Ormuz bogazyndan bary-ýogy iki sany täjirçilik gämisi geçdi — gämi gatnawy düýpli azaldy
Dünýä ykdysadyýetiniň ähmiýetli geçelgeleri daralanda, tutuş ulgam zyýan çekýär. Geosyýasy çaknyşyklar söwda ýollaryny basyş serişdesine öwürýär, bu basyşyň bahasy bolsa bütin dünýäde sarp edijileriň gerdenine düşýär. Ormuz bogazy diňe bir geografik nokat bolman, eýsem dünýä durnuklylygynyň möhüm görkezijisidir.
Deňiz gatnawlaryny seljerýän “Kpler” kompaniýasynyň sişenbe güni ýaýradan iň soňky maglumatlaryna görä, duşenbe güni Ormuz bogazyndan bary-ýogy iki sany täjirçilik gämisi geçdi. Bu görkeziji bir gün öňki 10 gämi bilen deňeşdirilende, gatnawlaryň ýene-de azalandygyny görkezýär.
Kompaniýanyň maglumatlaryna görä, şol gün Ormuz bogazyndan mineral önümler ýüklenen we Panama baýdagy astynda ýüzýän bir sany köp maksatly ýük gämisi hem-de Liberiýanyň baýdagy astynda ýüzýän bir sany köp maksatly ýük gämisi geçdi. Şeýle-de bolsa, bu san bogazdan ýüze çykarylmazlyk maksady bilen awtomatiki kesgitleme ulgamyny (AIS) öçürip geçen bolmagy mümkin bolan gämileri öz içine almaýar.
Ormuz bogazy energiýa serişdelerini daşamakda dünýä ähmiýetli strategik dar geçelgedir. Ozal dünýäde çykarylýan çig nebitiň we nebit önümleriniň takmynan bäşden bir bölegi şu bogazyň üsti bilen daşalýardy. Mundan başga-da, ol suwuklandyrylan tebigy gazy daşamak üçin möhüm ugur bolup durýar. Ýakyn Gündogardaky gapma-garşylykly hereketleriň başlanylmazyndan ozal bogazdan her gün nebit tankerleri, gaz daşaýjy gämiler, köp maksatly ýük gämileri we konteýner daşaýjy gämiler ýaly takmynan 125 sany iri täjirçilik gämisi geçip bilýärdi.
Ýekşenbe güni Eýranyň parlamentiniň başlygy Mohammad Bager Galibaf Eýranyň öz şertlerini araçylar arkaly anyk beýan edendigini aýtdy. Bu şertler ýerine ýetirilýänçä, Eýranyň kanuny hukuklary ykrar edilmese we ABŞ tarapyndan öz üstüne alnan borçnamalar ýerine ýetirilmeýän bolsa, gepleşikleriň öňki ýagdaýyna dolanmak ýa-da Ormuz bogazyny täzeden açmak mümkinçiligi ýok.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, Ormuz bogazyndaky gämi gatnawlarynyň düýpli azalmagy sebitdäki dartgynlylygyň güýçlenýändigini we onuň energiýa serişdeleriniň dünýä derejesindäki üpjünçiligine gönüden-göni täsir edýändigini görkezýär. Ýagdaý durnuksyz bolmagynda galýar we mundan beýläki ösüşler öňe sürlen şertleriň ýerine ýetirilmegine bagly bolar.
