Hazar deňzindäki bäsdeşlik: Gazagystanyň we Dagystanyň portlary hytaý ýüklerini öz ugruna gönükdirmegi meýilleşdirýär
Gazagystanyň Kuryk porty bilen Russiýanyň Mahaçkala deňiz söwda portynyň arasynda awtomobil parom gatnawlary ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek baradaky ylalaşyga gol çekildi. Bu ylalaşygyň esasy maksady Hytaýdan we Merkezi Aziýadan gelýän ýük akymlaryny täze ulag ugruna gönükdirmekden ybaratdyr. Häzirki wagtda bu ýükleriň esasy bölegi Türkmenbaşy Halkara deňiz porty arkaly daşalýar.
Resminama Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumynyň çäklerinde gol çekildi. Resmi wekiller taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň Kuryk bilen Mahaçkala goşmaça üstaşyr ýük akymlaryny çekmegine mümkinçilik berjekdigini belleýärler. Munuň üçin Hytaýdan gelýän gury ýer ulag ugurlaryny Özbegistanyň we Türkmenistanyň üstünden geçýän günorta şahasyndan diňe Gazagystanyň çäginden geçýän demirgazyk şahasyna geçirmek meýilleşdirilýär.
Bu portlaryň saýlanylmagy olaryň amatly geografik ýerleşişi bilen düşündirilýär. Kuryk bilen Mahaçkala Hazar deňziniň garşylykly kenarlarynda ýerleşip, olaryň arasyndaky aralyk takmynan 340 kilometre deňdir. Gazak tarapy Kurygyň goragly aýlagda ýerleşýändigini we şonuň üçin ýylyň dowamynda parom gatnawlaryny amala aşyrmaga mümkinçilik berýändigini belleýär. Öz gezeginde Mahaçkala Russiýanyň Hazar deňzindäki iň çuň suwly we doňmaýan portudyr. Şeýle hem ugury işe girizmek üçin goşmaça itergi hökmünde 2026-njy ýylyň iýunynda Kuryk portunyň suw giňişliginde düýbi çuňaltmak boýunça iri göwrümli işleriň tamamlanmagy görkezilýär.
Häzirki wagtda sebitde ýük dolanyşygy boýunça öňdebaryjy orun Türkmenistana degişlidir. 2025-nji ýylda Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň ýük geçirijilik möçberi 7,3 million tonnadan geçdi. Bu görkeziji Gazagystanyň ähli deňiz portlarynyň bilelikdäki netijesine diýen ýaly deňdir.
Bäsdeşlikde üstünlik gazanmak üçin Kuryk bilen Mahaçkalanyň täze logistika hyzmatdaşlygy hytaýly üpjün edijilere bu uguryň ykdysady taýdan has bähbitlidigini subut etmeli bolar. Sanksiýa töwekgelçiliklerine garamazdan, Hytaýdan Ýewropa Russiýanyň üsti bilen amala aşyrylýan üstaşyr ýük gatnawlary durnukly ösüşini dowam etdirýär.
ORIENT
