Şanhaýda emeli aň boýunça Bütindünýä hyzmatdaşlyk guramasy (WAICO) döredildi
Tehnologiýa milli serhetlerden çykanda, halkara hyzmatdaşlygy diňe bir isleg däl-de, eýsem zerurlyga öwrülýär. WAICO-nyň döredilmegi — emeli aňyň geljeginiň aýratyn döwletleriň islegi bilen däl-de, eýsem köpçülikleýin akyl we hyzmatdaşlyk arkaly kesgitlenmelidiginiň ykrar edilmegidir. Ýurtlar tagallalaryny birleşdirip, emeli aňyň adamzada hyzmat etmegi, howpsuz we adalatly bolmagy üçin jogapkärçiligi öz üstlerine alýarlar.
Penşenbe güni Şanhaýda 29 ýurt emeli aň boýunça Bütindünýä hyzmatdaşlyk guramasyny (WAICO) döretmek baradaky ylalaşyga gol çekdi. Ylalaşyga laýyklykda, WAICO merkezi Şanhaýda ýerleşýän garaşsyz hökümetara halkara gurama bolar. Ylalaşyga Hytaýyň Hökümetiniň adyndan Hytaýyň daşary işler ministri, şeýle hem Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy Wan I gol çekdi. Gazagystan, Laos, Pakistan, Russiýa we Indoneziýa ýaly 29 ýurduň wekilleri ylalaşyga gol çekip, öz ýurtlaryny WAICO-nyň esaslandyryjy agzalaryna öwürdiler. Gol çekişlik dabarasyna gatnaşan ýurtlaryň we halkara guramalarynyň wekilleriniň arasynda BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş hem bardy.
Ylalaşyga laýyklykda, gurama BMG-niň Tertipnamasynyň maksatlaryny gorap saklar, giňişleýin maslahatlaşmalara we hemmeleriň bähbidine bilelikdäki goşant goşmaga ygrarly bolar, şeýle hem adamy merkezde goýýan çemeleşmä eýerer. Guramanyň esasy maksady emeli aň (AI) ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny we dünýä derejesindäki dolandyryşy ösdürmek, emeli aňyň peýdaly, howpsuz we adalatly bolmagyny üpjün etmek, şeýlelikde onuň bütin adamzadyň bähbidine sagdyn we tertipli ösüşine ýardam bermekden ybaratdyr.
WAICO-nyň döredilmegi emeli aňy dünýä derejesinde düzgünleşdirmegiň zerurlygy barada halkara derejesinde barha artýan ylalaşygyň netijesi boldy. Soňky ýyllarda BMG we aýry-aýry ýurtlar emeli aň üçin ahlak we hukuk çäklerini işjeň ara alyp maslahatlaşdylar. Köp taraplaýyn çemeleşmäni yzygiderli goldaýan Hytaý bu başlangyjy öňe sürmekde möhüm orun eýeledi. Dünýäniň tehnologiýa merkezleriniň biri bolan Şanhaý täze guramanyň baş edarasy üçin saýlanyldy.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, WAICO ýakyn aýlarda öz işine başlar diýlip garaşylýar. Guramanyň ilkinji Baş assambleýasynyň bolsa 2026-njy ýylyň ahyryna çenli geçirilmegine garaşylýar.
