Türkmenistanyň Prezidenti bilen Malaýziýanyň Premýer-ministriniň arasynda gepleşikler geçirildi
19-njy iyunda Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow bilen resmi sapar bilen Aşgabatda gelen Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahimiň arasynda gepleşikler geçirildi. Malaýziýanyň Hökümet Baştutanynyň Türkmenistana amala aşyran bu ilkinji sapary otuz ýyldan gowrak wagtdan bäri ösdürilýän ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň strategik häsiýetini tassyklady. Dar we giňeldilen düzümdäki duşuşyklaryň dowamynda taraplar halkara giňişliginde ýakyn hyzmatdaşlyga ygrarlydyklaryny nygtadylar.
Hususanda, resmi Aşgabat Kuala-Lumpuryň durnukly öňdebaryjy orny eýeleýän Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlary birleşigini (ASEAN) bilen özara gatnaşyklar nukdaýnazaryndan Malaýziýany esasy hyzmatdaş hökmünde kesgitledi we Ählumumy Günortanyň başlangyçlaryny goldamaga taýýardygyny tassyklady.
Gepleşikleriň iň möhüm geoykdysady ugry taraplaryň Aziýa yklymynda täze ulag-logistika geçelgeleriniň kemala gelmegine ýardam bermek ham-da Merkezi we Günorta-Gündogar Aziýanyň arasyndaky sebitara dialogy güýçlendirmek maksady boldy. Taraplar Gündogar-Günbatar ugry boýunça halkara ulag taslamalarynyň makrosebitiň söwda gurluşyny hil taýdan üýtgetmäge ukyplydygy barada bellediler.
Gepleşiklerde ýangyç-energetika aýratyn üns berdiler. Nebitgaz pudagy türkmen-malaý özara gatnaşyklarynyň strategik ugry hökmünde tassyklanyldy. Prezident Serdar Berdimuhamedow 1996-njy ýyldan bäri Hazar deňziniň türkmen böleginde üstünlikli işläp gelýän Malaýziýanyň «Petronas» kompaniýasynyň köp ýyllyk işine ýokary baha berdi.
Saparyň esasy ykdysady bölegi — «Petronas» kompaniýasynyň ýakyn wagtda Hazar deňziniň türkmen bölegindäki täze uglewodorod ýataklaryny giň gerimli özleşdirmäge, şeýle hem deňiz ýalpaklygynda geljegi uly bolan nebitgaz toplumlarynda çuňňur gözleg işlerine başlamagyna esas boljak resminamalar bukjasynyň taýýarlanmagydyr. Öz gezeginde, Premýer-ministr Anwar Ibrahim Malaýziýanyň Türkmenistanyň energetika ulgamyndaky baý tejribesini öwrenmäge we tehnologik alyş-çalyşy diwersifikasiýalaşdyrmaga gyzyklanma bildirýändigini nygtady.
Amaly ykdysadyýet ugrundan taraplar ýokary tehnologiýaly pudaklarda, maliýe-bank ulgamynda, dokma senagatynda, şäher gurluşygynda, şeýle hem halal senagat ugurlarda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek barada ylalaşdylar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Türkmenistanda öndürilýän önümleri Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlaryna ibermek we paýlamak üçin Malaýziýanyň çäginde ýöriteleşdirilen logistika merkezini döretmek baradaky teklibi ulag ulgamynda möhüm ädim boldy. Bu giň gerimli meýilnamalary ulgamlaýyn amala aşyrmak we telekeçiligi utgaşdyrmak üçin taraplar bilelikdäki Hökümetara toparynyň döredilýändigini mälim etdiler.
Saparyň iň esasy pursady iki ýurduň Liderleri tarapyndan jemleýji Bilelikdäki Beýannama gol çekilmegi, şeýle hem hökümetara resminamalaryň bukjasynyň alşylmagy boldy, olaryň arasynda: Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen Malaýziýanyň Ylymlar akademiýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Malaýziýanyň Hökümetiniň arasynda howa gatnawlary hakynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Malaýziýanyň Hökümetiniň arasynda diplomatlary taýýarlamak we ylmy alyş-çalyş babatda hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama bar.
Saparyň ynsanperwerlik bölegi akademiki mobillik maksatnamalarynyň giňeldilmegini öz içine aldy. Malaýziýanyň Tenaga milli uniwersiteti (UNITEN) Türkmenistanyň öňdebaryjy üç sany tehniki ýokary okuw mekdebi: Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersiteti, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty we Döwlet energetika instituty bilen talyp alyş-çalşygy etmek barada ylalaşyklara gol çekdi.
Duşuşygyň netijeleri boýunça Serdar Berdimuhamedow we Anwar Ibrahim bu saparyň iki ýurduň maýa goýum hem-de tehnologik hyzmatdaşlygyny uzak möhletleýin strategik taslamalaryň derejesine çykaran taryhy sepgit bolandygyny tassykladylar.
