Beýik Britaniýada müňlerçe ýazyjy awtorlyk hukugyny goldamak üçin “boş kitap” çykardy
Beýik Britaniýadan takmynan 10 müň töweregi ýazyjy, şol sanda Kadzuo Isiguro we Filippa Gregori, intellektual eýeçiligi goramak maksady bilen giň gerimli aksiýa geçirdiler. Olar “Don’t Steal This Book” («Bu kitaby ogurlama») atly kitaby neşir etdiler. Kitap diňe taslama gatnaşan awtorlaryň atlarynyň sanawyndan ybarat.
Taslamanyň esasy maksady emeli aňyň (AI) öwredilmeginde edebi eserleriň ulanylmagynyň düzgünleri barada jemgyýetçilik dialogyny başlatmakdan ybaratdyr. Awtorlar neýro torlaryň öz eserlerini döredijileriň göni rugsady bolmazdan ulanýandygyna alada bildirýärler. Ýazyjylar tehnologik kompaniýalar bilen gatnaşyklary aç-açan düzgünler arkaly alyp barmagy hem-de sanly giňişlikde gyzyklanmalaryň deňagramlylygyny saklamagy talap edýärler.
Bu aksiýanyň sebäbi hökmünde britan kanunçylygyna teklip edilýän üýtgetmeler görkezilýär. Teklip edilýän düzedişler awtor açyk garşy çykmadyk ýagdaýynda AI kompaniýalarynyň goragly maglumatlara elýeterliligini ýeňilleşdirip biler. Döredijilik jemgyýeti döwlet derejesinde intellektual zähmeti has berk goramak zerurdygyny belleýär.
Emeli aňy düzgünleşdirmek meselesi eýýäm hukuk meýdanyna çykdy. Mysal üçin, 2025-nji ýylda Anthropic amerikan kompaniýasy awtorlaryň toparlaýyn arzasy boýunça dawany düzgünleşdirmek üçin 1,5 milliard dollar töledi. Geçirilen "Boş kitap” aksiýasy innowasiýalaryň ösüşiniň bazaryň ähli gatnaşyjylarynyň bähbitlerini göz öňünde tutýan anyk hukuk binýadynyň döredilmegi bilen utgaşmalydygyny görkezýän möhüm duýduryş boldy.
ORIENT
