ÝUNISEF we Türkmenistanyň Hökümeti täze “MICS” maglumatlary hödürlediler
2-nji maýda Statistika baradaky döwlet komiteti ÝUNISEF bilen hyzmatdaşlykda Türkmenistanda geçirilen Köp görkezijiler boýunça klaster barlaglarynyň (MICS) esasy netijelerini resmi taýdan hödürledi. Esasy görkeziji hasabatyndan we tematiki synlardan alnan maglumatlar, milli hyzmatdaşlyk başlangyçlary we maksatnamalary barada milli ministrlikleriň, BMG-niň edaralarynyň, ÝB we beýleki halkara guramalarynyň wekilleri bilen paýlaşyldy.
Ählumumy MICS (Köp görkezijiler boýunça barlaglar) maksatnamasy çagalaryň we olaryň maşgalalarynyň durmuşy bilen deňeşdirip boljak maglumatlaryň iň uly çeşmesine öwrüldi. Ol öý hojalygynyň wekilçilikli nusgasyndan saýlanan we dünýä derejesinde ylalaşylan görkezijiler toplumynyň töwereginde gurlan şöhbetdeşler bilen ýüzbe-ýüz söhbetdeşlikler arkaly toplanan maglumatlara esaslanýar. 1990-njy ýyllaryň ortalarynda MICS-iň birinji tapgyrynyň işe girizileni bäri dünýäde ýedi tapgyr geçirildi, olaryň bäşisine Türkmenistan gatnaşdy.
MICS (MICS7) ýedinji tapgyry, islendik halkara öý hojalyklarynda gözleg maksatnamasynyň Durnukly ösüş maksatlarynyň (DÖM) görkezijilerini öz içine alýar. Dünýädäki çagalar üçin syýasaty, meýilnamalaşdyryşy we programmirlemegi habar bermek üçin çagalar, ýetginjekler we olaryň maşgalalary barada möhüm maglumatlary berýär.
MICS-iň ýedinji tapgyrynyň çäginde Statistika baradaky döwlet komiteti bäş welaýatyň ählisinde we Aşgabat şäherinde 6600-den gowrak hojalykda sorag-jogap geçirdi, jogap derejesi 98,3% deň boldy. Barlaglar ýaşy, jynsy, ýerleşýän ýeri, ýaşaýyş derejesi we etniki taýdan tapawutlanýan milli we sebit derejesinde maglumatlary berdi.
Netijeler enäniň we çaganyň saglygy, iýmitleniş, bilim, suw üpjünçiligi we arassaçylyk şertleri, reproduktiw saglygy, çagalary goramak, durmuş kömek pullary we maglumat elýeterliligi ýaly köp sanly temalar barada düşünje berýär. Ýeri gelende aýtsak, 29 görkeziji Durnukly ösüş maksatlaryna (DÖM) gözegçilik etmäge gönüden-göni goşant goşýar. “MICS” – Türkmenistan üçin täze barlag däl, ýöne bu tapgyra täze elementler goşuldy, şol sanda erkekler üçin anketa we goşmaça görkezijiler - ählumumy DÖM üçin ileri tutulýan ugurlary, esasanam gender deňligi boýunça DÖM 5 we diskriminasiýa ýol bermezlik boýunça DÖM 16.
“MICS-iň ýedinji tapgyrynyň işe girizilmegi – Köp görkezijiler boýunça barlaglar – diňe bir tehniki üstünlik däl. Bu, ygrarlylygyň beýanydyr. Subutnamalara esaslanýan çemeleşme, aç-açanlyk we milli ösüşde çagalaryň gyzyklanmalarynyň ileri tutulmagy munuň özi Statistika baradaky döwlet komiteti we Türkmenistan Hökümetiniň ýokary hilli maglumatlary bermekde güýçli ýolbaşçylygyny görkezýär. Bu netijeler, Türkmenistan Hökümetiniň, ÝUNISEF-iň, UNFPA-nyň we Ýewropa Bileleşiginiň tehniki, maliýe we usulyýet goldawy netijesinde mümkin bolan iki ýyllap dowam eden yhlasly işleriň netijesidir. Şeýle hem, ýurt boýunça alty müňden gowrak hojalyga baryp gören söhbetdeşlere we soraglara gatnaşan ähli maşgalalara sag bolsun aýdýarys” – diýip, ÝUNISEF-iň Türkmenistandaky wekili Jalpa Ratna belledi.
Türkmenistanda “MICS7”-niň barlag işleriniň köpüsi Ýewropa Bileleşigi tarapyndan maliýeleşdirilýän “Türkmenistanda çaga hukuklary barada maglumat ýygnamak we subutnamalary döretmek üçin milli mümkinçilikleri güýçlendirmek” taslamasynyň çäginde geçirildi. Taslama, maglumatlara esaslanýan syýasatlary goldamagy we çagalaryň hukuklaryna gözegçilik we baha bermegi güýçlendirmegi maksat edinýär.
“MICS” barada:
Köp görkezijiler boýunça klaster barlaglar (MICS) – bu ÝUNISEF tarapyndan çagalaryň we eneleriň ýagdaýy barada halkara derejesinde deňeşdirip boljak, ygtybarly we öz wagtynda maglumat bermek üçin işlenip düzülen giňişleýin öýhojalygynda barlaglar maksatnamasydyr. “MICS” barlaglary gözlegleri, Durnukly ösüş maksatlaryny (DÖM) goşmak bilen, milli maksatlara we ählumumy borçnamalara tarap ösüşi yzarlamaga mümkinçilik berýän esasy görkezijileri ölçeýär.
ORIENT
