Perziniň göçümi: Aşgabatda telekeçileriň arasynda küşt ýaryşy geçirildi
Ýekşenbe güni Aşgabadyň küşt mekdebinde telekeçileriň, hususy kompaniýalaryň işgärleriniň hem-de olaryň maşgala agzalarynyň arasynda ýaryş geçirildi. Ýaryş dört görnüş boýunça: absolýut (ýa-da açyk), zenanlar, çagalar we toparlaýyn diýen görnüşler boýunça guraldy.
Absolýut görnüşinde ýaşyna we jynsyna garamazdan, ýaryşa gatnaşyjylaryň islendigi, çagalar görnüşinde – 14 ýaşa çenli bolan oglanjyklar we gyzjagazlar oýnap bildiler, toparlaýyn görnüşde – hususy kompaniýalardan 8 topar gatnaşdy.
Umuman, oýunlar dostlukly, erkin-rahat ýagdaýda geçirilip, munuň şeýle bolmagyna ýaryşyň dowamynda çagalaryň we ulularyň arasynda guralan sowally bäsleşik hem ýardam berdi. Çagalara “Küştüň taryhynda dünýäniň iň ýaş çempiony kim?” diýlen sowal berildi.
(DOGRY JOGAP: Ruslan Ponomarýow, ol 18 ýaşynda XXI asyryň başynda, has takygy, 2002-nji ýylyň ýanwar aýynda dünýäniň çempiony boldy.)
Zenanlara taryhyň has irki döwürlerinden şeýle sowal berildi: Ispaniýanyň XV asyrda ýaşap geçen ilkinji şa zenany Izabella Kastilskaýa dünýä taryhynda täsir edip bilýän, öňdengörüji we güýçli hökümdar hökmünde şöhratlanypdyr, ol küştüň taryhyna nähili goşant goşdy?
(DOGRY JOGAP: Küştüň perzisi ilkibaşda gowşak häsiýetlidi, çünki şol döwürde, düzgünlere görä, ol diňe bir öýjük boýunça göçüp bilýärdi, ýöne, XV asyrda Izabella Kastilskaýanyň tagallasy bilen düzgün üýtgedildi we perzi küştüň mallarynyň içinde iň güýçlisi boldy.)
Sowallara diňe bir ýaryşa gatnaşyjylar däl, eýsem myhmanlaryň-da, hatda şol gün türkmen paýtagtynyň küşt-şaşka mekdebine tötänleýin gelenleriň-de jogap bermäge mümkinçiligi boldy.
Şeýle hem ýaryşyň dowamynda küşt meselelerini çözmek boýunça üç bäsleşik, şol sanda ýakynda bolan küşt boýunça Aziýa çempionatynda halkara ussady Saparmyrat Atabaýewiň döwünde ýüze çykan ýagdaý boýunça geçirildi
Şonda ildeşimiz gara mallarda oýnap, örän çylşyrymly bolan döwi netijeli göçüm bilen tamamlap, Bütindünýä küşt olimpiadasynyň ýeňijisi Nodirbek Ýakubboýewi ýeňdi.
Şu bäsleşigiň işewürligiň wekillerini bir ýere jemländigini göz öňünde tutanyňda, dogry jogap üçin menejment ulgamynyň auditini geçirmäge sowgatlyk şahadatnama berildi.
Geň galmaň, ýöne, baýragy çaga utdy. Geljekki grossmeýster bu şahadatnamany telekeçi kakasyna berjekdigini aýtdy. Şahadatnama gymmatly sowgat hökmünde “Halkara standart hyzmatlary” hususy kärhana tarapyndan görkezildi. Şahadatnama, mälim bolşy ýaly, işewürler üçin örän möhüm resminama bolup, onuň 2023-nji ýylyň tutuş dowamynda güýji bardyr. Onuň eýesine 30% ýeňillik berilýär.
Şunuň ýaly baýrak bäsleşige gatnaşyjylara “Merjen ýoll” kompaniýasyndan hem nesip etdi – onuň eýesine logistika-ulag hyzmatlary üçin uly ýeňillik üpjün edilýär.
Şeýle baýraklar hem-de beýleki kömekler üçin küşt ýaryşlaryny guraýjylar we olara gatnaşan köpsanly adamlar Türkmenistanda bu gadymy oýnuň wagyz edilmegini hem-de ösdürilmegini goldaýan hemaýatkärlere minnetdardyrlar.
Sport synçylary şu ýylyň mart aýynda milli federasiýa Wepa Mälikgulyýewiň ýolbaşçylyk edip başlanyndan bäri ýurtda küşt hereketiniň aýratyn itergä eýe bolandygyny hakyky ýagdaýlara esaslanyp hasaplaýarlar. Ol hyjuwly adamlaryň işjeň toparyny, şol sanda halkara ýaryşlaryna gatnaşmak tejribesi bolan adamlary jemlemegi başardy.
Şolaryň hatarynda FIDE-niň ussady -- häzirki wagt federasiýanyň baş sekretarynyň wezipesini ýerine ýetirýän Mergen Kakabaýew, şeýle hem güýçli küştçi Şahruh Turaýew we beýlekiler bar.
Pikirdeşleriň topary öňlerinde anyk maksatlary goýdular. Bular barada Wepa Mälikgulyýew biraz salymdan uly bolmadyk wideointerwýuda gürrüň berer. Şeýle hem küşt ýaryşlarynyň onlaýn görnüşde geçirilmegini işjeň ornaşdyrmak hem-de halkara ýaryşlaryna ýygy-ýygydan gatnaşmak barada çözgüt kabul edildi. Şonuň netijesinde, ýaryşlara gatnaşmak tejribesine eýe bolunýar.
Şu günki ýaryşa çenli Türkmenistanyň küşt federasiýasy birnäçe beýleki, şol sanda Aşgabatda işleýän diplomatlaryň arasynda hem ýaryşlary geçirdi.
Çagalaryň 14 ýaşa çenli topary şu ýylyň awgustynda Moskwada GDA-nyň çagalar toparlarynyň arasynda geçirilen Mihail Botwinnigiň Kubogyny almak ugrundaky bäşinji ýaryşa gatnaşdy. Ählumumy pandemiýa sebäpli, üçýyllyk arakesmeden soň, ol ilkinji hem-de örän köp garaşdyran halkara ýaryş boldy.
Sentýabrda Gruziýanyň Batumi şäherinde biziň harby okuwçylarymyz (8, 10 we 12 ýaşa çenli) dünýä çempionatyna gatnaşdylar. Noýabryň başynda bolsa uly ýaşly kütçileriň ýygyndy topary erkekleriň we zenanlaryň arasynda geçirilen Aziýa çempionatynda nusagwy küşt boýunça bolşy ýaly, blis görnüşde hem oýnadylar. Şol çempionatda Azat Nurmämmedow we Saparmyrat Atabaýew degişlilikde halkara ussadynyň hem-de grossmeýsteriň derejesini ýerine ýetirdiler.
Hereket taýdan mümkinçiligi çäkli bolan adamlaryň arasynda üç ugur (görmeýänler, lallar we daýanç-hereket ediş mümkinçiligi bozulan) boýunça Türkmenistanyň birinjiligini almak ugrunda, şeýle hem 50 ýaşdan we 65 ýaşdan ýokary bolan adamlaryň arasynda çempionatlary geçirmek federasiýanyň maksatlaryna girýär.
Telekeçileri hem-de olaryň maşgalalarynyň arasynda guralan ýaryşyň netijeleri barada aýdylanda bolsa, açyk görnüşde orunlar şeýle tertipde paýlaşyldy – Merýem Agajanowa, Nyýazmämmet Toýmämmedow, Garly Garlyýew we Mergen Öwezow.
Zenanlarda – Aknur Işangulyýewa, Jahan Annanurowa, Ejebaý Jumaýewa we Mähri Öwezowa.
Çagalarda – Tigran Grigorýan, Ahmet Janbekow, Muhammet Işangulyýew we Ýusup Meredow ýeňiji boldular.
Toparlaýyn görnüşde hormat münberini “Nurana Bedew”, “Bagyr”, “Belli studio” we “Berk” kärhanalarynyň işgärlerinden ybarat bolan toparlar paýlaşdylar.
Indi bolsa iň kiçileri 5-6 ýaşly, ulularyň ýaşynyň bolsa olardan ýarym asyrdan gowrak uly bolanlary bir ýere jemlän türkmen küştçileriniň ýaryşynyň nähili geçendigini synlaň.
Bekdurdy AMANSARYÝEW
