Hytaý-türkmen hyzmatdaşlygy energetika we ekologiýa taýdan arassa ulag ulgamlaryna aýratyn üns bermek bilen çuňlaşýar
Hytaý we Türkmenistan özleriniň hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygyny berkitmekde aýratyn-da energetika howpsuzlygy we ekologiýa taýdan arassa ulag ýaly esasy ugurlarda uly öňegidişlik gazandylar. Şonuň bilen birlikde ýokary derejeli özara gatnaşyklar ikitaraplaýyn esasda has-da çuňlaşdyrmagy dowam etdirilýär.
Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň çakylygy boýunça sişenbe güni türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow üç günlük sapar bilen Pekine geldi. 1992-nji ýylda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýlan gününden bäri, Hytaý we Türkmenistan ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň sagdyn we durnukly ösüşini görkezip gelýärler.
Hytaýyň global teleýaýlymyna (CGTN) beren interwýusynda bu Merkezi Aziýa ýurdunyň energetika ulgamy boýunça öňdebaryjy bilermeni Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hytaýa saparynyň iki ýurduň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy ýene bir gezek subut edýändigini mälim etdi.
«Häzirki wagtda Hytaý bilen Türkmenistanyň arasyndaky hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyk köp ugurlarda durnukly ösýär. Munuň esasy şerti bolsa iki ýurduň ýolbaşçylarynyň arasyndaky özara ynamly we dostlukly dialogdyr» diýip, Tebigy gaz ylmy-barlag institutynyň barlaghanasynyň müdiri Begmyrat Soltanow aýtdy.
Energetika hyzmatdaşlygy ikitaraplaýyn gün tertibinde möhüm orun tutýar. Türkmenistandan başlanýan Merkezi Aziýa — Hytaý gaz geçirijisi özara bähbitli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysalydyr. Türkmenistan Hytaýa turbalar arkaly tebigy gaz iberýän öňdebaryjy ýurt hökmünde öz ornyny yzygiderli saklap gelýär. Diňe 2025-nji ýylyň özünde bu ýangyjyň eksportyndan alnan girdeji 8,4 milliard ABŞ dollaryndan geçdi.
Ekologiýa taýdan arassa ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlyk hem umumy geljegi bolan has ýakyn hytaý-türkmen bileleşigini gurmakda täze itergi beriji güýje öwrülýär.
Diňe geçen ýylyň dowamynda Türkmenistanyň paýtagty Aşgabadyň jemgyýetçilik ulag parky Hytaýda öndürilen 700 sany täze awtobus bilen giňeldildi. Ýewro-5 standartlaryna laýyk gelýän bu häzirki zaman 12 metrlik ulaglar ýerli howa şertlerine doly uýgunlaşdyrylandyr — olar güýçli sowadyş ulgamlary, Wi-Fi we sanly töleg usullary bilen enjamlaşdyrylandyr. Ähli dolandyryş işleri GPS nawigasiýasynyň kömegi bilen merkezleşdirilen dispetçer nokadyndan amala aşyrylýar, bu bolsa paýtagtyň jemgyýetçilik ulagyny dünýä derejesindäki ýokary tehnologiýaly we howpsuz ulgama öwürýär.
Hytaýyň öňdebaryjy awtobus öndürijisi bolan «Yutong» kompaniýasy 2012-nji ýyldan bäri Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk edýär. Bu hyzmatdaşlyk diňe bir tehnikalary getirmek bilen çäklenmän, eýsem kompaniýanyň hünärmenleri tarapyndan amala aşyrylýan tehniki hyzmaty hem öz içine alýar.
«Ulag ulgamy ykdysadyýetiň we halkara hyzmatdaşlygyň ösmeginde örän möhüm orny eýeleýär. Ol şäherleri, sebitleri we ýurtlary birleşdirýär. Ulag senagatyň, söwda düzüminiň we işewürlik gatnaşyklarynyň ösmegine ýardam edýär. Iki ýurduň bu ugurdaky hyzmatdaşlygyny özara bähbitli amal diýip atlandyrmak bolar» — diýip, «Yutong» kompaniýasynyň Türkmenistandaky wekilhanasynyň täjirçilik direktory Döwlet Meredow belledi.
