Türkmenistan AHHG-ny Aral deňzinde tagallalary birleşdirmäge ukyply ýeke-täk gurama hökmünde görýär
— Araly halas etmek boýunça halkara gaznasy, Aral deňziniň guramagynyň ýaramaz netijelerini ýeňip geçmek we Aral deňziniň sebitindäki ekologiki, durmuş-ykdysady ýagdaýy gowulandyrmak üçin ýurtlaryň tagallalaryny birleşdirmäge ukyply ýeke-täk sebit guramasydyr, - diýip Türkmenistanyň wise- premýeri Annageldi Ýazmyradow sişenbe güni «Merkezi Aziýa: güýçli sebit instituty arkaly durnukly geljege tarap» konferensiýada eden çykyşynda aýtdy.
Maslahat 5-7-nji iýunda Duşanbe şäherinde geçirilýär. Onuň esasy gününde, ýagny 6-njy iýunda türkmen wise-premýeri kärdeşleriniň ünsüni, AHHG-ny esaslandyryjy döwletleriň ýolbaşçylarynyň 2018-nji ýylda Türkmenbaşyda geçirilen sammitinde guramaçylyk gurluşyny we täze kynçylyklara öz wagtynda jogap bermäge ukyply we durnukly institusional mehanizm döretmek üçin gaznanyň hukuk binýadyny has-da kämilleşdirmäge taýýardyklaryny beýan etdiler.
2019-njy ýylda sebitdäki ýurtlaryň daşky gurşaw bölümleriniň ýolbaşçylaryndan düzülen Durnukly ösüş boýunça döwletara toparynyň karary bilen Merkezi Aziýanyň durnukly ösüşi üçin daşky gurşawy goramak boýunça sebit maksatnamasy kabul edildi.
Aral deňziniň basseýniniň ýurtlary üçin kömek maksatnamalary we Merkezi Aziýanyň durnukly ösüş üçin daşky gurşawy goramak boýunça sebit maksatnamasy 2030-njy ýyla çenli döwür üçin möhüm resminamalar bolup, Merkezi Aziýanyň durnukly ösüşi we suw baýlyklary, daşky gurşawy goramak pudagyndaky sebitleýin hyzmatdaşlygyň esasy ileri tutulýan ugurlaryny we esaslaryny kesgitleýär.
Maksatnamalar Aral deňziniň krizisiniň netijelerini ýeňip geçmek we sebitdäki ekologiýa ýagdaýyny durnuklaşdyrmak üçin bilelikdäki çäreleri durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär.
Soňky onýyllyklaryň dowamynda howanyň üýtgemegi we onuň daşky gurşaw, ykdysadyýet we jemgyýet üçin netijeleri ählumumy derwaýys meseleleriň birine öwrüldi. Howanyň üýtgemegi has ýygy we weýrançylykly tupanlara, doňan ýagyşlara, anomal gyzgynlyga, gurakçylyga we suw joşmalaryna sebäp boldy.
Mundan başga-da, soňky on ýylda adamlaryň saglygyna we ýurtlaryň ykdysadyýetine ep-esli zyýan ýetirýän tebigy howplaryň sany köpeldi. Aýratynam howanyň üýtgemeginiň suw çeşmelerine iň möhüm we iň gowşak pudak hökmünde edýän täsiri meselesi ýiti goýlan.
— Ýagdaýyň çylşyrymlydygyna garamazdan, AHHG we onuň guramalary (geňeş, ýerine ýetiriji komitet, Döwletara utgaşdyryjy suw topary, Durnukly ösüş boýunça döwletara topary we beýlekiler) her tarapyň bähbitlerini göz öňünde tutup, ileri tutulýan esasda çözüler ýaly suw paýlanyşy, daşky gurşawyň howpsuzlygy, ykdysady ösüş meselelerini üpjün etmek üçin ähli çäreleri görýärler,- diýip Ýazmyradow belledi.
Ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy güýçlendirmek we suw baýlyklaryny netijeli dolandyrmak, ykdysadyýetiň mundan beýläk-de ösmegine hem-de sebitde ýaşaýan ilatyň ýaşaýyş derejesiniň ýokarlanmagyna täsir eder.
Aral deňiz basseýniniň ýurtlaryna kömek üçin dördünji hereket meýilnamasy (ABM) durmuşa geçirilýär.
Merkezi Aziýa sebitiniň ýurtlarynyň ýolbaşçylarynyň mejlisi we Gaznany esaslandyryjy döwletler geňeşiniň mejlisi 14-15-nji sentýabr aralygynda Täjigistanyň paýtagtynda meýilleşdirilýär. Olaryň sebitindäki suw meselesini çözmäge möhüm goşant goşjakdygyna garaşylýar.
ORIENT news
