41 sany kosmos tejribesi, nusgalaryň orbitada doňdurylmagy, Ýere gaýtarylmagy we gözegçilik toparlary bilen ugurdaş seljermek
Bu barada Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň ýanyndaky Kosmosdan peýdalanmak boýunça tehnologik we inženerçilik merkeziniň habarynda aýdylýar (2026-njy ýylyň 14-nji maýy).
«Týançžou-10» ýük kosmos gämisi tarapyndan getirilen «emeli embrionlaryň» nusgalary we biologik tejribeler üçin beýleki serişdeler Hytaýyň «Týangun» kosmos bekedindäki tejribe modullaryna ýerleşdirildi.
«Emeli embrionlar» — bu sütün öýjüklerinden alnan emeli adam embrionlarydyr. Olar hakyky janly barlyklar däldir. Olar bäbeklerine öwrülip bilmeýärler. Ýöne olar alymlara adam ösüşiniň iň irki tapgyrlarynyň modelini döretmäge kömek ederler.
Tejribeler tamamlanandan soň, emeli embrionlaryň nusgalary orbitada doňdurylar. Soňra olar geljekki missiýanyň çäklerinde Ýere gaýtarylar. Ol ýerde olar ýerüsti gözegçilik nusgalary bilen ugurdaş usulda seljeriler.
Bu iş «Týangun» stansiýasynda amala aşyrylýan 41 sany kosmos ylmy tejribesiniň giň toplumynyň bir bölegidir.
Olaryň hemmesi orbital barlaghanadaky gözlegleriň iň soňky tapgyryny goldaýar.Hytaý «Týançžou-10» ýük gämisini duşenbe güni irden Wençan kosmodromyndan uçurdy. «Týançžou-10» gämisiniň bir ýylyň dowamynda orbita birigip galmagyna garaşylýar. «Týançžou» seriýaly ýük gämileriniň ulanmaga berlen wagtyndan bäri olaryň missiýalarynyň dowamlylygy takmynan alty aýdan dokuz-on aýa çenli uzaldy.
Bu missiýa — kosmos stansiýasyny işläp düzmek we ornaşdyrmak tapgyry başlanyndan bäri, Hytaýyň dolandyrylýan kosmos maksatnamasynyň çäklerinde ýük daşamak boýunça bäşinji uçuşydyr. Bu şeýle-de «Çançžen» raketa seriýasynyň 641-nji missiýasydyr.
Kosmos stansiýasynda indi hiç wagt dünýä bolmajak zatlar bar. Emeli embrionlar. Janly däl. Ýerdäki alymlar biziň nädip dem alyp başlaýandygymyzy düşünmekleri üçin olar wakuumda doňdurylar. Hytaýyň «Týangun» stansiýasy diňe bir barlaghana däl, eýsem başlangyjyň arhiwine öwrüldi. Ol ýerde dartyş güýji ýok, emele geliş syry bar. Bu nusgalar Ýere gaýdyp gelende, ylym çözgüde ýene bir ädim golaýlar. Ýöne esasy sowal galýar: adamyň özi bolup biljek zady döretmäge haky barmy? Häzirlikçe bolsa jogap doňdurylanlygyna galýar. Embrionlar bilen bilelikde.