Hazar ykdysady forumynyñ netijeleri: Tähranda bäş ýurduñ arasynda baglaşylan ylalaşyklar
17-18-nji fewral aralygynda Tähranda Üçünji Hazar ykdysady forumy geçirildi. Oňa gatnaşyjylar hazarýaka döwletleriniň arasynda ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmek, söwda mukdaryny artdyrmak, ulag ugurlaryny ösdürmek we tranzit gatnawlaryny ýokarlandyrmak, energetika serişdelerini bilelikde ulanmak, Hazar deňziniň tebigy serişdelerini durnukly dolandyrmak we daşky gurşawy goramak meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Hazarýaka ýurtlarynyň wekilleri gidrometeorologiýa ugrunda tejribe alyşmagy goldadylar we syýahatçylygy mundan beýläk hem ösdürmegiň zerurdygyny bellediler. Duşuşygyň netijesinde taraplar bäştaraplaýyn hyzmatdaşlygyň çäklerinde geljekki işleri kesgitleýän Bilelikdäki beýannama gol çekdiler.
“Hazar ykdysady forumy Hazarýaka bäşligine ykdysady ösüşiň täze ýollaryny, daşky gurşawy goramak meselelerini we sebit howpsuzlygyny pugtalandyrmak ugruny ara alyp maslahatlaşmak üçin gymmatly mümkinçilik döredýär” diýip, Russiýanyň ykdysady ösüş ministriniň orunbasary Dmitriý Wolwaç belledi. Plenar mejlisde ol Hazar sebitiniň strategiki ähmiýetini belläp geçdi. Ol «Gündogar — Günbatar» we «Demirgazyk — Günorta» ugurlarynyň çatrygynda ýerleşip, dünýäde tebigy gaz, nebit, hrom, uran, altyn we sink gorlary boýunça öňdebaryjy orun eýeleýär.
Forumda anyk teklipler beýan edildi. Hazarýaka ýurtlarynyň wekilleri Hazar sebiti bilen baglanyşykly meseleler boýunça ylmy-amaly maslahaty B. B. Gorodowikowyň adyny göterýän Kalmyk döwlet uniwersitetinde geçirmek kararyna geldiler. Mundan başga-da, daşky gurşawy goramak boýunça halkara maslahaty 2025-nji ýylyň 30-31-nji maýynda Duşenbede, şeýle-de 2025-nji ýylyň tomsunda Hazar ekologiýa forumy Dagystan döwlet uniwersitetinde guralar.
Eýranyň birinji wise-prezidenti Mohammed Reza Aref hazarýaka ýurtlarynyň söwda-ykdysady mümkinçiliklerini birleşdirmek maksady bilen Hazar işewürlik forumyny döretmegi teklip etdi. Eýranyň IRNA habar agentliginiň habaryna görä, forum tamamlanandan soň, ol Instagram sosial ulgamynda forumda resmi wekiller bilen Saadabad çaýhanasynda bolan resmi däl söhbetdeşlikleri hakynda habar bilen paýlaşyp, şeýle ýazdy: «Hazar Ykdysady forumy», bu foruma gatnaşan resmi wekiller bilen resmi däl gepleşikler geçirmek üçin gowy mümkinçilik boldy.»
Birinji wise-prezident şeýle hem belledi: «Sammit resmi taýdan açylmazdan ozal Saadabad çaýhanasynda Azerbaýjanyň, Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Täjigistanyň premýer-ministrleri we Russiýanyň premýer-ministriniň orunbasary bilen söhbetdeş boldum. Olar Eýran bilen söwda derejesini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny aýratyn bellediler. Şeýle-de olar Eýranyň ylmy-tehnologik üstünlikleri sergisini görüp, onuň bilen gyzyklandylar.»
ORIENT
