Kitaplar nähili döreýär: ýazyjy Hemra Şirow A.S.Puşkin adyndaky umumybilim berýän türkmen-rus orta mekdebinde adaty bolmdyk sapak geçirdi
Biz her gezek kitaby açanymyzda, onuň döredilmeginiň aňyrsynda kimiň durandygy barada seýrek oýlanýarys. Çagalar üçin bolsa ýazyjylar köplenç diňe kitabyň daşyndaky atlar bolup görünýär. Emma A A.S.Puşkin adyndaky umumybilim berýän türkmen-rus orta mekdebiniň 3-nji “G” synpynyň okuwçylaryna uly bagt miýesser etdi: olar kitaplaryň täsin dünýäsini döredýän adam — meşhur türkmen ýazyjysy Hemra Şirow bilen ýüzbe-ýüz duşuşdylar. Bu duşuşyk okuwçylara ýazyjynyň döredijilik dünýäsine göz aýlamaga we söz ussady bilen söhbetdeş bolmaga mümkinçilik berdi.
Iň gyzykly wakalar myhman mekdebe gelmezinden öň başlandy. Üçünji synp okuwçylary hakyky gözlegçilere öwrüldiler. Olaryň esasy gözleg mekany mekdebiň kitaphanasy boldy. Çagalar kitaphana işgärlerine köp sorag berdiler, tekjelerden Hemra Şirowyň ähli kitaplaryny tapyp, olary höwes bilen okadylar. Olar şeýle gyzyklandylar: bu täsin hekaýalary döredýän adam kim? Ol çagalykda nähili bolupdyr? Olaryň ýaşynda nämelere gyzyklanypdyr? Pikirleri nireden alýar?
Diňe okamak bilen çäklenilmedi. Okuwçylar özboluşly goşgy marafonyny guradylar. Olar ýazyjynyň goşgularyny saýlap alyp, ýatdan öwrendiler. Arakesmelerde we öýde setirleri nähili äheň bilen okamaly, gahrymanlaryň häsiýetini we duýgusyny nähili beýan etmeli diýen meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar. Çagalar üçin ýazyja onuň eserleriniň bu ýerde söýülýändigini we gowy bilinýändigini görkezmek mertebe meselesine öwrüldi.
Bellenen wagt ýetende, synpda ýakymly tolgunma duýulýardy. Hemra Şirowy synp ýolbaşçysy Zoýa Leonidowna we mekdebiň kitaphanasynyň müdiri Zlata Aleksandrowna garşy aldylar. Olar ýazyjynyň ilkinji pursatlardan özüni dostlarynyň arasynda ýaly rahat duýmagy üçin ähli şertleri döretdiler.
Mekdebiň eýwanynda uly sergi guraldy. Onda ýazyjynyň kitaplary ýerleşdirildi. Bu serginiň aýratyn bir tarapy bardy: şol bir hekaýalar okuwçylara iki dilde — türkmen we rus dillerinde hödürlenýärdi. Çagalar suratlara üns bilen seredýärdiler, neşirleri deňeşdirýärdiler we gowy ertekiniň dürli dillerde hem çagalaryň kalbyna ýol tapýandygyna haýran galýardylar.
Hemra Şirow synpa girenden soň gyzykly söhbet başlandy. Ýazyjy örän täsirli gürrüňçi we gowy degişme duýgusyna eýe adam eken. Ol çagalyk ýyllary, mekdep döwründäki arzuwlary we başdan geçirenleri barada gürrüň berdi. Iň esasysy bolsa, ol döredijilik syrlarynyň käbirini açyp görkezdi. Görlüp oturylsa, ýazyjylar hekaýalary hiç zatdan oýlap tapmaýarlar. Olar diňe daş-töweregine ünsli seretmegi başarýarlar. Seýilgähdäki gezelenç, haýatyň üstünde oturan gyzykly pişik ýa-da tötänden eşidilen gürrüň — bularyň hemmesi hyýal güýji goşulanda gyzykly kitabyň başlangyjyna öwrülip bilýär.
Belki-de, duşuşygyň iň täsirli pursaty awtoryň öz eserlerinden bölekleri okamagy boldy. Hemra Şirow kitabyny eline alyp okap başlanda, synpda doly dymyşlyk höküm sürdi. Teksti özüň okamak başga, ony awtoryň öz dilinden eşitmek bolsa düýbünden başga täsir döredýär. Ýazyjy sesini üýtgedip, möhüm pursatlary aýratyn äheň bilen beýan edýärdi. Gahrymanlar edil synpyň içinde janlanýan ýalydy. Okuwçylar bir sözi hem sypdyrmazlyga çalşyp diňlediler.
Şondan soň soraglar ýagyp başlady. Çagalar hemme zat bilen gyzyklandylar: gahrymanlaryň atlaryny oýlap tapmak kynmy? Ýazyjynyň iň gowy görýän kitaby haýsy? Soraglar yzly-yzyna dowam etdi. Hemra Şirow bolsa çagalar bilen uly adamlar bilen gürrüň edýän ýaly çynlakaý söhbetdeş bolup, olaryň zehinine we köp okandygyna haýran galdy.
Duşuşygyň ahyrynda hiç kim hoşlaşasy gelmedi. Hemra Şirow mekdebiň kitaphanasyna ýaňy neşir edilen täze kitaplaryny sowgat berdi. Bu kitaplarda gyzykly tapmaçalar, goşgular, ertekiler we bilmeceler ýerleşdirilipdir. Şeýlelikde, okuwçylaryň ýakynlaşyp gelýän güýzki dynç alyş günlerinde okajak we öwrenjek zatlary köpeldi.
Bu ýatdan çykmajak günüň hakydasy hökmünde çagalar we ulylar mekdebiň öňünde bilelikde uly topar surata düşdüler. Suratda çagalaryň şadyýan ýylgyryşlary we joşgunly gözleri saklanyp galdy. Bu duşuşyk okuwçylara iň möhüm hakykaty görkezdi: ýazyjylar okuw kitaplaryndaky uzakdaky keşpler däl-de, janly, gyzykly adamlar bolup, kitap okamak bolsa borç däl-de, iň täsin we gyzykly syýahatdyr.
Aýna Ýolbarsowa
