Antarktida ugramazdan ozal polýar lukmanlar bedeniniň bir böleginden jyda düşýär
Polýar gözlegçiler aňzak aýazly uzak gyşyň geçirilmeli Antarktida stansiýasyna iberilmezden ozal gowy taýýarlyk görýärler. Sebäbi, garaşylmadyk ýagdaý ýüze çykan halatynda ol ýerde kömek ýakyn wagtda gelmez, üstesine-de sowuk howanyň başlanmagy bilen ewakuasiýa etmek has-da kynlaşýar. Antarktidadaky adamlar aslynda diňe özüne bil baglamaly bolýarlar.
Aýratynam uly jogapkärçilik stansiýada ýeke bolan lukmanyň üstüne düşýär. Şonuň üçin ekspedisiýanyň beýleki agzalaryndan tapawutlylykda, ol ýere ugramazdan ozal ol bedeniniň bir agzasyndan geçmeli bolýar.
Gyş möwsümine Antarktida ugraýan ähli lukmanlar appendektomiýany başdan geçirýär, ýagny olar appendiksini kesdirip aýyrtmaly bolýar. Bu çäre köriçegäniň gurçuk görnüşli ösüntgisiniň sowuklamagynyň öňüni alýar. Patologiýanyň ýüze çykma ähtimallygy ömrüň tutuş dowamynda saklanýar we hüjüm islendik wagt, hatda Antarktidadaky stansiýada hem bolup biler. Bu ýagdaýda gyssagly lukmançylyk kömegi berilmeli we adamy halas etmek üçin operasiýa etmeli.
Eger topar agzalarynyň birinde appendisit ýüze çyksa, lukmançylyk kömegi lukman tarapyndan berilýär. Emma, lukmanyň özi kynçylyk çekýän bolsa, onda ýokarda aýdylyşy ýaly, operasiýany özi amala aşyrmaly bolar, Antarktidadan ewakuasiýa köp wagt alýar we käwagt asla mümkin däl. Bu nukdaýnazardan, Antarktida stansiýalary Halkara kosmos stansiýasyndan-da howplurak ýerdir, sebäbi HKS-den birnäçe sagadyň içinde adamy Ýere getirmek bolýar.
Antarktida gyş möwsümine iberilmezden ozal lukmanlar bilen şeýle “düzgün” 1950-nji we 1961-nji ýyllarda ýüze çykan iki hadysadan soň ähli ýurtlarda diýen ýaly girizildi. Nowolazarew Antarktida stansiýasynda lukman Leonid Rogozow bilen bolup geçen ikinji waka has-da täsirlidir. Duýdansyz ýagdaýda ol köriçegesiniň gurçuk görnüşli ösüntgisiniň sowuklamasyna sataşýar, daşarda bolsa şol wagt güýçli gar tupany turýar. Golaýdaky stansiýalarda uçar ýokdy, şonuň üçin hiç ýerden kömegiň bolmajakdygy bellidi. Appendiks ýarylyp peritonite öwrüldi. Rogozow öz-özüne operasiýa etmeli boldy we ol uzaga çekendigine sertmezden, şowly tamamlandy.
Şeýle-de bolsa, bu wakadan soň polýar lukmanlara Antarktida stansiýasyna gitmezden ozal appendektomiýa edilip başlandy.
ORIENT news
