Hytaý alymlarynyň litiý-ion batareýalary üçin elektrolit tehnologiýasyny döretmekde gazanan üstünligi
Hytaýyň Nankaý uniwersitetiniň we Şanhaý kosmos energiýa çeşmeleri institutynyň ylmy topary litiý-ion batareýalary tehnologiýasynda uly öňe gidişlik gazandy. Alymlar täze elektrolit işläp taýýarlady, ol litiý batareýalaryň kuwwatyny artdyrmaga we olaryň pes temperatura şertlerinde işleýşini gowulandyrmaga mümkinçilik berýär. Barlagyň netijeleri Nature halkara žurnalynda neşir edildi.
Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi we Nankaý uniwersitetiniň ýerine ýetiriji wise-prezidenti, Çen Szýun, adaty litiý batareýalaryň kilogram başyna takmynan 300 watt-sagat energiýa dykyzlygyna eýedigini düşündirdi. Bu elektrik ulaglarynyň bir zarýad bilen takmynan 500–600 kilometr ýol geçmegine mümkinçilik berýär. Täze netije bu görkezijiniň kilogram başyna 700 watt-sagata ýetýär, bu nazary taýdan takmynan 1000 kilometre we ondan hem ýokary ýol ätiýajyny üpjün edip biler.
Öňe gidişligiň esasy — batareýanyň içindäki ionlary daşamaga mümkinçilik berýän täze elektrolit materialy. Kislorodly erginleri (olar energiýa dykyzlygyna we pes temperatura şertlerinde işleýşe çäklendirme girizýär) ulanylýan adaty elektrolitlerden tapawutlylykda täze tehnologiýa ftorlanan erginleri öz içine alýar. Bu bolsa zarýady has çalt geçirmek we az material ulanmak bilen energiýa dykyzlygyny we sowuga garşylygy ep-esli gowulandyrýar.
Çeniň sözlerine görä, batareýa -50°C temperatura şertinde kilogram başyna 400 watt-sagat energiýa dykyzlygyna ýetip biler. Meselem, adaty litiý-ion batareýalary 0°C temperatura şertinde öz kuwwatynyň üçden bir böleginden azyny saklaýar.
Alymlar täze batareýanyň täze energetika ulaglarynda, robot tehnologiýalarynda, pes belentlikdäki uçarlar üçin tygşytly programmalarda — meselem, sowuk sebitler üçin dronlarda — ulanylmak üçin uly mümkinçilige eýedigini bellediler. Mundan başga-da, bu tehnologiýa aerokosmos pudagynda, şol sanda aşa pes temperatura şertlerinde işlemegi zerur bolan aý missiýalarynda uly ähmiýete eýe.
