Hytaý halk lukmançylygy Hytaýyň uçarmanly kosmos missiýalaryna goldaw berýär
Iňňe sanjymy, dermanlyk ösümlikleriň garyndylary we ýaşaýyş energiýasyny kadalaşdyrmagyň gadymy usullary Hytaýyň kosmos maksatnamasynyň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Týanszinde geçirilen aerokosmiki lukmançylyk boýunça ýöriteleşdirilen maslahatda bilermenler hytaý halk lukmançylygynyň (HHL) orbitada on ýylyň dowamynda ulanylyşynyň netijelerini jemlediler. Hünärmenler gündogar lukmançylygynyň gadymy usullarynyň mikrograwitasiýa şertlerinde kosmonawtlaryň saglygyny netijeli gorap saklaýandygyny we uzak möhletli hem-de uzak kosmosa uçuşlara ekipažlary taýýarlaýandygyny tassykladylar.
Agramsyzlyk şertlerinde adam bedeni çynlakaý agramlara sezewar bolýar. Adaty agyrlyk güýjüniň bolmazlygy myşsalaryň tonusynyň peselmegine, iýmit siňdiriş we ýürek-damar ulgamlarynyň işiniň bozulmagyna, şeýle hem ukynyň kadalylygynyň bozulmagyna getirýär. Şeýle ýagdaýlarda HHL-niň toplumlaýyn çemeleşmesi ýokary netijeliligi görkezýär.
Hytaýyň Inženerçilik akademiýasynyň akademigi Çžan Boliň düşündirişi ýaly, gündogar lukmançylygynyň esasy güýji tutuş organizmi ýumşak usulda kadalaşdyrmakdan ybarat. Hytaýly hünärmenler güýçli himiki serişdeleri ulanmagyň ýerine, içki deňagramlylygy dikeltmek, ganyň düzümini gowulandyrmak we ýaşaýyş energiýasy bolan siniň sazlaşygyny üpjün etmek üçin fitoterapiýadan peýdalanýarlar.
Bu usullaryň amaly peýdasyny Hytaýyň Kosmonawtlary taýýarlamak merkeziniň hünärmenleri hem tassyklaýarlar. Hünärmen U Biniň sözlerine görä, göni kosmos stansiýada iňňe sanjymy kosmonawtlara ukusyzlyk bilen göreşmäge we myşsalaryň atrofiýasyny haýallatmaga kömek edýär. Ýörite işlenip taýýarlanan we patentlenen hytaý derman serişdeleri ýürek-damar ulgamynyň durnukly işlemegini üpjün edip, organizmiň agramsyzlyk şertlerine has çalt uýgunlaşmagyna ýardam berýär.
Bu usullaryň netijeliligini kosmos ekspedisiýalarynyň gatnaşyjylarynyň özleri hem tassyklaýarlar. «Şençžou-15» we «Şençžou-21» missiýalarynyň çäklerinde uzak möhletli uçuşlary amala aşyran taýkonawt Çžan Lu orbitada ýedi aý bolmagyň soňky tapgyrlarynda ekipažyň nerwleri we myşsa dokumalaryny elektrik bilen gyjyndyrmak üçin HHL-niň ýörite enjamlaryndan işjeň peýdalanandygyny aýtdy. Bu myşsa massasynyň howply derejede ýitirilmeginiň öňüni almaga mümkinçilik berdi.
Mundan başga-da, Hytaýyň «Týangun» orbital stansiýasynyň bortunda fitopreparatlardan ybarat doly derejeli dermanlyk serişdeler toplumy döredildi. Onuň düzümine ýürek myşsasyny goldamak üçin bejeriji derman serişdeleri, şeýle hem kosmos radiasiýasynyň ýaramaz täsirini azaltmaga we organizmiň immun goragyny ýokarlandyrmaga kömek edýän ýörite funksional içgiler girýär. Geçirilen barlaglar HHL usullarynyň kosmosda ýüze çykýan hereket keseliniň alamatlary, damar ulgamyndaky bozulmalar bilen netijeli göreşýändigini we Ýere gaýdyp gelmek wagtynda huşuňy ýitirmek töwekgelçiligini ep-esli peseldýändigini görkezýär.
«Týangun» stansiýasynyň adam tarapyndan hemişelik işledilýän tertibe geçmegi bilen gündogar usullarynyň ulanylmagy häzirki wagtda aýratyn möhüm ähmiýete eýe bolýar. Öňümizdäki «Şençžou-23» missiýasynyň çäklerinde ekipaž agzalarynyň biri orbitada üznüksiz bir ýylyň dowamynda işlär. Mundan başga-da, toplanan lukmançylyk tejribesi 2030-njy ýyla meýilleşdirilýän hytaý kosmonawtlarynyň Aýa düşmegi üçin ekipažlaryň saglygyny goramagyň esasyna öwrüler.
Hytaýyň tejribesi Ýeriň daşyndaky aşa agyr şertleri ýeňip geçmekde iň täze tehnologiýalar bilen köp asyrlyk däpleriň utgaşmagynyň adama nähili kömek edip bilýändigini aýdyň görkezýär.
ORIENT
