GDA ýurtlary ýadro ýaraglarynyň ýaýramazlygy baradaky şertnama boýunça işi gözden geçirdiler
GDA-nyň ýaragsyzlanmak meselesi boýunça bilelikdäki geňeş toparynyň mejlisi 1-nji iýunda Minskde geçirildi.
Geňeşiň mejlisine Ermenistanyň, Belarusiýanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Russiýa Federasiýasynyň, Täjigistanyň, Türkmenistanyň we GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň wekilleri gatnaşdy.
Duşuşygyň dowamynda ýadro ýaraglarynyň ýaýramazlyk şertnamasy boýunça (ÝÝÝŞ) gözden geçirişiň meselelerine garaldy.
Duşuşyga gatnaşyjylar 2022-nji ýylyň awgust aýynda BMG-nyň Nýu-Ýorkdaky baş edarasynda geçirilen 10-njy ÝÝÝŞ hereketine syn konferensiýasynyň esasy netijelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
«ÝÝÝŞ tarapyndan kesgitlenilen tertip soňky döwürde geçirilen çynlakaý synaglara garamazdan, Şertnamanyň halkara howpsuzlygynyň ählumumy arhitekturasynyň we ýaýramazlyk tertibiniň esaslarynyň biri bolmagynda galýandygy» bellend diýlip, Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň habarynda aýdylýar.
Toparyň nobatdaky mejlisiniň 2023-nji ýylyň dekabrynda Moskwada geçirilmegi meýilleşdirilýär.
Ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk şertnamasyna (ÝÝÝŞ) 1968-nji ýylda gol çekildi. Ol Beýik Britaniýanyň, Russiýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň we Amerikanyň ýadro arsenallaryny kanunlaşdyrdy we bu ýurtlar ýadro güýçleriniň statusyny aldy. Beýleki döwletler resminama gol çekip, köpçülikleýin gyryş ýaraglaryny döretmek ýa-da edinmek hukugyndan mahrum bolýärlar. Häzirki wagtda 190-dan gowrak ýurt şertnamanyň taraplary. Hindistan, Pakistan we Ysraýyl şertnamanyň daşynda galýarlar. 2003-nji ýylyň ýanwar aýynda KHDR şertnamadan ýüz öwürdi. Şertnamada her bäş ýylda bir gezek onuň hereketleriniň gözden geçirilmegi göz öňünde tutulýar.
Türkmenistan 1994-nji ýylda ÝÝÝŞ-a goşuldy we 1998-nji ýyldan bäri ýadro synagyny gadagan etmek boýunça giňişleýin guramasynyň agzasy. 2006-njy ýylyň sentýabr aýynda Türkmenistan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan we Özbegistan Merkezi Aziýada ýadro ýaragyndan azat sebit şertnamasyna gol çekdiler.
ORIENT news
