Daruma, moti we 108 urgusy: 2026-njy ýyly ýapon usuly bilen nähili garşylamaly
Gysgaça: Aşgabat Baş arçasynyň çyralary we bezegli köçeleri bilen ýalpyldap duran mahaly, biz Günüň dogýan ýurduňa göz aýlaýarys. Prezident Serdar Berdimuhamedowyň Tokio saparyndan soň, Türkmenistanda ýapon medeniýetine bolan gyzyklanma has-da artdy. ORIENT türkmen durmuşynda geň galdyryjy meňzeşlikleri tapyp, synagdan geçirmäge mynasyp birnäçe ýapon däplerini saýlady.
Ýapon Täze ýyly (O-sýogatsu) — bu diňe bir şowhunly hezil etmek däl-de, eýsem bagty “özüňe çekmegiň” çuňňur filosofiýasydyr. Gündogaryň köp sanly däp-dessurlarynyň biziň täzelenmäge we tertip-düzgüne bolan ymtylyşlarymyz bilen meňzeşdigi mälim boldy. Gözsüz gurjagyň kömegi bilen nähili arzuw etmelidigini we näme üçin ýapon aşynyň – edil biziň unaşymyza meňzeşdigini bilýäris.
Daruma gurjagy: 2026-njy ýyl üçin siziň şahsy halypaňyz
Eger siz eýýämden uly maksatlary meýilleşdiren bolsaňyz, onda size Daruma gerek bolar. Bu, aslynda gözleri bolmadyk, adaty ýykylmaýan gurjakdyr. Onuň dessury ýönekeý hem-de pähimlidir: bir arzuw edeniňizde, Darumanyň bir gözüni çekýärsiňiz. Indi ol tekjeden size “seredip”, maksadyňyza tarap gidişiňize gözegçilik edýär. Haçan-da maksadyňyza ýeteniňizde, Daruma ikinji gözüne eýe bolup bilýär.
ORIENT-niň tejribesi: Eger elýeterde Daruma ýok bolsa, onuň ornuny islendik sada şekiljik ýa-da hatda Köpetdagyň eteklerinden tapylan owadan daş hem tutup biler. Esasy zat — şol zada size her gün maksadyňyzy ýatladyp durjak “wizual labyr” wezipesini bermekdir.
Kadomatsu: Gapydaky Sosna agajy
Ýaponlar öýüň içinde adaty arça agajyny goýmagyň deregine, girelgede kadomatsu — sosna we bambukdan ybarat kompozisiýany goýýarlar. Bu baýramçylygyň hudaýyna salam bermekdir. Sosna uzak ömürliligi, bambuk bolsa durnuklylygy we çalt ösüşi alamatlandyrýar.
Meňzeşlik: Biziň howa şertlerimizde bambuky dag arçasynyň şahalary bilen aňsatlyk bilen çalşyp bolar. Bu agaç şeýle hem türkmenler üçin çydamlylygyň we ýaşaýyşyň güýjüniň nyşanydyr. Arça we beýleki ýerli ösümlikleri ulanyp ýasalan ajaýyp eko-bezeg örän owadan we döwrebap görüner.
Howlukmaçlyga garşy 108 urgy
Dünýäde feýerwerkler atylýan wagty, ýapon ybadathanalarynda jaň kakylýar. 108 sany jaň urgysy ynsany geçip barýan ýylyň aladalaryndan saplamaga niýetlenendir. Bu pursat asudalygyň wagtydyr, şonda diňe bir rahat dem alyp bilersiňiz.
Muny bizde nähili etmeli: Bu dessury öýde — maşgalanyň arasynda, Täze ýylyň öňüsyrasyndaky çaý başynda, telefony bir gapdala goýup, 108 sekuntlap (iki minutdan sähel azrak) doly dymyşlykda oturyp amala aşyryp bolar. Goý, “jaň sesiniň” ornuna farfor käseleriň bir-birine degmegi netijesinde çykýan dury ses bolsun — bu siziň gündelik gowga-galmagaldan saplanmak üçin şahsy pursadymyz bolar.
Moti: üstünligiň süýjiligi
Hiç bir ýapon öýüni ýelmeşýän tüwiden taýýarlanan togalajyklar — motisiz göz öňüne getirip bolmaz. Olaryň iň möhüm orny – Kagami moti (üstünde mandarin goýlan iki gatlakly çörek) kompozisiýasyndadyr, ol nesilleriň dowamatlylygyny aňladýar. Motiniň örän süýngüç häsiýeti bar: ýaponlar bagtyň ynsana “ýelmeşmelidigine” we tutuş ýylyň dowamynda onuň yzy bilen süýnüp gitmelidigine ynanýarlar.
Utgaşyklyk: Türkmenistanda şeýle birleşdiriji tagamyň ornuny adaty bolan lowurdap bişen pişmeler tutýar. Edil moti ýaly, bular hem ýylyň “süýji” we hoşniýetli wakalara jomart bolmagy üçin ýakynlaryň bilen paýlaşylýan süýjüliklerdir.
Tosikosi-soba: uzyn unaşyň jadyly güýji
Ýapon saçagynyň esasy tagamy — inçe greçka unundan taýýarlanan soba unaşydyr. Ol “inçe, ýöne uzak ömri” alamatlandyrýar. Ony üzmän, dolulygyna iýmek gerek.
Türkmen äheňi: Bu babatda bize öwrenişmegiň hem geregi ýok. Biziň adaty unaşymyz hem şol bir mukaddes many-mazmuny göterýär. Inçe kesilen öý unaşy — bu berk maşgala gatnaşyklarynyň we saglygyň nyşanydyr.
