Trans-Hazar ugry üstaşyryň rekord ösüşini görkezýär we elektron görnüşe geçýär
Hytaýy Merkezi Aziýanyň üstünden we Hazar deňzini Kawkaz, Türkiýe we Ýewropa bilen baglanyşdyrýan Trans-Hazar halkara ulag ugry (TMTM ýa-da Middle Corridor, Orta geçelge), ýükleriň mukdary beýleki geçelgelerden geçmegi sebäpli söwdanyň çalt ösýändigini görkezýär.
2022-nji ýylda Orta geçelge boýunça üstaşyr, 2021-nji ýyl bilen deňeşdirilende 150 göterim ýokarlanyp, üstaşyr göwrüminiň rekord derejede ýokarlanandygyny görkezdi. Jemi bir aýyň dowamynda, 2022-nji ýylyň dekabryndan 2023-nji ýylyň ýanwaryna çenli Hazaryň basseýninde konteýner gatnawy 5,5 esse ýokarlandy diýip, Çarşenbe güni Halkara ýol ulaglary bileleşiginiň (IRU) saýty habar berýär.
Makalada, eTIR-iň kömegi bilen Orta geçelgäniň sanlaşdyrylmagyny çaltlaşdyrmak barada gürrüň edýär. IRU-nyň TIR we Üstaşyr müdiri Tatýana Reý-Belle, TIR-yň ýerine ýetiriji geňeşiniň başlygynyň dostlarynyň Samarkandda geçirilen duşuşygynda belläp geçişi ýaly: «Orta geçelge boýunça söwda mukdarynyň rekord derejede ösmegi sebäpli halkara ustaşyryň sanlaşdyrylmagy söwdanyň howpsuzlygyny we netijeliligini has-da ýokarlandyrmakda has aktuallaşýar».
«Häzirki wagtda umumy wezipämiz, TIR konwensiýasyna laýyklykda eTIR-i gysga wagtda durmuşa geçirmek», -diýdi.
«TRACECA iň işjeň eTIR sebitidir we Eýranda, Gazagystanda, Gyrgyzystanda, Täjigistanda we Türkmenistanda milli derejede goldaw berilse, TIR daşamalarynyň doly elektroniki boljak geçelgesini açmak üçin ähli zerur şertler bar», - diýip mejlisde çykyş eden TRACECA hökümetara toparynyň hemişelik sekretariaty Aset Asawbaýew beýan etdi.
Duşuşyga Eýrandan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Pakistandan, Täjigistandan, Türkmenistandan we Özbegistandan gümrük gullugy we milli TIR birleşikleri, şeýle hem TIRExB, UNECE TIR sekretariatynyň, IRU, TRACECA, Salgyt we gümrük bileleşiginiň Ýewropa Toparynyň müdirligi, GIZ we Yslam Ösüş Bankynyň wekilleri gatnaşdylar.
eTIR halkara ulgamy, TIR (Halkara ýol daşamalary) konwensiýasynyň düzgünlerine laýyklykda harytlaryň, ulaglaryň ýa-da konteýnerleriň halkara üstaşyr geçirilmegi bilen baglanyşykly milli gümrük ulgamlarynyň arasynda maglumatlaryň ygtybarly alyş-çalşygyny üpjün etmek üçin döredildi.
ORIENT news
