Gyrgyzystandaky Yssyk-Köl kölünde arheologlar ýiten orta asyr şäheriniň galyndylaryny ýüze çykardylar. Suwasty barlaglaryň dowamynda musulman gonamçylygy, jemgyýetçilik binalary we kenardan birnäçe metr uzaklykda suw astynda galan köçeler tapyldy diýip, Zakon.kz habar berýär.

Yssyk-Köl dünýäniň iň çuň dag kölleriniň biri hasaplanylýar, emma bu açyş onuň taryhynyň henizem suw astynda gizlenip ýatan köp syrlaryny görkezýär.

2025-nji ýylyň güýzünde halkara alymlar topary demirgazyk-günbatar kenarýakasyndaky dört sebiti öwrenip, bary-ýogy 1–3 metr çuňlukdaky ýerlerde iş alyp bardy.

Suwasty ýüzüjiler diwarlar, ýykylyp galan binalar we agaç gurluşlaryň kartasyny düzdi, suwasty dronlar bolsa soňra kenarda seljermek üçin her bir daşy surata aldy.

Bu işe Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Arheologiýa institutynyň suwasty arheology Maksim Menşikow ýolbaşçylyk etdi. Onuň ylmy işleri Merkezi Aziýadaky suw astynda galan orta asyr şäherçelerini we olary jikme-jik resmileşdirmäge mümkinçilik berýän tehnologiýalary öwrenmäge bagyşlanýar.

Birinji barlag zolagynda arheologlar bişirilen kerpiç diwarlary, degirmen daşy hem-de bir wagtlar däne üwelýän uly binanyň böleklerini tapdylar.

Şeýle daş degirmenler adatça ýörite binalarda ýerleşdirilýärdi, şonuň üçin olaryň tapylmagy bu ýerde köp sanly adamyň azyk bilen üpjün edilendigini görkezýär.

Bezegi bolan kerpiçleriň bir bölegi munuň jemgyýetçilik binasy — ähtimal, metjit, hammam ýa-da medrese bolandygyny görkezýär. Bu ýerde adamlar ybadat etmek, bilim almak ýa-da täret almak üçin ýygnanýardylar. Ýakyn ýerde güne guradylan palçyk kerpiçlerden gurlan diwar yzlary hem saklanyp galypdyr.

Alymlar bu ýeriň bir wagtlar Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm ugurlarynyň birinde ýerleşen uly şäher ýa-da söwda merkezi bolandygyny çaklaýarlar.

Ikinji barlag zolagynda suwasty ýüzüjiler uly meýilleşdirilen gonamçylygy — nekropoly tapdylar. Topar öwrenmek üçin azyndan bir erkek we bir zenan adamyň galyndylaryny çykardy.

Alymlar 1400-nji ýyllaryň başlarynda bolan güýçli ýer titremesiniň bu şäherçäni ýok edip, onuň kölüň düýbünde galmagyna sebäp bolandygyny hasaplaýarlar.