BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Russiýanyň we Hytaýyň wetosyndan soň Eýrana garşy sanksiýalar boýunça bilermenler toparynyň ygtyýarlyklaryny uzaltmady
Weto bähbitleri goramak üçin döredilen gural bolup, köplenç çözgütsizligiň çeşmesine öwrülýär. Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary düýpli meseleler boýunça garaýyşlary babatda tapawutlananda, diňe bir anyk kararnama däl, eýsem halkara jemgyýetçiliginiň umumy meseleleri çözmek ukyby hem zyýan çekýär. Köppolýarlyk diňe bir dialogda däl, eýsem garaýyşlaryň çaknyşmagynda-da ýüze çykýar. Şeýle çaknyşyklardan taraplaryň nähili çykýandygy halkara tertibiniň geljegine täsir edýär.
Penşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi 1737-nji ýyldaky Eýrana garşy sanksiýalar boýunça komitete goldaw berýän Bilermenler toparynyň ygtyýarlyklaryny uzaltmagy göz öňünde tutýan kararnamanyň taslamasyny kabul edip bilmedi. Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan taýýarlanan kararnama 11 ses «makul», iki ses «garşy» we iki ses «saklanmak» görnüşinde ses aldy. BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary bolan Russiýa we Hytaý kararnamanyň taslamasyna garşy ses berip, onuň kabul edilmegine päsgelçilik döretdiler.
2025-nji ýylyň awgust aýynda Fransiýa, Germaniýa we Beýik Britaniýa 2015-nji ýyldaky Bilelikdäki hemmetaraplaýyn hereket meýilnamasyna (BHŞM) we Howpsuzlyk Geňeşiniň 2231-nji belgili kararnamasyna laýyklykda wagtlaýyn togtadylan BMG-niň Eýrana garşy sanksiýalaryny gaýtadan girizmek üçin «sanksiýalary gaýtadan dikeltmek» mehanizmini işe girizdiler. Ses berişligiň öňüsyrasynda Hytaýyň we Russiýanyň wekilleri Eýranyň ýadro meselesi boýunça BHŞM-ni tassyklan 2231-nji belgili kararnamanyň 2025-nji ýylyň 18-nji oktýabrynda möhletiniň tamamlanandygyny we şondan bäri Eýranyň ýadro meselesiniň Howpsuzlyk Geňeşiniň gün tertibinden aýrylandygyny öňe sürdüler.
CCTV+ agentliginiň habar berşi ýaly, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşindäki ses berişlik hemişelik agzalaryň Eýranyň ýadro maksatnamasy meselesindäki çuňňur düşünişmezliklerini görkezdi. Russiýanyň we Hytaýyň wetosy bilermenler toparynyň ygtyýarlyklarynyň uzaldylmagyna päsgelçilik döretdi, bu bolsa sanksiýalar düzgünine mundan beýläk gözegçilik etmek işini kynlaşdyryp biler. Bu mesele boýunça maslahatlaşmalaryň dowam etmegine we taraplaryň özara gatnaşyklaryň täze görnüşlerini gözlemegine garaşylýar.
