ünsi çekip, energetika pudagynda anyk teklipleri öňe sürdi.
Elektroenergetika: “Döwletlerimiziň çägi boýunça elektrik energiýasyny ibermek, bu babatda goňşy ýurtlara we sebitlere, ilkinji nobatda, günorta ugra çykmak meselesine seretmegi” teklip edildi.
Gaýtadan dikeldilýän energiýa: Türkmenistan bilelikdäki tejribä we ylmy-tehniki gazananlara esaslanyp “Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini ulanmak boýunça has ýakyn hyzmatdaşlyga” taýýar.
Innowasiýa “milli ykdysadyýeti we durmuş ulgamyny ösdürmegiň esasy hereketlendiriji güýçleriniň biri bolup çykyş edýär” diýip bellenildi.Türkmenistan senagat pudagyna, oba hojalyk toplumyna, şähergurluşyk, “akylly” şäherleri gurmak ýaly ulgamlara hyzmatdaşlaryň innowasion mümkinçiliklerini çekmäge we amaly hyzmatdaşlyga taýýar.
Ekologiýa we ynsanperwer hyzmatdaşlyk
Prezident Serdar Berdimuhamedow ekologiki deňagramlylygy üpjün etmek meselelerini alty taraplaýyn hyzmatdaşlygyň hemişelik gün tertibine girizmäge çagyrdy.
“Hazar deňziniň suw derejesiniň pese düşmegi, Araly halas etmek, senagatda we oba hojalygynda howanyň üýtgemegine garşy uýgunlaşmak çäreleri... Bu meseleleriň altytaraplaýyn hyzmatdaşlygyň hemişelik gün tertibinde degişli orun aljakdygyna umyt edýäris...” – diýip, Türkmenistanyň Prezidenti aýtdy.
Döwlet Baştutany, Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 80 ýyllygyny barada hakyda ýaly umumy taryhy mirasa esaslanýan ynsanperwer, ylym-bilim gatnaşyklaryň dowamly häsiýete ünsi çekdi.
