Türki döwletleriň guramasynyň sammitiniň senesi yglan edildi
Türki döwletleriň guramasynyň sammiti 16-njy martda Türkiýede geçiriler. Bu barada Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlýut Çawuşoglu Wengriýanyň daşary işler we daşary söwda ministri Peter Siýýarto bilen geçiren bilelikdäki metbugat maslahatynyň dowamynda aýtdy.
“Ýertitreme sebäpli, Antalýada diplomatik forumyň geçirilmegi ýatyryldy. Ýöne, Türki döwletleriň guramasynyň sammiti 16-njy martda geçiriler. Sammitde Wengriýanyň premýer-ministri Wiktor Orbany görmäge şat bolarys. 29-njy martda Wengriýanyň prezidenti Katalin Nowak Türkiýä geler” diýip, Çawuşoglu aýtdy.
Türki döwletleriň guramasy hökümetara gurama hökmünde 2009-njy ýylda esaslandyryldy. Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan we Türkiýe onuň esaslandyryjy agzalarydyr. Özbegistan 2019-njy ýylyň oktýabrynda Bakuda geçirilen 7-nji sammitde doly hukukly agza boldy. Guramanyň 2018-nji ýylyň sentýabrynda Gyrgyzystanyň Çolpon-Ata şäherinde geçirilen 6-njy sammitinde Wengriýa synçy derejesini aldy. Türkmenistan Gurama synçy agza hökmünde 2021-nji ýylyň noýabrynda geçirilen 8-nji sammitde, Demirgazyk Kipriň Türk Respublikasy bolsa 2022-nji ýylyň noýabrynda goşuldy.
2022-nji ýylyň 11-nji noýabrynda Özbegistanyň Samarkant şäherinde Türki döwletleriň guramasynyň 9-njy sammiti geçirildi.
26-njy fewralda, ýakynda Türkiýede bolup geçen, örän köp adam pidalaryna getiren iki ýertitremesinden soň, TDG-niň baş sekretary Kubanyçbek Omuraliýew Daily Sabaha beren interwýusynda şeýle diýdi: “Türki dünýäsi diňe bir syýasy we ykdysady meseleleriň öňünde däl, eýsem-de ynsanperwer häsiýetli heläkçilikleriň öňünde-de jebisdigini görkezdi”.
Guramanyň Stambuldaky baş edarasynda geçirilen interwýuda Omuraliýew sany 13,5 million adamdan geçen ejir çekenlere kömek we goldaw bermek üçin agza döwletleri gönükdirmekde we tebigy heläkçiligiň täsirlerini aradan aýyrmakda TDG-niň aýgytlaýjy orun eýeländigini nygtady.
Omuraliýew ýertiträn ýerlere baryp gören hem-de Türki ýurtlaryň ugradan kömek beriji toparlary tarapyndan geçirilen halas ediş işlerine gatnaşan resmi adamlaryň hatarynda boldy.
TDG-niň ýurtlary jemi 1832 sany halas edijileri we lukmançylyk ulgamynyň işgärlerini, şol sanda lukmanlary, feldşerleri, metbugat uýalaryny, psihologlary we kinologlary, şeýle hem 53 sany halas ediş itlerini iberdiler. Müňlerçe tonna ynsanperwer ýükleri, şol sanda derman serişdeleri we dokma önümleri ýetirildi.
Öňde boljak duşuşyk barada aýdyp, Omuraliýew şeýle diýdi: “Türkiýedäki ýertitremäniň täsirlerini aradan aýyrmak ugrundaky işler biziň bilelikde işläp, köp zatlary gazany biljekdigimizi görkezdi. Bu bolsa gürrüňsiz suratda martda ara alnyp maslahatlaşylar”.
Baş sekretar ýakynlaşyp gelýän sammite agza döwletleriň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmagyň ajaýyp mümkinçiligi hökmünde garaýar. Bu bolsa tebigy heläkçiligiň ýetiren täsirlerini köpçülik bolup aradan aýyrmakda ýüze çykdy.
Seýle hem ol Türki dünýäsiniň jebisliginiň diňe bir ritorika däl-de, anyk hakyky ýagdaýdygyny nygtady. Ol martda geçiriljek sammitiň bu hakykaty ýene-de bir gezek ýüze çykarjakdygyny hem-de “türki dünýäsiniň örän berk jebisdigini” görkezjekdigini aýtdy.
ORIENT news
