Almaty şäherinde ýylyň iň iri tehnologiýa çäreleriniň biri — Gitex AI Kazakhstan 2026 geçirilýär. Dubai World Trade Centre (DWTC)-niň wise-prezidenti Bilal Al Rais eksklýuziw söhbetdeşlikde dünýäniň iň iri kompaniýalarynyň ilkinji gezek Merkezi Aziýa üns bermeginiň sebäplerini we olaryň ýerli IT bazaryna häzirki wagtda nähili möçberde maýa goýmaga taýýardygyny gürrüň berdi.

Pul we «täze gatnaşyjy täsiri» barada Söhbetdeşligiň esasy täsin tarapy gatnaşyjylaryň maliýe mümkinçiligi baradaky maglumatlar boldy. Al Raisiň aýtmagyna görä, Almatydaky meýdança täze mümkinçilikleri gözleýän uly maýanyň jemlenen ýerine öwrüldi.

«Häzirki wagtda bize 200-den gowrak alyjy geldi. Olar şu aýda hakyky pul bilen geldiler — bu $61 milliondan gowrak. Şol alyjylaryň 82%-i 3-den 12 aýa çenli döwürde satyn almalary amala aşyrmagy meýilleşdirýär. Olarda tehnologiýa çözgütlerine dessine isleg bar», — diýip, Bilal Al Rais aýtdy.

Ol dünýä biznesi üçin Gazagystanyň hakyky açyş bolandygyny hem belledi: sergä gatnaşýan kompaniýalaryň 80%-i öň bu bazarda işlemändir.

Almaty boýunça uzak möhletleýin meýilnamalar barada Sebitdäki beýleki ýurtlarda, mysal üçin Gyrgyzystanda hem şunuň ýaly sergileri geçirmek mümkinçiligi barada soralanda, DWTC-niň wise-prezidenti anyk garaýyşyny beýan etdi: guramaçylar serişdeleri paýlaman, bir güýçli merkezi ösdürmegi maksat edinýärler.

«Biz Almaty hökümetine söz berdik: biz bu ýerde indiki 10 ýyl bolarys. Biz hakykatdan hem doly 10 ýyly göz öňünde tutýarys. Biz sebitde täze işlere başlap, bu ýerde gurýan taslamamyzdan ünsi sowmak islemeýäris. Geliň, muny dogry guralyň», — diýip, ol aýtdy.

Bazaryň aýratynlygy we emeli aňyň geljegi barada Bilal Al Rais Gazagystanyň tehnologiýa talaplarynyň Dubaýyň global trendlerinden tapawutlanýandygyny aýtdy. Merkezi Aziýada işewürlik we döwlet diňe «trend» tehnologiýalary däl-de, amaly çözgütleri gözleýär.

«Gazagystanyň aýratyn ugry bar: howpsuzlykda ulanylýan emeli aň, maliýe-tehniki çözgütleri ýa-da senagat üçin AI. Şeýle hem maglumat merkezlerine (data-centers) aýratyn isleg boldy. Düýn geçirilen AI boýunça geňeşiň mejlisiniň çäginde döwlet ýolbaşçylary we ministrler bilen konsepsiýadan amaly işe geçmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu nazaryýet barada däl, bu kompaniýalaryň eýýäm gurup, dessine ulanyp bilýän zatlary barada».

Gazagystanyň saýlanmagynyň sebäpleri barada Şeýle uly çäre taýýarlamak takmynan 8 aý dowam etdi. Al Rais ýerli häkimiýet edaralarynyň çeýeligini esasy faktor hökmünde görkezdi.

«Biz dünýäniň dürli ýurtlarynyň ministrlikleri we hökümetleri bilen işleýäris. Gazagystan barada aýdanymyzda, olar örän işjeň. Olaryň başlangyçlary we düzgünleşdirmegiň ýeňilligi sebäpli bizi açyk garşy aldylar. Hut şeýle çemeleşmäni biz hyzmatdaşlykda gözleýäris».

Bu sebit üçin Bilal Al Raisiň ýolbaşçylygynda Gitex taslamasynyň işe girizilmegi diňe bir $61 million möçberindäki maýa goýumlary däl, eýsem Almatynyň indiki 10 ýyl üçin Merkezi Aziýanyň tehnologiýa paýtagty hökmünde ornuny berkitmegi aňladýar. Kiberhowpsuzlyk, maglumat merkezleri we senagat AI ugurlaryndaky taslamalar bu ösüşiň esasy hereketlendirijileri bolar.