FAO duýdurýar: El-Nino azyk howpsuzlygyna howp salýar
Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO) ýokary derejeli wekili daýhanlary hem-de oba ilatyny El-Ninonyň täsirlerinden goramak üçin gyssagly çäreleri görmäge çagyrdy we howa hadysasynyň eýýäm gowşak azyk ulgamlaryna basyşy artdyryp biljekdigini duýdurdy. Gurakçylyk ýa-da suw joşmasy ekin meýdanlaryna ýetende, diňe ekinler ejir çekmeýär – ýaşaýyş üçin ýere bil baglaýan adamlar ejir çekýär. Eger dünýä jemgyýetçiligi taýýarlyk görmese, azyk bahalary ýokarlanar we iň ejiz sebitleri uly howp astyna düşürer.
FAO-nyň adatdan daşary ýagdaýlar we dikeldiş boýunça ýokary derejeli hünärmeni Dunýa Duýanowiç Hytaýyň Merkezi telewideniýesine (CCTV) beren interwýusynda oba hojalygyna bagly jemgyýetleriň iň ejizleriň arasyndadygyny, sebäbi howa şertleriniň üýtgemegi önümçiligi we ýaşaýyş-durmuşy bozýandygyny aýtdy. “Aýdaly, bu tebigy hadysa, ýöne ol adatdan daşary howa şertlerini döredýär, soňra bolsa, esasanam howa şertlerine bagly bolan oba hojalygyny we azyk howpsuzlygyny agyr netijelere getirýär. Şonuň üçin hem, bu ýagdaýyň şu ýylyň ahyryna, şeýle-de 2027-nji ýylyň başyna çenli El-Nino hadysasynyň özboluşly tebigy aýlanyşygynyň netijesinde uly göwrümli azyk krizislerine getirmeginden örän howatyrlanýarys” — diýip, Duýanowiç mälim etdi.
Ol El-Ninonyň gaýtalanýan häsiýetiniň hökümetlere we ynsanperwer guramalara iň ýaramaz täsirleriň ýüze çykmazyndan öň taýýarlyk görmek mümkinçiligini berýändigini aýdyp, sözüniň üstüne goşdy. “Sebäbi El-Nino uly alada döredýän bolsa-da, howa görkezijileri has öňünden çaklap boljak ýagdaýdyr, sebäbi biz ähli taryhy nusgalara esaslanyp, dünýäniň haýsy sebitinde nämeleriň boljakdygyny bilýäris. Mysal üçin, gurakçylyk ýagdaýynda, biziň görüp biljek birnäçe çärelerimiz bar.
Gurakçylyga has çydamly görnüşleri öňe sürmek arkaly esasy ekinleriň üstünde işläp bileris. Suwaryş ulgamyny dikeltmäge mümkinçilik berýäris. Gurakçylyk döwründe mallar boýunça meseläniň öňüni almak üçin mallara suw, iýim we weterinariýa hyzmatlaryny berip bileris. Suw joşmasy ýagdaýynda, derýa kenarlaryny dikeltmäge we täsirini ýetirip biljek ýerlerden adamlary we olaryň haýwanlaryny göçürmäge mümkinçilik berýäris” diýip, Duýanowiç aýtdy.
El-Nino — Ýuwaş ummanyň merkezi we gündogar böleginde ýerüsti suwlaryň yzygiderli ýylylygy bolup, dünýäde howa şertlerini bozup biler. Onuň ekin hasylyna, suw üpjünçiligine we azyk bahalaryna täsiri bilermenler tarapyndan berk gözegçilikde saklanýar. Bu hadysanyň öňünden çaklap bilinmegi taýýarlyk görmek üçin mümkinçilik döredýär, ýöne bu hökümetleriň we halkara guramalarynyň utgaşykly hereketini talap edýär. FAO eýýäm gurakçylyga çydamly ekinleriň ýaýramagy, suwaryş ulgamlaryny dikeltmek we maldarçylygy goldamak ýaly jogap çärelerini işläp düzýär.
“CCTV+” teleýaýlymynyň habaryna görä, FAO dünýäniň iň ejiz sebitlerinde millionlarça adama täsir edip biljek uly azyk krizisiniň öňüni almak üçin dessine çäre görülmegine çagyrýar.
