VI Hazar Sammitiniň netijeleri metbugat üçin beýanatda jemlenildi
Çarşenbe güni, 29-njy iýunda Aşgabatda geçirilen VI Hazar Sammitiniň netijeleri metbugat üçin beýannamada aýdyldy. Ony Türkmenistanyň wise-premýer, daşary işler ministri Raşid Meredow beýan etdi.
Diplomat Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň duşuşygynyň netijeli ýagdaýda, hoşniýetli goňşuçylyk, özara ynanyşmak, hormat goýmak we açyklyk ruhunda geçendigini aýtdy.
Hazar deňzinde bäştaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy meseleleri boýunça giňişleýin we gyzyklanma bildirilen pikir alyşmalar boldy. Ozal kabul edilen çözgütleriň we ylalaşyklaryň ýerine ýetirilişine seljerme berildi hem-de mundan beýläk-de bilelikde işlemegiň ileri tutulýan ugurlary kesgitlenildi.
Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlary sebitde durnuklylygyň, howpsuzlygyň we parahatçylygyň pugta üpjün edilmegine, Hazarda ynanyşmak çärelerini amala aşyrmak üçin tagallalary we mümkinçilikleri birleşdirmäge, munuň üçin toplumlaýyn syýasy-hukuk binýadyny döretmäge ygrarlydyklaryny tassykladylar.
Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Eýranyň, Gazagystanyň we Russiýanyň Prezidentleri dünýäniň häzirki çylşyrymly ýagdaýlaryndaky şertlerde onuň ýetirip biljek täsirlerinden hem-de getirjek netijelerinden sebitiň ygtybarly goralyp, hoşniýetli goňşuçylygyň, özara düşünişmegiň we ösüşiň nusgasy bolmalydygy barada bir pikirde boldular. “Munuň üçin jogapkärçilik dolulygyna biziň ýurtlarymyzyň üstüne düşýär – ol umumydyr, bitewidir, bölünmezdir we Hazar döwletleriniň çäklerinden daşarda ygtyýarlyga degişli däldir” diýip, Meredow aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, Hazarda terrorçylyk howplaryna, narkotrafige, guramaçylykly jenaýatçylyga, düzgün bozujy beýleki işlere garşy göreşmekde tagallalary geljekde-de ýakyndan utgaşdyrmaga ynam tassyklanyldy. Şunda ýurtlaryň eýeleýän ýörelgesi birdir we barlyşyksyzdyr.
Duşuşygyň dowamynda Hazar deňzinde ykdysady hyzmatdaşlygyň meselelerine ünsli garaldy. Deňiz giňişliginiň barha artýan geoykdysady ähmiýeti babatda ulag, logistika, aragatnaşyk ulgamlarynda hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürmäge düşünişmek hem-de ymtylmalar bar, bu ýagdaýlar Hazary Gündogar-Günbatar we Günorta-Demirgazyk ugurlary boýunça yklymüsti hyzmatdaşlygyň iri halkara halkasyna öwürmäge gönükdirilendir.
Häzirki wagtda Hazar ýurtlary tarapyndan port düzümlerini gurmak, gatnawlaryň logistika halkasyny, energetikada özara bähbitli hyzmatdaşlygyň çygryny döretmek boýunça tagallalar edilýär. Bu işlere bolsa ileri tutulýan ugurlaryň derejesinde üns berler.
Ministriň sözlerine görä, Sammitde kenarýaka döwletleriň arasynda söwda gatnaşyklaryny ösdürmegiň we giňeltmegiň, haryt dolanyşygyny artdyrmagyň, önümçilikeri has ýakyndan utgaşdyrmagyň zerurdygy nygtaldy. Türkmenistanyň şu gün işewürligi alyp barmak, telekeçilik başlangyçlar üçin özbaşdak meýdança hökmünde Hazarýaka döwletleriniň Işewür hyzmatdaşlyk geňeşini döretmek baradaky teklip bilen çykyş edendigi bellenildi.
Hazaryň ekologiýasy, tebigatyny goramak, bioserişdelerini gorap saklamak hem ara alnyp maslahatlaşylan möhüm meseleler boldy. Olar boýunça hyzmatdaşlygyň gurallary, eýýäm, döredildi. Olaryň işine has sazlaşykly we giňişleýin häsiýet bermek wezipesi goýuldy. Taraplar dostlukly aragatnaşyklary pugtalandyrmak we baýlaşdyrmak, ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmek, medeni hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin mundan beýläk-de şertleri döretmegi ylalaşdylar diýip, Meredow sözüniň üstüni ýetirdi.
Umuman, Sammite gatnaşyjylar onuň mazmunyna, oňyn meýillerine, umumy döredijilik maksatlaryna ýokary baha berip, Hazarýaka ýurtlarynyň ýokary derejedäki duşuşyklaryny yzygiderli esasda dowam etmegiň gerekdigi hem-de peýdalydygy babatda ylalaşdylar.
ORIENT news
